background image

X L V I I I     K O N F E R E N C J A    N AU K O W A  

KOMITETU  INŻ YNIERII  LĄ DOWEJ  I  WODNEJ  PAN 

I  KOMITETU  NAUKI  PZITB 

Opole – Krynica

 

2002

 

 
 
 
 
 
 
Antoni BIEGUS

1

 

Dariusz CZEPIŻ AK

2

 

 
 
 

BADANIA NOŚ NOŚ CI GRANICZNEJ DWUPRZĘ SŁOWYCH 

WZMOCNIONYCH BLACH FAŁDOWYCH 

 
 

1.  Wprowadzenie 

 

O doborze kształtowników jednoprzę słowych blach fałdowych, dla najczę ściej wystę pują cych 
obcią ż eń i rozpię tości, decyduje zazwyczaj kryterium ich ugię cia [1]. Nośności takich ustrojów 
nie są  w pełni wykorzystane, co prowadzi do zwię kszonego zuż ycia stali. Ekonomiczniejszymi 
wówczas okazują  się  dwuprzę słowe blachy fałdowe, które spełniają  równocześnie wymagania 
stanu granicznego nośności i uż ytkowania. Jednak nośności ich są  czę sto mniejsze od tychż e 
dla  ustrojów  jednoprzę słowych.  Wynika  to  z  mniejszej  nośności  monosymetrycznego 
przekroju  cienkościennego  blach  fałdowych,  który  nad  podporą   środkową   jest  zginany  
i ścinany (tzw. wytę ż eniem dociskowym) niż  przekroju zginanego w przę śle. 

W  celu  zwię kszenia  nośności  dwuprzę słowej  blachy  fałdowej  proponuje  się   ją   lokalnie 

wzmocnić,  stosują c  w  strefie  jej  podpory  środkowej  podwójny  przekrój  poprzeczny  [1]. 
Wzmacniają cy arkusz blachy fałdowej 2 jest o tym samym kształcie przekroju poprzecznego, 
co  wzmacniana  płyta  dwuprzę słowa  1  (rys.  1).  Rozwią zanie  to  daje  znaczą ce  oszczę dności 
materiałowe (około 15÷20 %) w stosunku do płyt wykonanych z grubszych blach. 

Blachy  fałdowe  wzmacniana  dwuprzę słowa  1  i  wzmacniają ca  dwuwspornikowa  2 

(rys. 1) mogą  być ze sobą  zespolone łą cznikami i wówczas taki ustrój moż na traktować jako 
belkę   cią głą   o  skokowo  zmiennej  sztywności  w  strefie  podpory  środkowej.  Ze  wzglę dów 
technologicznych,  korzystniejszym  jest  rozwią zanie,  gdy  blachy  fałdowe  dwuprzę słowa  1  
i wzmacniają ca 2 nie są  ze sobą  połą czone. 

 

 

 

Rys. 1. Schemat lokalnie wzmocnionej dwuprzę słowej blachy fałdowej 

                                                 

1

  Prof. dr hab. inż ., Wydział Budownictwa Lą dowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej 

2

  Mgr inż ., Wydział Budownictwa Lą dowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej 

background image

 

168 

Dla  nie  połą czonych  łą cznikami  blach  fałdowych  ich  współdziałanie  w  przenoszeniu 

obcią ż eń zewnę trznych moż e być inne, niż  w przypadku ich zespolenia. Istotnym jest, wię c 
wyjaśnienie  mechanizmu  przekazywania  obcią ż enia  z  blachy  fałdowej  dwuprzę słowej  na 
wspornikową   wzmocnienia  (gdy  nie  są   ze  sobą   połą czone  łą cznikami)  oraz  weryfikacja 
założ eń matematycznego opisu wytę ż enia takich konstrukcji analizowanych w [1], [2] i [3]. 

W pracy przedstawiono wyniki badań doświadczalnych nośności granicznej wzmocnionych 

w  strefie  podpory  środkowej  dwuprzę słowych  blach  fałdowych.  Celem  tych  badań  była 
identyfikacja  ścież ek  równowagi  granicznej  zginanych  blach  fałdowych  dla  zmiennych 
parametrów  geometrycznych  wzmocnienia  i  mechanizmów  zmiany  ich  stanu  równowagi. 
Doświadczalnie  wyznaczone  nośności  konstrukcji  porównano  z  ich  teoretycznymi  oszaco-
waniami  wg  wstę pnie  analizowanych  modeli  obliczeniowych  w  [3].  Pomiary  i  obserwacje 
zebrane  w  trakcie  badań  pozwoliły  ponadto  uściślić  i  zweryfikować  założ enia  modelu  oblicze-
niowego odpowiadają cego rzeczywistemu wytę ż eniu nietypowego układu konstrukcyjnego (skła-
dają cego się  ze współpracują cych, lecz nie połą czonych ze sobą  blach fałdowych). 
 

2.  Opis modeli badawczych 

 
Modelami badawczymi były stalowe, ocynkowane płyty fałdowe T 55

´

188, o grubości blachy 

t  =  0.75  mm.  Schemat  konstrukcji  modeli  dwuprzę słowych  blach  fałdowych  pokazano  na 
rys. 2. Rozpię tość ich przę seł wynosiła l = 2900 mm, szerokość zaś c = 750 mm.  

Blachy fałdowe 1 i 2 opierały się  półkami wę ż szymi na płaskownikach podporowych 3 

o  szerokości  b  =  60  mm.  Dla  zapobież enia  odkształceniom  poprzecznym  płyt 
(„rozchodzeniu”  się   na  boki)  badanych  cienkościennych  kształtowników  ich  fałdy  skrajne 
połą czono  śrubami  M6  z  płaskownikiem  podporowym  3.  Podpory  skrajne  modeli  miały 
swobodę  przemieszczeń poziomych, środkowa zaś była podporą  nieprzesuwną . 

 

 

Rys. 2. Schemat modeli wzmocnionych blach fałdowych 

 

Zmiennym parametrem geometrycznym modeli była długość wzmocnienia strefy podpory 

środkowej konstrukcji a (rys. 2). Zbadano 6 modeli blach fałdowych, które oznaczono M

a

 (gdzie 

a – długość wzmocnienia strefy podpory środkowej modeli w cm). W modelach M

20

M

25

M

30

M

35

 i M

40

 zastosowano podwójny przekrój poprzeczny na długościach odpowiednio a = 20, 25, 

30,  35  i  40  cm  z  każ dej  strony  podpory  środkowej  dwuprzę słowej  blachy  fałdowej.  Kształt  i 
grubość blachy fałdowej wzmacnianej i wzmacniają cej były takie same (T55

´

188, = 0.75 mm). 

Model M

0

 nie miał wzmocnienia strefy podpory środkowej ustroju. 

Modele  zginano  monotonicznie  narastają cym,  równomiernie  rozłoż onym  obcią ż eniem  

poprzecznym q. Obcią ż enie to było przyłoż one do półek szerszych blachy fałdowej 1.  

W  trakcie  badań  mierzono  4  czujnikami  indukcyjnymi  przemieszczenia  pionowe  y  

w  środku  rozpię tości  każ dego  przę sła  modelu  (rejestrowano  ugię cia  krawę dzi  fałd)  oraz  4 
czujnikami  mechanicznymi  przemieszczenia  u  końców  wsporników  blach  fałdowych 
wzmocnienia 2. 

background image

 

169 

3.  Badania doświadczalne wzmocnionych lokalnie blach fałdowych 

 

Zasadniczym celem badań eksperymentalnych wzmocnionych lokalnie blach fałdowych było 
wyznaczenie  ich  ścież ek  równowagi  statycznej,  określenie  nośności  granicznej  i 
mechanizmu  zmiany  stanu  równowagi  konstrukcji,  a  takż e  wpływu  długości  wzmocnienia 
blach fałdowych 2 na nośność tych ustrojów oraz identyfikacja mechanizmu współdziałania 
blach fałdowych dwuprzę słowej 1 i wzmocnienia 2. 

Ścież ki  równowagi  statycznej  badanych  blach  fałdowych  pokazano  na  rys.  3.  Są   to 

wykresy  średnich  ugię ć  w  środku  rozpię tości  przę seł  blach  fałdowych  (wyznaczone  dla  4 
punktów pomiarowych) w funkcji ich sumarycznego obcią ż enia ustroju Q

Ma

 = 2qlc

Zachowanie  się   modeli  w  trakcie  ich  obcią ż enia  było  podobne  jakościowo. 

Wystę powały  jedynie  róż nice  ilościowe  nośności  granicznych 

I

Ma

Q

  i 

II

Ma

Q

poszczególnych 

faz  wytę ż enia  konstrukcji,  oraz  mechanizmów  tworzenia  się   przegubów  (załomów) 
plastycznych blach fałdowych nad podporą  środkową . 

Obserwacje  poczynione  w  trakcie  badań  oraz  analizy  ścież ek  równowagi  statycznej 

modeli pozwalają  wyróż nić 3 fazy wytę ż enia (zachowania się ) badanych ustrojów. 

Pierwsza faza  wytę ż enia  modeli, dla obcią ż eń 0 

<

 Q

i

 

<

 

I

Ma

Q

 (gdzie 

I

Ma

Q

– obcią ż enie 

przy  którym  powstaje  pierwszy  przegub  -  załom  plastyczny  blachy  fałdowej  nad  podporą  
środkową )  jest  nieliniowo  sprę ż ysta.  Powstaniu  załomów  plastycznych  fałd  nad  podporą  
środkową   badanych  modeli  towarzyszyły  trwałe  przemieszczenia  ustroju  i  zmiana  ką ta 
nachylenia  ścież ki  równowagi  statycznej  ustroju.  Wystą pienie  ich  nie  wyczerpywało 
nośności  badanych  statycznie  niewyznaczalnych  konstrukcji  cienkościennych.  Badane 
modele  dwuprzę słowych  blach  fałdowych  miały  zdolność  przenoszenia  wzrastają cych 
obcią ż eń i była to druga faza wytę ż enia tych ustrojów.  

Drugą   fazę   wytę ż enia  konstrukcji,  dla  obcią ż eń 

I

Ma

Q

<

  Q

i

 

<

 

II

Ma

Q

,  charakteryzuje 

zmniejszenie sztywności gię tnej ustroju w porównaniu z fazą  pierwszą .  

Wyczerpanie nośności modeli dla obcią ż eń Q

i

 =

II

Ma

Q

, nastę powało po utworzeniu się  w 

środku rozpię tości przę seł blach fałdowych drugiego przegubu (załomu) plastycznego fałd i 
zamianie ustroju w mechanizm. Towarzyszył temu gwałtowny spadek nośności ustroju. Jest 
to trzecia faza wytę ż enia zginanych dwuprzę słowych blach fałdowych. 

Badane  modele  róż niły  się   mechanizmami  tworzenia  się   przegubu  (załomu) 

plastycznego nad ich podporą  środkową .  

W  modelu  M

0

  (bez  wzmocnienia)  w  pierwszej  kolejności  powstawały  załomy 

plastyczne  w  półkach  wę ż szych  kształtownika  w  obrę bie  podpory  pośredniej,  w  wyniku 
dociskowego załomu (zniszczenia) środników fałd (web crippling). Nazwano je dociskowym 
załomem  plastycznym.  Powstał  on  w  wyniku  skoncentrowanego  oddziaływania  reakcji 
podporowej  na  cienkościenny  przekrój  obcią ż ony  gię tnie  (wytę ż enie  interakcyjne). 
Szerokość  dociskowego  załomu  plastycznego  fałdy  odpowiadała  szerokości  płaskownika 
podporowego  b  =  60  mm  (na  którym  opierała  się   blacha  fałdowa).  Po  utworzeniu  się   tego 
załomu  plastycznego  zmieniła  się   sztywność  ustroju,  lecz  miał  on  zdolność  przenoszenia 
wzrastają cych  obcią ż eń.  Wyczerpanie  nośności  dwuprzę słowej  blachy  fałdowej  bez 
wzmocnienia  nastą piło  po  utworzeniu  się   zgię ciowego  załomu  plastycznego  [4]  w  przę śle 
tego ustroju. Polegał on na załomowym zniszczeniu półki szerszej blachy fałdowej w wyniku 
jej ściskania od zginania. Towarzyszył temu gwałtowny spadek nośności konstrukcji. 

W  modelach  M

35

  i  M

40

  obserwowano  pod  koniec  pierwszej  fazy  obcią ż ania  ustroju 

tworzenie  się   dociskowych  załomów  plastycznych  w  strefach  ich  podpór  środkowych,  a 
deformacje obu blach fałdowych 1 i 2 tworzyły się  równocześnie i miały ten sam kształt. 

background image

 

170 

 

 

Rys. 3. Ścież ki równowagi statycznej lokalnie wzmocnionych nad podporą  środkową   

dwuprzę słowych blach fałdowych T 55

´

188, = 0.75 mm 

background image

 

171 

W  modelach  M

20

,  M

25

  i  M

30

,  w  ich  obrę bie  podpory  środkowej  obserwowano 

niezależ ne  tworzenie  się   w  blachach  fałdowych  wzmacnianej  1  i  wzmacniają cej  2  dwóch 
rodzajów  załomów  plastycznych.  Pod  wzrastają cym  obcią ż eniem  ustroju,  przekroje 
dwuprzę słowych  blach  fałdowych  1  nad  podporą   środkową   „podnosiły  się ”.  W  ściskanej 
półce wę ż szej wzmacnianej, dwuprzę słowej blachy fałdowej 1 tworzył się  zgię ciowy załom 
plastyczny  jaki  obserwowano  w  zginanych  płytach  fałdowych  jednoprzę słowych  [4].  W 
wzmacniają cej  blasze  fałdowej  2,  która  opierała  się   na  podporze  środkowej  powstawało 
dociskowe zniszczenie środników i półki wę ż szej, o szerokości płaskownika podporowego – 
tworzył  się   dociskowy  załom  plastyczny.  Zgię ciowe  załomy  plastyczne  fałd  dwuprzę słowej 
blachy  fałdowej  1  były  losowo  usytuowane  w  stosunku  do  osi  podpory  środkowej,  a  ich 
szerokość była róż na od załomu dociskowego we wzmacniają cej blasze fałdowej 2. 

Powstaniu załomów plastycznych w obrę bie podpory środkowej (pod koniec pierwszej 

fazy  wytę ż enia)  towarzyszyło  zmniejszenie  sztywności  wszystkich  wzmocnionych  lokalnie 
modeli.  W  nastę pnej  fazie  ich  wytę ż enia  miały  one  zdolność  przenoszenia  wzrastają cych 
obcią ż eń.  Wyczerpanie  ich  nośności  nastę powało  po  utworzeniu  się   zgię ciowych  załomów 
plastycznych  w przę słach ustroju. Załomy plastyczne  ściskanych półek szerszych  fałd były 
losowo usytuowane w stosunku do środka rozpię tości przę seł ustroju. 

W tabl. 1 podano obcią ż enia modeli, przy których tworzyły się  załomy plastyczne nad 

podporą   środkową  

I

Ma

Q

  i  w  środku  rozpię tości  przę seł 

II

Ma

Q

.  Obcią ż enie 

I

Ma

Q

  oszacowano 

jako współrzę dne punktu przecię cia prostych aproksymują cych I i II fazę  wytę ż enia ustroju. 
Obcią ż enie średnie 

a

M

wyznaczono dla 5 modeli wzmocnionych  blach fałdowych. 

 

Tablica 1. Wyniki badań modeli wzmocnionych blach fałdowych 

Obcią ż enia graniczne  

i

Ma

Q

 modeli  [kN] 

Faza  

wytę ż enia 

modelu

 

 

M

0

 

 

M

20

 

 

M

25

 

 

M

30

 

 

M

35

 

 

M

40

 

a

M

 

I

Ma

Q

 

12.00 

15.80 

16.80 

18.00 

16.50 

18.40 

16.90 

II

Ma

Q

 

16.20 

20.00 

20.80 

21.80 

18.60 

20.80 

20.40 

 

4.  Analiza wyników badań  

 

Badane  zginane  dwuprzę słowe  blachy  fałdowe  są   statycznie  niewyznaczalnymi 
konstrukcjami cienkościennymi o przekrojach klasy 4. Ich ścież ki równowagi statycznej były 
podobne  jak  dla  ustrojów  statycznie  niewyznaczalnych  o  przekrojach  grubościennych,  z 
wyją tkiem fazy, gdy zmieniają  się  one w mechanizm.  

Uplastycznione przekroje nad podporą  środkową  badanych blach fałdowych (w których 

powstały  załomy  plastyczne)  miały  zdolność  przenoszenia  obcią ż eń.  W  przypadku,  gdyby 
ich  nośność  zmalała  do  zera  wystą piłby  gwałtowny  przyrost  momentów  zginają cych  oraz 
przemieszczeń  przę seł,  gdyż   ustrój  przyją łby  schemat  dwóch  belek  jednoprzę słowych. 
Ponieważ  moment zginają cy nad podporą  środkową  belki dwuprzę słowej jest taki sam jak w 
środku  rozpię tości  belki  jednoprzę słowej  nastą piłoby  niemal  równoczesne  wyczerpanie 
nośności  konstrukcji.  Takiego  przebiegu  zjawiska  wyczerpania  nośności  ustroju  nie 
odnotowano w badaniach, gdyż  obcią ż enia graniczne modeli

II

Ma

Q

 były wię ksze od obcią ż eń 

I

Ma

Q

  przy  którym  powstawał  pierwszy  przegub  plastyczny.  Należ y  zaznaczyć,  iż   aktualne 

przepisy  projektowania  konstrukcji  o  przekrojach  cienkościennych  (klasy  4)  dopuszczają  
jedynie do sprę ż ystej analizy wyznaczania sił wewnę trznych w takich ustrojach.  

background image

 

172 

W  granicznym  stanie  wytę ż enia  badanych  blach  fałdowych  brak  było  fazy 

plastycznej pracy, a zmiana stanu równowagi zachodziła w sposób nagły i towarzyszył jej 
spadek  nośności  ustroju  (uplastycznione  przekroje  cienkościenne  nie  zachowują   swej 
nośności). 

Zastosowanie  zdwojonego  przekroju  w  strefie  podpory  środkowej  badanych  blach 

fałdowych  zwię kszało  obcią ż enie  wywołują ce  uplastycznienie  przekroju  podporowego  w 
stosunku  do  ustroju  bez  wzmocnienia  o  40.8  %  (

I

Ma

Q

/

I

0

M

Q

=  1.408).  Prócz  zwię kszonej 

nośności  wzmocnionego  ustroju  odnotowano  zmniejszenie  się   jego  ugię ć  o  około  35%  w 
stosunku  do  blach  fałdowych  bez  wzmocnienia.  Dla  blach  fałdowych  wzmocnionych  i  bez 
wzmocnienia  dla  róż nych  ich  obcią ż eń  granicznych  przy  których  tworzyły  się   pierwsze 
załomy plastyczne, ugię cia ustroju były w przybliż eniu takie same.  

Projektują c  cienkościenne  elementy  nie  moż na  wykorzystać  zapasów  ich  nośności 

wynikają cej  z  redystrybucji  sił  wewnę trznych  (w  nastę pstwie  powstawania  kolejnych 
przegubów  plastycznych).  Po  utworzeniu  się   pierwszego  przegubu  plastycznego  przyrost 
obcią ż enia,  przy  których  tworzył  się   drugi  przegub  wynosił  dla  modelu  bez  wzmocnienia 
0.350

I

0

M

Q

,  dla  modeli  wzmocnionych  0.208

I

Ma

Q

.  Tak  wię c  potencjalnie  niewykorzystane 

zapasy  nośności  wzmocnionych  blach  fałdowych  są   mniejsze  niż   w  ustroju  bez 
wzmocnienia,  przy  równoczesnym  lepszym  wykorzystaniu  nośności  przekrojów 
przę słowych blach fałdowych. 

Badania zginanych blach fałdowych T 55

´

188

´

0.75 o zdwojonym przekroju w strefie 

podpory  środkowej  nie  wykazały  wyraź nego  wpływu  długości  lokalnego  wzmocnienia  na 
nośność  oraz  sztywność  ustroju.  Jednak  w  zależ ności  od  długości  strefy  zdwojonego 
przekroju  badanych  blach  fałdowych  wstą piły  w  stanie  granicznym  róż ne  mechanizmy 
tworzenia się  załomów plastycznych fałd na podporze środkowej w płycie dwuprzę słowej 1 i 
wspornikowego wzmocnienia 2. 

Wykonane  badania  o  charakterze  rozpoznawczym  wykazały  wielową tkowość  i 

złoż oność  podję tego  tematu.  Na  złoż oność  analiz  ilościowych  nośności  badanych  ustrojów 
składają   się   róż ne  nośności  przekrojów  blach  fałdowych.  Są   to  nośności  przekroju  na 
zginanie:  w  położ eniu  pozytywnym  M

R,poz

  (dla  dodatniego  momentu  zginają cego  i  V  =  0; 

przekrój  krytyczny  w  środku  przę sła  ustroju),  w  położ eniu  negatywnym  M

R,neg

,  (dla 

ujemnego momentu zginają cego i V = 0), przy równoczesnym działaniu siły poprzecznej V 
(nośności  interakcyjne)  M

R,V,poz

,  M

R,V,neg

,  a  takż e  równoczesnym  działaniu  lokalnej  siły 

skupionej F (np. reakcji podporowej, nośność interakcyjna) M

R,F,neg

, (przekrój krytyczny na 

podporze  środkowej  dwuprzę słowej  blachy  fałdowej).  Wyznaczenie  tych  nośności 
(szczególnie interakcyjnych) wią ż e się  z koniecznością  wykonania obszernych, dodatkowych 
badań  teoretycznych  i  doświadczalnych.  Stą d  też   wykonane  analizy  ilościowe 
przeprowadzonych badań należ y uznać za wstę pne oszacowanie wytę ż enia ustroju.  

Wyniki  badań  doświadczalnych  porównano  z  analizowanymi  w  [3]  modelami  teore-

tycznymi wytę ż enia wzmocnionych blach fałdowych, o schematach pokazanych na rys. 4. 

 

 

Rys. 4. Schematy statyczne modeli obliczeniowych wzmocnionych blach fałdowych 

 

background image

 

173 

Są  to schematy statyczne blach fałdowych: model 1 – zepolonych ze sobą  łą cznikami, model 
2 – połą czonych z podporą  bez zespolenia ze sobą , model 3 – bez połą czenia z podporą  i bez 
zespolenia ze sobą .  

W modelu 1 przyję to, ż e środniki blach fałdowych  wzmacnianej 1 i  wzmacniają cej 2 

mogą   być  zespolone  w  wyniku  tarcia  i  zakleszczenia  fałd.  Taką   konstrukcję   moż na 
traktować  jak  belkę   o  skokowo  zmiennej  sztywności  w  strefie  wzmocnienia,  o  schemacie 
pokazanym na rys. 4a, a sposób analizy sił wewnę trznych ustroju przedstawiono w 

[

1

]

Przedstawiony  w 

[

2

]

  model  obliczeniowy  wytę ż enia  ustroju  pokazany  na  rys.  4b, 

dotyczy sytuacji w której obie blachy fałdowe są  połą czone z podporą  środkową  łą cznikami i 
nie  są   zespolone  ze  sobą   na  długości.  W  pracy 

[

2

]

  udowodniono,  iż   dwuprzę słowa 

wzmacniana  blacha  fałdowa  1  przekazuje  obcią ż enie  na  blachę   fałdową   wzmocnienia  2  w 
jednym  punkcie  przez  koniec  wspornika.  Przyję ty  do  analiz  wytę ż enia  ustroju  schemat 
statyczny (dla symetrycznego obcią ż enia ustroju) składa się  z belki podpartej przegubowo w 
punkcie  3  i  sztywno  w  punkcie  1  oraz  wspornika  zamocowanego  sztywno  w  punkcie  4. 
Koniec wspornika (w punkcie 5) połą czono nieodkształcalnym prę tem z belką  w punkcie 2.  

Blachy fałdowe mogą  być mocowane do podpór pośrednich nie w każ dej fałdzie płyty 

(np.  w  co  drugiej  fałdzie).  Wykonane  badania  doświadczalne  wykazały,  ż e  w  przypadku 
braku łą czników  mocują cych  dwuprzę słowe blachy fałdowe do podpór moż e dochodzić do 
ich „podnoszenia się ” w strefie podpór pośrednich. Taki ustrój nie spełnia założ eń modelu 2  
(rys.  4b),  w  którym  ograniczono  przemieszczenia  pionowe  podpory  belki  w  punkcie  1.  W 
zwią zku  z  tym  rozpatrzono  model  3  (rys.  4c)  aproksymują cy  wytę ż enie  wzmocnionych 
dwuprzę słowych  blach  fałdowych  nie  zespolonych  ze  sobą   na  długości  wzmocnienia  i  nie 
przymocowanych  do  podpór  pośrednich.  W  schemacie  tym  przyję to,  iż   podpora  belki  w 
przekroju  1  ma  swobodę   przemieszczeń  pionowych  i  ograniczony  obrót  (sztywne 
zamocowanie).  Rozwią zanie  ścisłe  takiego  schematu  obliczeniowego  wzmocnionej  blachy 
fałdowej (nie zespolonej ze sobą  na długości wzmocnienia) podano w [3]. 

Z uwagi na przyję te założ enia w rozpatrywanych w [1], [2] i [3] modelach teoretycz-

nych mogą  one być analizowane jedynie jako wstę pne oszacowanie dla sprę ż ystego zakresu 
wytę ż enia  badanych  ustrojów  (do  fazy  utworzenia  się   pierwszego  załomu  plastycznego). 
Aproksymacyjny  charakter  tych  oszacowań  wynika  mię dzy  innymi  z  nieuwzglę dnienia 
zanikają cej sztywności statycznie niewyznaczalnego ustroju cienkościennego.  

W począ tkowej fazie  wytę ż enia obserwowano zakleszczanie się  blach  fałdowych  nad 

podporą     środkową .  W  zwią zku  z  tym  rozpatrzono  hipotezę   o  moż liwości  współdziałania 
blach  fałdowych  w  wyniku  tarcia.  Nie  potwierdziły  tego  analizy  ilościowe,  w  których  do 
oszacowań  wytę ż enia  badanych  doświadczalnie  ustrojów  przyję to  obliczeniowy  model  1 
(pokazany  na  rys.  4a).  Rozpatrywany  w  pracy  [1]  obliczeniowy  model  1  (rys.  4a)  nie  jest 
wię c adekwatny dla analizy wytę ż enia badanych blach fałdowych, w których brak było ich 
mechanicznego zespolenia łą cznikami. 

W analizowanych  w  [2] i [3]  modelach obliczeniowych  konstrukcji (schematy  na rys 

4b i 4c) stwierdzono wpływ długość blachy wzmacniają cej na wytę ż enie ustroju (na moment 
zginają cy  w  strefie  podpory  środkowej).  Takiej  wyraź nej  zależ ności  wpływu  długości 
wzmocnienia nie potwierdziły wykonane (stosunkowo ograniczone) badania nośności blach 
fałdowych. Wpływ ten moż e jednak wystę pować w stanie wytę ż enia sprę ż ystego ustroju, a 
wyjaśnienie  tego  zjawiska  wymaga  innej  metodologii  badań  doświadczalnych  (mię dzy 
innymi badań tensometrycznych wytę ż eń poszczególnych blach fałdowych). 

Na podstawie badań modelu M

0

 (bez wzmocnienia) oszacowano interakcyjną  nośność 

przekroju  blach  fałdowych  na  zginanie  w  położ eniu  negatywnym  M

RF,neg

  =  2.17  kNm. 

Przyjmują c  za  podstawę   analiz  ilościowych  M

RF,  neg

  wyznaczono  teoretyczne  oszacowania 

nośności  badanych  doświadczalnie  blach  fałdowych.  Obliczone  sprę ż yste  obcią ż enia 

background image

 

174 

graniczne  dla  modeli  obliczeniowych  2  i  3  (wg  rys.  4b  i  c)  podano  w  tabl.  2.  Uzyskano 
stosunkowo  dobrą   zgodność  wyników  doświadczalnych  i  oszacowań  teoretycznych  wg 
modelu 2 (róż nice sprę ż ystych obcią ż eń granicznych nie przekraczają  6.0%). W przypadku 
oszacowań  wg  modelu  teoretycznego  3  (rys.  4c)  teoretyczne  obcią ż enie  sprę ż yste  jest 
wię ksze nawet 14.5% od wyniku uzyskanego doświadczalnie. 

Wykonane badania doświadczalne potwierdziły skuteczność zaproponowanego sposo-

bu zwię kszania nośności wieloprzę słowych blach fałdowych. Dla badanych blach fałdowych 
uzyskano  stosunkowo dobrą  zgodność z  modelem 2 (rys.  4b) szacowania nośności  ustroju. 
Równocześnie  oprócz  weryfikacji  założ eń  w  przyjmowanych  modelach  obliczeniowych 
przeprowadzone  badania  i  analizy  wskazały  na  potrzebę   wyjaśnienia  m.  in.  interakcyjnej 
nośności zdwojonego przekroju zginanego i ścinanego reakcją  podporową , a takż e redystry-
bucji  sił  wewnę trznych  w  tak  wytę ż onym  przegubie  plastycznym.  Tematyka  ta  jest  przed-
miotem prowadzonych aktualnie dalszych badań wzmacnianych lokalnie blach fałdowych. 

 

Tablica 2. Analiza wyników badań modeli wzmocnionych blach fałdowych 

Obcią ż enia graniczne  

i

Ma

Q

 modeli  [kN] 

 
 

Sposób wyznaczenia 

nośności ustroju

I

Ma

Q

 

 
 

M

20

 

 

M

25

 

 

M

30

 

 

M

35

 

 

M

40

 

Doświadczalnie 

15.80 

16.80 

18.00 

16.50 

18.40 

wg. modelu 2 na rys. 4b 

16.70 

16.90 

17.10 

17.30 

17.50 

wg. modelu 3 na rys. 4c 

17.40 

18.40 

20.00 

19.50 

16.90 

 

Literatura 

 
[1]  BIEGUS A, Lokalnie wzmocnione blachy fałdowe. Inżynieria i Budownictwo Nr 2/2001. 
[2]  BIEGUS A. CZEPIŻ AK D., Analiza statyczna wzmocnionych blach fałdowych. X Mię dzy-

narodowa Konferencja Naukowo-Techniczna „Konstrukcje Metalowe” , Gdańsk 2001

[3]  BIEGUS  A.  CZEPIŻ AK  D.,  Analiza  porównawcza  modeli  wytę ż enia  wzmocnionych 

blach fałdowych. XLVII Konferencja Naukowa KILIW PAN i KN PZITB, Krynica 2001. 

[4]  BIEGUS A., Nośność graniczna ściskanych blach fałdowych. Wrocław, Prace Naukowe 

Instytutu Budownictwa Politechniki Wrocławskiej, Seria Monografie Nr 38/18, 1983. 

 
 

RESEARCH OF LOAD-BEARING CAPACITY OF TWO-SPAN 

STRENGTHENED CORRUGATED SHEETS 

 

Summary 

 
In order to reach an increase of the load-capacity of the two-span corrugated sheet a double 
cross section has been used in the central support (Fig. 1). Corrugated sheet 2 has the same 
cross  section  as  strengthened  sheet  1  and  is  not  connected  with  two-span  sheets  1. 
Experimental  investigations  of  the  load-bearing  capacity  for  6  corrugated  sheets  T 
55

´

188

´

750,  0.75  mm  thickness  have  been  executed.  Obtained  values  of  the  load-bearing 

capacity  have  been  compared  with  corresponding  theoretical  assessments  of  model.  The 
theoretical model have been presented in work [3].