PRZYGOTOWANIE WNIOSKU O UKARANIE, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, Wykroczenia


PRAWO WYKROCZEŃ

http://encyklopediaprawa.fm.interia.pl/

Prawo wykroczeń obejmuje 2 rodzaje norm prawnych:

  1. materialne prawo wykroczeń

  2. procesowe prawo wykroczeń

Ad.1

Obejmuje katalog czynów, które stanowią naruszenia porządku prawnego, zasady ponoszenia odpowiedzialności za wykroczenia, katalog środków karnych i inne środki stosowane w następstwie wykroczenia

Ad.2

Ogół norm, które reguluje postępowanie organów państwowych (sądy powszechne, policja) w związku z tym, obejmuje również zasady, przesłanki postępowania o wykroczenia, prawa i obowiązki uczestników postępowań, tryb postępowania i sposób kontrolowania tego postępowania.

Źródła prawa wykroczeń; kodeks wykroczeń 1991

Kodeks postępowania w sprawie o wykroczenia 24.08.2001

Zasady materialnego prawa wykroczeń

  1. „Nullum crimen sine lege” - nie ma wykroczenia bez ustawy

Wykroczenie jt. czyn zabroniony przez ustawę w momencie jego popełnienia.

Podciąga się do odpowiedzialności za sytuacje wyraźnie przewidziane w tej ustawie

  1. nie ma kary bez przepisu ustawy - za wykroczenia można stosować tylko karę przewidzianą w KW

Cztery rodzaje kar: - areszt, - ograniczenie wolności, - grzywna do 5 tys. zł., - nagana.

  1. stosowanie ustawy aktualnie obowiązującej chyba, że przepisy poprzednie są dla sprawcy względniejsze.

Jeśli ustaw jest kilka, też bierze się pod uwagę tę względniejszą dla sprawcy, nie można część z jednej a część z drugiej.

Wybór ustawy względniejszej - bierze się pod uwagę nie tylko (………) ale wszystkie okoliczności.

Depenalizacja - wykroczenie, które w następnej (nowej) ustawie nie jest wykroczeniem, wykroczenie takie ulega zatarciu a jeśli jest wykonywana kara ulega ona przerwaniu

  1. zasada terytorialności - wg. prawa polskiego odpowiada się za wykroczenia popełnione na terytorium państwa polskiego i statku polskim wodnym i powietrznym.

Terytorium państwa polskiego to obszar oddzielony granicami od państw sąsiednich, od morza pełnego, wody wewnętrzne.

Morze terytorialne - to również słup powietrza, który kończy się w kosmosie. Można odpowiadać wg. przepisów prawa polskiego za wykroczenia popełnione za granicą tylko wtedy, gdy ustawa to przewiduje, musi być klauzula zawarta w ustawie, że za taki czyn odpowie się też jeśli popełniony jest on za granicą.

Wykroczenie - to czyn zabroniony przez ustawę obowiązując w czasie jego popełnienia, zagrożony karą, społecznie szkodliwy.

Elementy wykroczenia: formalny i materialny.

Element formalny - czyn zabroniony przez ustawę, obowiązuje w czasie jego popełnienia, zagrożony karą.

Element materialny - element społecznej szkodliwości

Społeczna szkodliwość - oceniając ją bierze się pod uwagę okoliczności podmiotowe i przedmiotowe.

Okoliczności podmiotowe - wskazują stosunek sprawcy do czynu (np. pobudki sprawcy, stosunek psychiczny sprwacy).

Okoliczności przedmiotowe - wszystko to, co nie wiąże się ze stosunkiem psychicznym do czynu (rodzaj czynu, okoliczności popełnienia czynu).

Wykroczenie opisywane jest przy pomocy ustawowych znamion wykroczeń.

Każde znamię wykroczenia trzeba udowodnić , jeśli którekolwiek nie zostanie udowodnione to sprawca nie zostanie ukarany.

Znamiona opisowe - to te, których stwierdzenie nie wymaga stosowania ocen, a ich zakres znaczeniowy jest stosunkowo wyraźny. (np. kto kradnie).

Znamiona wartościujące - wymagają, przy ustaleniu ich występowania w czynie, posługiwania się różnego rodzaju ocenami. Należą tu takie znamiona jak „istotne zeszpecenie”

Znamiona odsyłające - występują wtedy, kiedy przepis określa jakieś wykroczenie i odsyła do innych źródeł prawa (kto bez zezwolenia, kto mając władzę rodzicielską).

Normy blankietowe - nie zawsze znamiona wykroczeń stanowią normy, które stanowią treść innych przepisów.

P.W. pełni funkcję ochronną dóbr społecznych, każde wykroczenie zagraża dobru społecznemu.

Przedmiot ochrony rodzajowy - to dobro identyczne pod względem rodzajowym chronione przez pewną grupę przepisów.

Przedmiot ochrony indywidualny - dobro chronione przez konkretny przepis (np. art.70,79)

Bliższy przedmiot ochrony i dalszy (bliższy to ten główny)

Art. 154 zakazuje niszczenia upraw, chroni dobra

Bliższe - plony, uprawy, Dalsze - ziemia.

Strona przedmiotowa wykroczeń obejmuje:

1) zewnętrzne zachowanie sprawcy

2) okoliczności popełnienia wykroczenia

3) skutek czynu

Odpowiedzialność za wykroczenie ponosi ktoś kto dopuszcza się czynu zabronionego popełnionego z własnej woli.

Zachowanie (niekowalne) - tj. zachowanie pod przymusem fizycznym, to też zachowanie odruchowe.

Zachowanie pod przymusem psychicznym nie jest zachowaniem niedozwolonym, osoba może się przeciwstawić, dokonywać wyboru.

Ad.1

Zachowanie jt. działanie człowieka oraz zaniechanie działania.

Zaniechanie działania - to powstrzymywanie się od obowiązku, które określone jest w prawie wykroczeń.

Wykroczenie popełnione z działania - naruszanie zakazu przewidzianego w przepisach.

Wykroczenie popełnione z zaniechania - nie może być popełnione przez każdego, popełnia tylko ten kto ma obowiązek zrobienia czegoś.

Ad.2

Może określać czas popełnienia tego wykroczenia (np. czas ciszy nocnej), może też miejsca popełnienia wykroczenia (może być popełnione wszędzie), sposób popełnienia wykroczenia (np. natarczywie, długotrwałe, ze złośliwości)

Ad.3

Wykroczenia formalne i materialne

Formalne - to wykroczenia, które dla swojego zaistnienia nie wymagają skutku, nie ma zmiany w świecie zewnętrznym (np. kąpiel w miejscu zabronionym)

Materialne - to wykroczenia, które wymagają wystąpienia pewnego skutku (np. pożar w lesie, kradzież cudzej rzeczy).

Pomiędzy zachowaniem sprawcy i skutkiem istnieje związek przyczynowy (typowy związek przyczynowy)

Okoliczności wyłączające bezprawność - (odpowiedzialność sprawcy) bezprawność, jej tzw. kontratypy:

1) obrona konieczna

2) działanie w stanie wyższej konieczności

Odpieranie bezpośredniego zamachu na jakiekolwiek dobro chronione.

Muszą być spełnione pewne warunki:

1) zachowanie musi być rzeczywiste

2) bezpośrednie (działanie kiedy nie bezpieczeństwo trwa)

Eksces ekstensywny - działanie podjęte za późno lub zbyt wcześnie.

3) odparcie zamachu o charakterze bezprawnym.

Działanie w obronie koniecznej, może być też wtedy, gdy można było podjąć inne działanie.

Nie obowiązuje tu zasada subsydiarności - czyli, że obrona konieczna może być podjęta mimo, ze było inne wyjście (np. ucieczka).

Możemy naruszyć dobro wyższej wartości niż dobro chronione (nie ma wymogu proporcji dóbr)

W wypadku obrony koniecznej osoba nie podlega odpowiedzialności.

Jeśli zostanie przekroczona granica obrony koniecznej.

Eksces intensywny - środki obrony drastycznie nie współmierne do tego niebezp. Zamachu.

Nadzwyczajne złagodzenie kary dla osoby która przekroczyła granice obrony koniecznej (można też całkowicie odstąpić od kary).

Stan wyższej konieczności - działanie ma na celu uchylenie bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącemu dobru chronionemu prawem, jeśli nie można inaczej uniknąć niebezpieczeństwa a dobro poświęcone nie przedstawia wartości oczywiście większej aniżeli dobro ratowane.

Warunki istnienia stanu wyższej konieczności:

1)niebezpieczeństwo musi być rzeczywiste

2)bezpieczeństwo (istniejące w czasie niebezpieczeństwa)

Eksces ekstensywny - przekroczenie stanu wyższej konieczności

W stanie wyższej konieczności musi być zachowana zasada subsydiarności - nie da się uniknąć naruszenia dobra prawnego (jak się da to nie ma działania w stanie wyższej konieczności).

Istotna tu zasada proporcjalności dóbr - poświęcone dobro nie jest wyższej wartości niż ratowane.

Jeśli proporcjonalność nie zachowana to eksces intensywny. Ustawa nie określa co wtedy trzeba zrobić.

Kontratypy pozaustawowe:

1) działanie zgodne z prawem

2) zwyczaj np. art. 51 (dzwony kościoła)

3) zgoda pokrzywdzonego - wykroczenie może zaistnieć kiedy upoważniony przedmiot się nie godzi (biorę samowolnie rower) zgoda wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie.

Zgoda musi być udzielona przed popełnieniem czynu zabronionego (w innym przypadku to jest wybaczenie), musi dotrzeć do ……… sprawcy - nie dotarcie nie uchyla jego odpowiedzialności.

Podmiot, który może popełnić wykroczenie to osoba fizyczna zdolna do ponoszenia odpowiedzialności czyli osoba, która ukończyła 17 lat, musi być osobą poczytalną w chwili popełnienia czynu zabronionego i można jej przypisać winę za popełnione wykroczenie.

Wykroczenia dzielimy na:

  1. powszechne - to takie, które popełnić może każdy

  2. indywidualne - to sprawcy, którzy posiadają pewne cechy, właściwości określone przez ustawę (np. właściciel, który ma obowiązek oświetlenia miejsca dla publiczności).

Wina - to możliwość postawienia zarzutu sprawcy za dokonanie naruszania normy prawnej, mimo że mógł zachować się zgodnie z normą.

Wina umyślna - ktoś kto ma zamiar popełnienia wykroczenia

  1. zamiar bezpośredni - działa taka osoba, która chce popełnić wykroczenie i do tego zmierza.

  2. zamiar ewentualny - działa ten, kto godzi się na popełnienie wykroczenia, osoba uświadamia sobie skutek popełnienia wykroczenia, ale godzi się na ten skutek, czyn .

Wina nieumyślna - polega na naruszeniu pewnych regół

  1. forma winy - lekkomyślność - polega na tym, że sprawca ma świadomość wykroczenia, skutku, ale przypuszcza, że nie popełni tego czynu, nie godzi się na popełnienie wykroczenia.

  2. Forma winy - niedbalstwo - sprawca nie uświadamia sobie czynu zabronionego, nie przewiduje popełnienia czynu zabronionego mimo, że powinien był.

Są sytuacje, czyny które ustawa zastrzega, że wykroczenie można popełnić tylko umyślnie (klauzula w ustawie) - klauzula może być wyraźna, może nie być wyraźna ale z opisu wynika, że wykroczenie można popełnić tylko umyślnie.

Są wykroczenia, które można popełnić tylko umyślnie, w zamiarze bezpośrednim (chce zabrać)

Dollus directus coloratus - wykroczenie znamienne celem w zamiarze bezpośrednim o szczególnym zabarwieniu.

Czasami nie można przypisać odpowiedzialności, bo nie można przypisać winy to okoliczności niepoczytalności - to choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe inne przyczyny zaburzeń psychicznych.

Sprawca nie mógł rozpoznać znaczenia czynu a nawet jeśli mógł to nie mógł kierować swoim postępowaniem.

Niepoczytalność wyłącza winę.

Poczytalność ograniczona - możliwość postępowania, rozpoznania czynu jest w znacznym stopniu ograniczona z powodów psychicznych, powoduje zmniejszenie stopnia winy i wtedy można odstąpić od wymierzenia kary.

Sprawcy którzy się odurzają np. narkotykami, alkoholem, do nich nie stosuję się przepisów o poczytalności, ponosi normalną odpowiedzialność za wykroczenie (ma wyłączoną poczytalność).

Wyłączona poczytalność z powodu chorób np. patologiczne upojenie alkoholowe, ta osoba będzie uznana za niepoczytalną.

Choroby alkoholowe na tle psychicznym - stosuje się przepisy o poczytalności, nie będzie odpowiadać.

Błąd - różnica pomiędzy rzeczywistością a odbiciem tej rzeczywistości w świadomości sprawcy .

Dwa rodzaje błędu:

    1. błąd co do karalności popełnionego czynu zabronionego, odpowiedzialność sprawcy wyłączona, nieumyślność usprawiedliwiona (np. nie mógł zapoznać się z przepisem)

    2. błąd co do okoliczności stanowiących znamię czynu zabronionego, on wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie popełnione umyślnie, ale wtedy odpowiada się za nieumyślne.

(np. paser nie wie, że rzecz pochodzi z kradzieży ale na podstawie okoliczności towarzyszących transakcji kupna powinien domyśleć się, przypuszczać, że rzecz pochodzi z kradzieży i ponosi odpowiedzialność za wykroczenie popełnione nieumyślnie.

Formy popełnienia wykroczenia:

  1. zjawiskowe - należą: sprawstwo indywidualne, współsprawstwo, podżeganie i pomocnictwo.

  2. Stadialne wykroczenia - należy zamiar, przygotowanie, usiłowanie i dokonanie.

Sprawstwo indywidualne - osoba sama swoim zachowaniem realizuje całość znamion czynu zabronionego.

Rodzajem sprawstwa indywidualnego jest sprawstwo równoległe - w tym czasie i miejscu popełniono to samo wykroczenie, nie ma między nimi porozumienia, niezależnie od siebie.

Współuczestnictwo konieczne - udział kilku osób w wykroczeniu, każdy popełnia wykroczenie w formie sprawstwa indywidualnego tylko dla tego wykroczenia konieczny zabieg sprastw indywidualnych.

Współsprastwo - to osoba, która chcąc, żeby inna osoba popełniła czyn zabroniony nakłaniała ją do tego.

To działanie podżegacza wywołuje zamiar u namawianego.

Jeśli ktoś tylko umacniał sprawcę w podjętej decyzji to nie jest podżeganie tylko pomocnictwo.

Pomocnictwo - osoba która pomaga w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego ułatwia jego wykonanie, np. ktoś dostarcza narzędzie do popełnienia tego czynu, udziela rady albo informacji.

Pomocnictwo może być popełnione także przez zaniechanie, ale to tylko osoba, która ma obowiązek niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego. Pomocnictwo może też polegać na nabyciu rzeczy kradzionej, jeżeli ktoś obiecuje przed kradzieżą, że nabędzie rzeczy które ktoś ukradnie - to pomocnictwo.

Paserstwo - Ukrywanie, skup i sprzedaż rzeczy pochodzących z przestępstwa.

Musi być w ustawie klauzula, żeby odpowiadać.

Ich odpowiedz uzależniona od tego czy sprawca zrealizował znamiona wykroczenia.

Pomocnicy, paserzy odpowiadają nawet jeśli sprawca z różnych przyczyn nie został ukarany. Można ukarać ich w takich granicach jak sprawcę.

Wykroczeniem a nie podżeganiem jest np. nakłanianie małoletnich do żebractwa, nakłanianie do nierządu. To nie podżegacz tylko sprawca indywidualny mimo, że wykroczenie polega na podżeganiu.

Formy stadialne wykroczenia:

  1. Zamiar - podjęcie decyzji o popełnieniu czynu zabronionego, sam zamiar nigdy nie jest karalny, nawet jeśli jest opublikowany.

  2. Przygotowanie - czyny mające ułatwić dokonanie czynu zabronionego (np. kupienie noży do cięcia kwiatów z ogrodu cudzego) nigdy nie jest karalne.

  3. Usiłowanie - zachowanie podjęte w zamiarze popełnienia czynu zabronionego bezpośrednio zmierzające do dokonania, które to dokonanie tego wykroczenia nie następuje.

  4. Dokonanie - warunki usiłowania: - istnienie zamiaru, bezpośrednie zamierzenie do dokonania, ale dokonanie nie następuje sprawca nie zrealizował wszystkich znamion czynu zabronionego.

Przy przestępstwie skutkowych - nie dokonał bo np. został spłoszony albo ktoś zrealizował wszystkie znamiona ale skutek nie nastąpił z przyczyn od sprawcy niezależnych.

W ustawie musi być zawarta klauzula, że nie odpowiada, jeśli nie ma to nie odpowiada.

Okoliczności wyłączające usiłowanie:

  1. kto dobrowolnie odstąpił od dokonania - ten kto nie będąc do tego zmuszony zaniechał działania z własnej woli, pobudki nie mają znaczenia, nawet jeśli następuje poprzez dezaprobatę kogoś innego.

Nie jest dobrowolne jeśli zostało podjęte pod wpływem innej osoby, uznał, że dokonanie nie jest możliwe.

  1. kto nie przejawił tzw. czynny żal - polega na zapobieżeniu skutku, ktoś odwraca skutek lub sam to robi. Sprawianie odpowiada za skutek do którego zamierzał ale to co spowodował po drodze.

Jeśli było usiłowanie i dokonanie to karany za dokonanie nie odpowiada osobno za usiłowanie - współukaranie uprzednie.

Prawna jedność wykroczenia - wiąże się za zasadą, że jeden czyn to jedno wykroczenie.

Czasami kilka zachowań tworzy jedno wykroczenie.

  1. wieloszynowe określenie znamion - ze znamion tego czynu wynika, że może to być zachowanie powtarzane co jakiś czas.

  2. alternatywne określenie znamion - wykroczenie może być popełnione w dwojaki sposób, do tego wykroczenie ,……………………………………………………………………………………………………………………

np. wyrąb drzewa w lesie i (…………..) tego drzewa, to prawna jedność wykroczenia.

  1. wykroczenie ciągłe - polega na tym, że sprawca w krótkich odstępach czasu w wykonywaniu z góry powziętego zamiaru realizuje kilka zachowań.

Warunki uznania, że te zchowania są wykroczeniem ciągłym:

- tożsamość dobra, które ktoś naruszył

- jednakowy sposób naruszania tego dobra

- więź czasowo-miejscowa między tymi zachowaniami

- z góry powzięty zamiar

- ten sam pokrzywdzony

- zachowanie skierowane przeciwko dobrom osobistym

4) wykroczenie trwałe - polega na wytworzeniu i utrzymywaniu przez pewnien czas stanu niezgodnego z prawem.

Stan wytworzony jest przez sprawcę jego postawą ale najczęściej w skutek zaniechania sprawcy, trwa do momentu przerwania.

Przerwanie - poprzez dokonanie obowiązku samemu lub ktoś mu pomoże, zmusi.

  1. czyny współkarane uprzednie - ktoś usiłował czynu zabronionego i dokonał go.

Czyny współkarane następcze - to gdy ktoś po dokonaniu czyny zabronionego popełnia jakieś inne wykroczenie ale dlatego, że korzysta z owoców pierwszego wykroczenia, czynu zabronionego.

Zbieg wykroczeń - gdy sprawca popełnia 2 lub więcej wykroczeń, jest to zbieg rzeczywisty, te zachowania są odrębnymi i sprawca w jednym procesie odpowiada za poszczególne wykroczenia. W tym przypadku stosuje się karę najsurowszą ale można też stosować środki karne przewidziane w innych przepisach.

Zbieg przepisów prawa wykroczeń:

  1. zbieg rzeczywisty - zachodzi gdy czyn sprawcy narusza 2 lub więcej przepisy prawa wykroczeń

Stosuje się wtedy ………………. Zbieg przepisów ustawy, orzeka się karę na podstawie przepisów najsurowszą. Jeśli konkretny czyn sprawcy narusza przepisy, zagrożony taką samą sankcją, wtedy wybiera się ten najbardziej zbliżony.

  1. zbieg pozorny - czyn sprawcy narusza kilka przepisów P.W ale z reguł wykładni należy zastosować tylko jeden przepis.

Pierwsza reguła wykładni - przepis szczególny uchyla przepis ogólny.

Druga reguła wykładni - przepis pochłaniający pochłania przepis pochłonięty, gdy jedno wykroczenie zawiera w swoich znamionach okoliczności charakterystyczne dla innego wykroczenia.

Trzecia reguła wykładni - przepis pierwotny usuwa przepis subsydiarny (dopełniający). To, że przepis jest subsydiarny musi wynikać z ustawy, przepisy używają sformułowań, że tylko wtedy, gdy zachowanie sprawcy nie wyczerpuje znamion innego wykroczenia. Jeśli wypełnia znamiona innego wykroczenia to stosujemy przepis pierwotny nie subsydiarny.

Sytuacja, gdy czyn spełnia jednocześnie znamiona przestępstwa i wykroczenia.

En zbieg może być zbiegiem pomijalnym (pozornym). Gdy znamiona przestępstw są określone identycznie jak znamiona wykroczenia to rozgraniczenie następuje poprzez określenie wartości czy stopnia szkody podmiotu przestępstwa np. wartości kwoty pieniędzy ukradzionych, lub poprzez określenie przedmiotu czynności wykonawczej (co jest przedmiotem czynu), lub poprzez wskazanie sposobu działania sprawcy (np. użycie gwałtu).

Ma miejsce zbieg pozorny też wtedy, gdy znamiona przestępstwa zawierają w sobie okoliczności charakterystyczne dla wykroczenia.

Zbieg rzeczy - gdy koś jednym zachowaniem realizuje znamiona przestępstw wykroczenia. Przepisy nie przewidują redukcji wykroczenia czy przestępstwa np. naruszenie ciszy nocnej i znieważenie osoby, wówczas ten jeden czyn jest przestępstwem i wykroczeniem. Wtedy stosuje idealny zbieg przestępstwa z wykroczeniem - sprawa odpowiada za przestępstwo i osobno za wykroczenie. Ten idealny zbieg wyklucza dublowanie sankcji. Wykonuje się tylko karę surowszą, łagodniejszej się nie wykonuje. Jeżeli jest wykonana kara łagodniejsza to zalicza się ją na poczet kary surowszej.

Sankcje stosowane za wykroczenie:

  1. kary

  2. środki karne

  3. środki zastępujące karę.

Dwa rodzaje tych środków:

- środki oddziaływania społecznego, stosuje się je gdy odstępuje się od wymierzania kary.

- środki oddziaływania wychowawcze, stosuje się je zamiast kar.

Ad.1

Kary: areszt, ograniczenie wolności, grzywny, nagana.

Areszt - wymierza się go w dniach od 5 do 30 dni, granica minimalna, maksymalna jest nie przekraczalna, nie może być mniejsza od 5 jeśli łagodzimy karę lub więcej niż 30 dni przy obostrzeniu kary.

Art. 26 KW - ……………………….

Odbycie tej kary (to najczęściej choroba, kalectwo) gdy ma zapewnić opiekę osobie chorej, czy dziecku) wtedy kar się nie orzeka.

Art. 35 KW. - w razie jeżeli przepisy przewidują karę aresztu lub inną karę (wybór), to areszt orzeka się gdy mamy wykroczenie umyślne i za orzeczeniem kary aresztu musi przemawiać przynajmniej jedna z okoliczności:

- waga czynu

- demoralizacja sprawcy

- sposób działania zasługuje na szczególne potępienie.

W rzeczywistości ten artykuł ma zastosowanie zawsze.

Tylko przy grzywnie są przepisy, które przewidują grzywnę jako jedyną karę.

Kara aresztu jest karą zasadniczą, ale może też być karą zastępczą . Tak, gdy za wykroczenie orzeczono grzywnę w wysokości powyżej 500 zł. i jeśli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna to: jeśli sprawca się zgodzi to tą grzywnę zamienia się na prace społeczne użyteczną od 1 tygodnia do 2m-cy , a jak się nie godzi lub nie wywiązuje się z tego obowiązku to wymierza się zastępczą karę aresztu (1 dzień - od 20-250zł.). Zastępcza kara ma wymusić aby sprawca zapłacił grzywnę, poprzez nią może się wybawić z kary aresztu. Sprawca nie musi jej spłacić osobiście, może ktoś zapłacić za nią.

Kara ograniczenia wolności - trwa 1 miesiąc, przez ten czas sprawca nie może zmienić bez zgody sądu miejsca pobytu i musi informować o przebiegu kary.

Kara ograniczenia wolności występuje w dwóch postaciach:

  1. nieodpłatna kontrolowana praca na cele społeczne w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opiece społecznej, charytatywnie, praca na rzecz społeczności lokalnej, 20-40 godz. tygodniowo.

  2. Stosowana wobec osób, które są zatrudnione - potrącenia z wynagrodzenia 10%-25% na rzecz Skarbu Państwa. Sprawcy nie wolno w tym czasie rozwiązać stosunku pracy bez zgody sądu, ale pracodawca może. Obok tej kary można orzec obowiązek naprawienia szkody w całości lub części, jak ma być naprawiona (przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłata określonej kwoty pieniężnej), można też zobowiązać sprawcę do przeproszenia poszkodowanego. Gdyby sprawca uchylał się (uchylanie to świadome zachowanie uniemożliwiające wykonanie kary np. nie przychodzi do pracy, narusza regulamin pracy, nie informuje o przebiegu kary itp.) istnieje możliwość zmiany kary najpierw na grzywnę od 75-2250zł. gdyby jednak grzywna była bezskuteczna (np. …… to stosuje się areszt zastępczy )15 dni aresztu = 1 miesiąc ograniczenia wolności)

Mechanizm - sąd najpierw rozpatruje możliwości wymierzenia gary grzywny, a gdy nie jest to możliwe, było by to bezskuteczne to areszt zastępczy. (ukarany) Tu sprawca nie musi się godzić na zmianę kary.

Grzywna - może być orzeczona od 20-500 złotych, przepisy szczególne regulują to inaczej, mogą przewidywać inna wysokość grzywny np. w postępowaniu mandatowym od 500 - 1000 złotych. Grzywna może być kumulowana z kara aresztu, dzieje się to wtedy, gdy wykroczenie było popełnione w celu osiągnięcia zysku majątkowego. Zasadza się wtedy karę aresztu i obok karę grzywny (obligatoryjnie). Organ ocenia czy wymierzenie grzywny jest celowe i może jej nie orzec.

Nagana - orzeczenie w dwóch przypadkach

  1. gdy jest przewidziana w sankcji przepisu i orzeka się tylko wtedy, gdy wskazują na to okoliczności przedmiotowe (to charakter czynu i okoliczności czynu).

Okoliczności podmiotowe (to właściwości i warunki osobiste sprawcy). Te okoliczności przedmiotowe i podmiotowe musza wskazywać ze zastosowanie kary jest wystarczające do tego by sprawca został zmuszony do poszanowania prawa i współżycia społecznego.

  1. gdy w przepisie nie ma sankcji i nagany, ale wymierzona jest w ramach nadzwyczajnego złagodzenia kary.

W obu przypadkach nie można orzec kary nagany, jeśli sprawca popełnił czyn o charakterze chuligańskim . To wykluczone!

Środki kary sa to:

  1. zakaz prowadzenia pojazdow

  2. przepadek przedmiotu

  3. nawiązką

  4. obowiązek naprawienia szkody

  5. podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości, w szczgolny sposób tu musza przemawiać względy wychowawcze

  6. środki karne przewidziane w innych przepisach np.: zakaz amatorskiego połowu ryb, zakaz stadionowy, zakaz wstępu na imprezę masowa (w tym dniu można orzec, aby ten ktoś wstawili się na placówce policji)

Stosowanie środków karnych, gdy przepis tak stanowi:

- obligatoryjnie stosowane środki prawne

- fakultatywnie stosowane środki prawne

Ad1. od 6 miesięcy do 3 lat i jest orzekany obligatoryjnie bądź fakultatywnie.

Obligatoryjnie - gdy sprawca prowadzi po użyciu alkoholu, gdy sprawca nie udziela pomocy ofierze wypadku

Fakultatywnie - to sa przypadki gdy sprawca spowodował zagrożenie w ruchu drogowym, albo nie dostosował się do sygnałów osoby uprawnionej do kontroli. Ten zakaz zawsze musi być połaczony ze wskazaniem jakich to pojazdów będzie dotyczyło (np. Gdy sprawca prowadzi samochód to zakaz prowadzenia samochodów a nie rowerów).

Dwa rodzaje pojazdow:

- pojazdy mechaniczne - pojazd wprowadzony w ruch za pomocą silników albo jakiegoś innego źródła energii z funkcji elektrycznej.

- oraz inne - to różne grupy pojazdów np.: zaprzęgi, rowery, lotnie, szybowce, żaglówki, kajaki, lodzie wiosłowe

Ten zakaz może mieć bardzo różny zakres gdyz może to być zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów ze wszystkich stref ruchu, bądź tylko prowadzenia pojazdów w tej strefie gdzie miało miejsce wykroczenie (w ruchu wodnym, bądź lądowym, powietrznym). Może obejmować także określony rodzaj pojazdów (tylko lotni, tylko samochodu-osobowego, tylko okre3slona kategorie pojazdów). Może być orzeczony nawet do tych pojazdów co do których nie przewiduje jakiegokolwiek zezwolenia. Może być orzeczony zarówno wtedy kiedy określona osoba posiada zezwolenie na prowadzenie pojazdów lub nie (np. można osobie które nie ma prawo jazdy i ona w tym czasie nie może uzyskać prawa jazdy).

Ad2.

Przypadek przedmiotów - obejmuje przedmioty które służą bądź też służyły do popełnienia wykroczenia. To mogą być łomy albo tez przedmioty legalne jak np.: nóż (instnimenta sceleris)

Producta sceleris - jakaś konkretna rzecz (nie pieniądze), ale można orzec przypadek rzeczy, która była kupiona z kradzionych pieniędzy. Jeżeli przedmiot jest własnością kogos innego, osoby trzeciej to się zwraca jeśli współwłasność to przypadek gdy:

  1. sprawami sa wszyscy współwsprawcy albo

  2. gdy przepisy prawa pozwalają na orzeczenie przypadku rzeczy nie będącej własnością sprawcy

Przypadku mogole się nie orzeka gdy było to nie współmierne do wagi wykroczenia chyba, ze chodzi o rzeczy które bezpośrednio zostały nabyte wskutek wykroczenia.

Ad3.

Nawiązka - karny sposób reakcji na czyn zabroniony (ma charakter karny). Nałożenie obowiązku zapłacenia nawiązki jest niezależne od wielkości szkody, może tez być nałożona na cel społeczny. Orzeczenie na podstawie art 37 KW wtedy gdy czynem o charakterze chuligańskim wyrządzono szkodę, wtedy nawiązka do 1000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, na cel społeczny.

Przepisy szczególnie tez mogą przewidywać, ze za to konkretne wykroczenie może być orzeczona nawiązka.

Może być tak ze te podstawy się zbiegają (np.: arty. 73 czyn chuligański i art. Przepisu szczegółowego), wtedy uznaje się, ze można orzec dwie nawiązki. Jeśli wykroczenia dopuści się większa liczba osób to od każdego z nich zasadza się nawiązkę (jeśli łącznie nawiązki przekraczają wysokość szkody to nie ma to znaczenia bo jest to środek karny).

Ad4.

Obowiązek naprawienia szkody - naprawienie szkody może polegać na przywróceniu stanu poprzedniego albo na obowiązku zapłacenia określonej kwoty pieniędzy. Kwota zasadzona nie może być wyższa niż wysokość szkody i jeśli np.: jest trzech współsprawców to rozkłada się obowiązek naprawienia szkody w częściach odpowiadającym stopniu winy albo solidarnie (solidarnie - każdy odpowiada za całość szkody, ale uzyskanie od jednego kwoty nie zwalnia pozostałych z tego obowiązku, potem sprawcy rozliczają się miedzy sobą. Może być orzeczony jeśli jest przewidziany w przepisie szczegółowym.

Ad5.

Podanie orzeczenia do wiadomości publicznej w sposób szczególny - gdy sprawca dopuszcza się z art. 70 par. 1 i 2, art. 74 np.: w zakładzie pracy, miejscu zamieszkania, poprzez publikacje prasowa, tylko wtedy gdy przemawiają za tym względy wychowawcze, zwłaszcza wtedy gdy jest to czyn Chuligański.

Środki oddziaływania wychowawczego przewiduje art. 41 wobec sprawcy wykroczenia można poprzestać tylko na pouczeniu, zwróceniu uwagi, ostrzeżenia np.: orzeczenie o naprawie szkody w procesie cywilnym, orzeczenie kary komisji dyscyplinarnej, sankcje przewidziane przez organizacje społeczną, ostrzeżenie policyjne (wyrok)

Zasady wymiaru kar

  1. ????

  2. Indywidualizacja kary

Ad1. sad wymierza ja według swego uznania, ale ogranicza ta swobodę zagrożenie kara określona w ustawie oraz dyrektywy wymiaru kary. np: chuligaństwo, kara aresztu - stosowana wyjątkowo

Ad2. zgodnie z nią okoliczności które dotyczą kary uwzględnia się tylko co do poszczególnych osób których te okoliczności dotyczą

Dyrektywa wymiaru kary

  1. dyrektywa sprawiedliwościowa

  2. dyrektywa prewencji ogólnej

  3. dyrektywa prewencji szczególnej

Ad1. oznacza że kara powinna być proporcjonalna do winy i stopnia szkodliwości społecznej czynu

Ad2. polega na tym że karę powinno wymierzać się tak aby odstraszyć przed naruszeniem przepisów innej osoby

Ad3. tu bierze się pod uwagę względy wychowawcze i zapobiegawcze wobec konkretnego sprawcy (aby ta osoba w przyszłości nie popełniła wykroczeń)

Przykładowe okoliczności wpływające na rozmiar kary

  1. okoliczności które dotyczą przedmiotowej strony wykroczeń

  2. okoliczności które dotyczą podmiotowej strony wykroczeń

  3. okoliczności które dotyczą samego sprawcy

Ad1. znajduje się tu przede wszystkim rodzaj szkody, sposób działania sprawcy i stosunek sprawcy do pokrzywdzonego

Ad2. sposób winy oraz pobudki które kierowały sprawcą

Ad3. właściwości i warunki osobiste sprawcy, sytuacja majątkowa i rodzinna, sposób życia przed popełnieniem tego wykroczenia i zachowanie po popełnieni wykroczenia

Art. 33 par.3 wyliczenie okoliczności wpływających łagodząco na wymiar kary

  1. sprawca działał pod wpływem ciężkich warunków osobistych bądź rodzinnych

  2. popełnił wykroczenie pod wpływem silnego wzburzenia, które zostało wywołane krzywdzącym stosunkiem do sprawy albo innej osoby

  3. działanie z motywów lub pobudek zasługujących na aprobatę

  4. to, że sprawa prowadził do tej pory nienaganne życie, wyróżniał się spełnianiem obowiązków zawodowych

  5. łagodzi „czynny żal” - polega że sprawca po popełnieniu wykroczenia czyni starania łagodzące skutki

Okoliczności obciążające i wpływające na wymiar kary

  1. działał w celu osiągnięcia zysku majątkowego, ale działanie nie może mieć znamion wykroczenia

  2. gdy działał w sposób zasługujący na szczególne potępienie np.: brutalność

  3. wcześniej już popełnił wykroczenie i znów popełnił wykroczenie podobne

wykroczenie podobne - to takie wykroczenie które:

  1. są wykroczeniami takiego samego rodzaju, naruszają to samo dobro prawne (jednorodzajowe)

  2. popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej

  3. popełnione z użyciem przemocy albo groźbą użycia przemocy

  4. chuligański charakter wykroczenia

  5. działanie pod wpływem alkoholu lub innego środka, lub gdy działał w stanie głodu alkoholowego bądź innego środka

  6. działał na szkodę osoby chorej, bezbronnej np. dziecka

  7. gdy powinien okazać osobie szczególne względy

  8. popełnił wykroczenie ze współdziałaniu z osobą małoletnią

Nadzwyczajne złagodzenie kary i odstąpienie od wymiaru karu - okoliczności takie same zasługują na szczególne uwzględnienie, za tym musi przemówić okoliczność, kryterium o charakterze przedmiotowym (charakter okoliczności czynu), kryterium o charakterze podmiotowym (wartości…strona 21????)

Te kryteria nie muszą występować łącznie.

Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia karą albo na wymierzeniu kary łagodniejszej. Ale nie poniżej dolnej rodzajowej granicy zagrożenia karą, czyli jak jest najniższa 5 dni to nie można niżej

Wynurzenie kary łagodniejszej wymiarze - wymierzenie kary łagodniejszej od łagodniejszej np.: czyn zagrożenie aresztem można orzec zagrożenie ograniczenia wolności, areszt i grzywna to można orzec naganę.

Odstąpienie od wymierzenia kary i od obligatoryjnego środka karnego - stosuje się karę a od obligatoryjnego środka karnego można odstąpić, odstąpienie od kary, odstąpienie od kary i od środka karnego.

Gdy odstępuje się od kary to stosuje się środki oddziaływania społecznego to przeproszenie pokrzywdzonego, uroczyste zapewnienie że nie popełni wykroczenia, zobowiązanie sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego.

Nie ma mechanizmu wymuszającego realizacje tych środków oddziaływania.

Warunki zawieszenia kary aresztu - można zawiesić tylko karę aresztu zasadniczego - nie wolno kary zastępczej lub innej kary czy środka karnego

Podstawą decyzji jest pozytywna prognoza co do sprawcy. Musi istnieć prognoza że sprawca nie popełni ponownie wykroczenia.

Prognozę buduje się biorąc pod uwagę okoliczności popełnionego czynu, warunki, wartości osobiste sprawcy, zachowanie sprawcy po dokonaniu wykroczenia, dotychczasowe sposoby życia sprawcy i inne.

Bezwzględną przesłanką zawieszenia kary aresztu przy tych wykroczeniach które spowodowały powstanie szkody w imieniu jest poprawienie tej szkody. Nie ma znaczenia w jaki sposób zostanie naprawiona i kto ja naprawi.

Istnieją względy zakazu zawieszenia kary aresztu wobec sprawców czynu o charakterze chuligańskim oraz recydywistów.

Jeżeli organ uzna za celowe to może im zawiesić karę. Nie stosuje się tu dozoru kurator i dodatkowych obowiązków - zawieszenie proste

Karę można zawiesić na okres 6 miesięcy do jednego roku.

Jeżeli sprawca w okresie zawieszenie popełni przestępstwo bądź wykroczenie które było podobne do poprzedniego to obligatoryjnie zarządza się wykonanie kary aresztu. Jeżeli inne wykroczenie to zarządzenie jest fakultatywne.

Popełnienie kolejnego wykroczenia musi nastąpić w okresie próby i 2 miesiące po okresie próby.

Próba jest udana jeśli w okresie próby bądź 2 miesiące po nie zarządzono wykonania kary i jeśli nie zarządzono wykonania kary to ukaranie po upływie tego czasu uważa się za niebyłe, ale części które nie dotyczą kary można egzekwować dalej.

Czyn o charakterze chuligańskim

Elementy przedmiotowe czynu charakterze chuligańskim - polega na tym że sprawca godzi w porządek, spokój publiczny albo polega na niszczeniu mienia. Sprawca działa publicznie

Działanie publiczne - to takie działanie które ze względu na miejsce w którym został popełniony czyn albo ze względu na sposób jego popełnienia być dostrzeżone przez większą liczbę osób.

Elementy podmiotowe - tu sprawca musi działać zawsze umyślnie, bez powodu, albo z oczywiście błahego powodu i okazuje w ten sposób rażące lekceważenie dla podstawowych zasad porządku prawnego.

To ma wpływ na zastosowanie kary - nie wolno orzec kary nagany, względny zakaz warunku zawieszenie kary aresztu, istnieje możliwość nałożenia nawiązki na podstawie art. 37.

Recydywa specjalna, wielokrotna albo multirecydywa

  1. sprawca był już karany za co najmniej 2 wykroczenia prawomocnym wyrokiem

  2. nie nastąpiło zatarcie skazania za co najmniej 2 wykroczenia które wcześniej popełnij

  3. sprawca popełnił 3 wykroczenie przed upływem 2 lat od daty ostatniego wykroczenia

  4. wszystkie 3 wykroczenia są umyślne i podobne

Multirecydywa daje podstawę aby orzec karę aresztu 30 dniowego nawet jeśli mogła by by mniejsza , albo kara aresztu wcale za to nie grozi.

Przedawnienie wykroczeń

Przedawnienie powoduje uchylenie karalności za ?????????????

Na gruncie prawa procesowego powoduje odmowę wszczęcia postępowania jeśli przed rozpoczęciem procesu ????

Do przedawnienia dochodzi w terminie 1 roku od momentu popełnienia wykroczenia…

Wszczęcie - to moment w którym prezes sądu wydaje zarządzenie o skierowaniu sprawy na rozprawę bądź posiedzenie gdy czyn jest potraktowany jak przestępstwo (błędnie - w rzeczywistości jest to wykroczenie) - to wydłużenie dalsze do 2 lat gdy w okresie 1 roku od popełnienia czynu źle ocenionego najpierw powoduje postepowanie karne i w trakcie orientują się (postępowanie przeciwko osobie, moment postawienia zarzutu w postępowaniu przygotowawczym).

Jeżeli uchylono prawomocne orzeczenie to okres przedawnienia biegnie od momentu uchylenia tego orzeczenia to zadziała gdy do uchylenia dochodzi gdy to przedawnienie w okresie podstawowym - 2 lata od postępowania. Nie działa gdy wykroczenie przedawnione.

Przedawnienie wykonania kary - wykonanie kary po pewnym czasie nie osiągnie celów. Do przedawnienia wykonania kary dochodzi po upływie 3 lat od momentu uprawomocnienia orzeczenia.

Zatarcie - ???

Jeśli w tym okresie 2 lat osoba popełniła wykroczenie i została za to wykroczenie skazana na karę grzywny, ograniczenia wolności, aresztu to do zatarcia skazania za te dwa wykroczenia dochodzi po upływie 2 lat od momentu wykonania kary, darowania kary, przedawnienia drugiego wykroczenia.

Postępowanie w sprawach o wykroczenie

24.08.2001 KPOW jest autonomiczny tzn. nie stosuje się odpowiednich przepisów KPK (tylko wtedy KPW wyraźnie pozwala na to aby je zastosować) Braków nie wolno uzupełniać KPK.

Przepisy stosuje się od momentu wejścia w życie chyba że przepisy przejściowe które wskazują kiedy stosować.

Postępowania można podzielić:

  1. stadium - postępowanie wstępne obejmuje złożenie wniosku, wyjaśniające prowadzone przez policje mające na celu zbadanie czy jest podstawa o wystąpienie z wnioskiem ukaranie przed sądem.

  2. postępowanie ogólne - rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności za wykroczenie czy było popełnione, kto je popełnił. W toku postępowania może być rozstrzygnięcie o niedopuszczalności do wszczęcia procesu (np.: przedawnienie), decyzje oportunistyczne to………….odmawiające wczęcia

  3. postępowanie kontrolne - odbywa się w zwykłym toku instancji i w II instancji lub w

  4. postępowanie wykonawcze - wykonanie kary

Orzekanie w sprawach o wykroczenia: trzy tryby w postępowaniu

  1. postępowanie zwyczajne

  2. postępowanie nakazowe - tryb szczególny

  3. postępowanie przyśpieszone

możliwy jest także tryb postępowanie mandatowe - postępowanie zastępcze np.: nałożenie grzywny.

Najpierw stosuje się tryb szczególny dopiero potem tryb zwyczajny

Tryb szczególny - postępowanie nakazowe

Przesłanki dodatnie i ujemne (te które nie mogą wystąpić)

Dodatnie - 1 przesłanka aby ….. - kara grzywny, nagana, ograniczenie wolności

2 przesłanka - wina sprawcy i dowody nie mogą budzić wątpliwości raczej należy przyznać że jest niespełniona jeśli się nie przyznają bądź zaprzecza pewnym okolicznością niż zeznają.

Jeśli …….. skład wyjaśnień to nie przesądzają że nie popełnił czynu, można na podstawie innych dowodów dotrzeć do prawdy.

Przesłanki negatywne - powodują ze oskarżony musi mieć obrońce(obowiązek posiadania obrońcy gdy, głuchy, niemowa, niewidomy badz też istnieją przesłanki ze jest niepoczytalny - obligatoryjnie to tryb nakazowy wykluczony (przesłanki ujemne które nie mogą wystąpić)?

Prezes sądu ocenia czy przesłanki są spełnione aby prowadzić sprawę w trybie nakazowym.

Wniesienie wniosku - decyzja prezesa czy do trybu nakazowego posiedzenia bez udziału stron - wyrok nakazowy doręczony z urzędu stronom procesu - biegnie 7 dni termin na złożenie sprzeciwu. Jeśli strony sprzeciw złożyły to następuje rozpoczęcie sprawy w trybie zwyczajnym jeśli nie w terminie 7 dni to wyrok nakazowy staje się prawomocny.

Tryb uproszczony - aby był dopuszczony to wniosek o jego zastosowanie musi być wniesiony przez oskarżyciela publicznego

Przesłanki trybu przyspieszonego

- podmiotowe dotyczą …..?

1. wobec osoby która nie ma stałego pobytu albo zameldowania w kraju

2. czasowo przebywa na terenie RP. Oskarżenie w trybie zwykłym było by niemożliwe bądź też utrudnione

- przedmiotowe - one decydują o rozprawie w trybie przyspieszonym ze względu na rodzaj wykroczeń których się osoba dopuściła

1. stosuje się kiedy sprawca dopuścił się wykroczenia przeciwko spokojowi, porządkowi publicznemu (np.: naruszenie spoczynku nocnego, niedopuszczenie zbiegowiska, nawoływanie do popełnienia wykroczenia, zgorszenia w miejscu publicznym, także wykroczenie przeciwko mieniu i urzędowi pożytku publicznego)

Kolejną przesłanką jest schwytanie sprawcy na gorącym uczynku bądź też tuż po popełnieniu wykroczenia bez względu na przesłanki podmiotowe czy też przedmiotowe.

Bezpośrednio, potem - ujęty w pościgu bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i na kontakt wzrokowy nie przerwany. W trybie przyspieszonym nie ma znaczenia kto ujął sprawce - nie tylko policja ale także ujęcie obywatelskie.

To postanowienie prawne polega na tym ze po ujęciu sprawca powinien być doprowadzony do sądu w ciągu 24 godzin ( ewentualnie zatrzymany na 24 godziny ). Jeśli w tym czasie sprawca zostanie zwolniony nakazuje mu się stawiennictwo w sądzie w ciągu 24 godzin lub w każdym momencie okresu 24 godzin może być powiązany z zatrzymaniem dokumentów.

Organy ścigania mogą zobowiązać świadków do stawiennictwa w sądzie w określonym terminie.

Przejawy postępowania skróconego - może być złożony wniosek ………….po doprowadzenie u wniosku sądu przystępuje do rozpoznania sprawy niezwłocznie. Sąd zobowiązuje sprawce do pozostanie do dyspozycji sądu, jeśli się oddali to wyrok zostanie wydany bez jego udziału. Po postępowaniu dowodowym sąd wydaje wyrok to osoby chcąc go zaskarżyć to muszą zgłosić żądanie uzasadnienia wyroku do sądu od razu przed podaniem ustnych motywów rozstrzygnięcia .

Niekiedy uzasadnienie z urzędu - jeśli sprawca nie uczestniczył w procesie (czas sporządzenia uzasadnienia 3 dni od ogłoszenia wniosku).

Doręczenie uzasadnienia - podmiotem który złożył wniosek, te osoby mają 3 dni na złożenie środka odwołującego od dostarczenia wyroku. Przerwa w rozprawie nie dłużej niż 3 dni bo inaczej postępowanie prowadzi się w trybie zwyczajnym.

Postępowanie mandatowe - jest postępowaniem zastępczym bo uzależnione jest od zgody sprawcy, jeśli nie ma zgody to sprawa rozpoznawana jest przez sąd.

Mandat może nałożyć - policja, inspektor pracy, organy które mają do tego prawo na podstawie ustaw szczególnych - przyznaje to prawo ustawa - państwowa straż rybacka, państwowa straż łowiecka, na podstawie rozporządzenia rady ministra - inspekcja handlowa, inspektorat ochrony środowiska, straż graniczna, przewodniczący głównego urzędu miar, inspekcja transportu drogowego, straż parku.

Przesłanki dodatnie???? - zgoda sprawcy, wystarczające orzeczenie kary grzywny od 20-500 złotych - jeżeli zbiegną się przepisy to od 20-1000 złotych nałożone za jedno wykroczenie, lub przez inspektorat …?????…….. albo w pociągu bezpośrednio potem wtedy mandat może być wystawiony w terminie 14 dni od momentu wykrycia wykroczenia wtedy też gdy sprawcy nie ujęto, wiadomo kto ??????????

Nastepne

Prawo wykroczeń

Prawo wykroczeń - wykłady i ćwiczenia PP 3l - lipiec-listopad 2002

notatki i uzupełnienie - Andrzej Korczyk

Prawo karne - przepisy regulujące zwalczanie przestępstw za pomocą środków karnych.

Zachowania zabronione przez obowiązujące przepisy prawa:

występki

Działy wg zadań:

  1. ustawa - która grozi karą za przestępstwa

  2. sąd lub inny uprawniony organ orzekający wobec sprawcy karę, środek karny lub środek zabezpieczający

  3. właściwy organ, który wykonuje karę, środek karny lub środek zabezpieczający.

art. 32 KK mówi jakie mamy kary:

1) grzywna,

2) ograniczenie wolności,

3) pozbawienie wolności,

4) 25 lat pozbawienia wolności,

5) dożywotnie pozbawienie wolności.

Stosowne art. KK dotyczące kary - patrz przypis końcowy[A]

środek karny - art. 39 KK:[B]

1) pozbawienie praw publicznych,

2) zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,

3) zakaz prowadzenia pojazdów,

4) przepadek przedmiotów,

5) obowiązek naprawienia szkody,

6) nawiązka,

7) świadczenie pieniężne,

8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.

środki zabezpieczające - art. 93 do art. 100 KK[C]

Prawo karne dzieli się na następujące 3 działy:

  1. prawo karne - materialne - w skrócie zwane prawem karnym

  2. prawo karne - procesowe - = postępowanie karne

  3. prawo karne - wykonawcze - = prawo penitencjarne - w odniesieniu do kary pozbawienia wolności

prawo karne materialne - zespół norm prawnych określających czyny społecznie szkodliwe, zwane przestępstwami, regulujące zasady odpowiedzialności za te czyny oraz kary i środki karne i zabezpieczające stosowane wobec ich sprawców.

prawo karne procesowe - to zespół norm prawnych regulujących proces karny[1].

prawo karne wykonawcze - reguluje wykonywanie całego procesu kar, środków karnych, obojętnie, za jaki czyn karalny i w jakim trybie zostały orzeczone ( odbywanie kary pozbawienia wolności w zakładach karnych).

Prawo wykroczeń jest przedłużeniem i uzupełnieniem prawa karnego materialnego.

Funkcje prawa wykroczeń:

  1. funkcja ochronna - chroni stosunki społeczne przed naruszeniami porządku społecznego

  2. funkcja prewencyjno-wychowawcza - wyraża się tym, iż w oddziaływaniu na tych obywateli, którzy nie wykazują postaw antyspołecznych, a wykazują brak poszanowania zasad porządku prawnego i niezbędnej dyscypliny społecznej[2].

  3. funkcja gwarancyjna - warunek praworządności w stosowaniu represji za wykroczenia, zapewnia zarazem ochronę przed bezzasadnym karaniem.

Występuje zbliżony rodzajowo system kar i środków karnych, jak w prawie karnym, chociaż ich nasilenie jest mniejsze jak w stosunku do przestępstw.

Prawo wykroczeń:

  1. materialne prawo wykroczeń - kodeks wykroczeń, ustawa z 20.05.1971 z późn. zmianami

  2. procesowe prawo wykroczeń - kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawa z 20.08.2001

sprawę wykonania kar orzekanych w sprawach o wykroczenia reguluje kodeks karny wykonawczy.

Problem wykroczeń w innych krajach:

wykroczenie - czyn wypełniający znamiona 1) zachowania zabronionego przez obowiązującą ustawę 2)pod groźbą przynajmniej jednej z kar wymienionych w art. 1 § 1 kodeksu wykroczeń[D], przy czym 3) czyn ten wykazuje społeczną szkodliwość, 4) a sprawcy można przypisać winę.

  1. element formalny - spełnia funkcję gwarancyjną, oznacza on, że nie może być uznany za wykroczenie, a tym samym nie stanowi podstawy odpowiedzialności taki czyn, który nie jest zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Określenie zaś kary oznacza, że może być stosowana wobec sprawcy czynu zabronionego tylko taka kara, jaka jest przewidziana w ustawie.

  2. element materialny - z definicji odwołuje się do treści społecznej czynu, udziela on nam odpowiedzi na pytanie dlaczego określone zachowanie zostało zabronione pod groźbą kary, a także pozwala na różnicowanie oceny poszczególnych typów wykroczeń i konkretnych czynów. Zabronienie czynu pod groźbą kary oznacza nadanie mu cech bezprawności.

Bezprawność czynu - to sprzeczność z normą zawartą w przepisie prawa, w tym wypadku, prawa wykroczeń. Oznacza ona naruszenie nakazu, lub zakazu zawartego w tym prawie. Stwierdzenie bezprawności czynu nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności, jest ona warunkiem koniecznym, ale nie jest warunkiem wystarczającym do uznania czynu za wykroczenie. Oznacza to, że nie stanowi wykroczenia czyn zabroniony, jeżeli jego sprawcy nie można przypisać winy z powodu nieletniości, niepoczytalności lub niezawinionego błędu - art. 7, 8, 17 KW[E].

Reasumując, wykroczeniem może być tylko taki czyn człowieka tj. jego zachowanie - działanie, lub zaniechanie (gdy istnieje prawny obowiązek działania) - które jest zależne od jego woli.

Podmiot wykroczenia - może być nim tylko człowiek, czyli osoba fizyczna, a nie np. instytucja, osoba prawna. Odpowiedzialność za wykroczenie jest rodzajem odpowiedzialności osobistej opartej na winie indywidualnej. Oznacza to, że podmiotem wykroczenia w prawie polskim może być tylko człowiek zdolny do ponoszenia winy.

Przestępstwo a wykroczenie.

W oparciu o obowiązujący w RP system regulacji prawnych dziedzinę prawa wykroczeń rozgranicza od prawa karnego (dotyczącego przestępstw) kryterium zagrożenia karnego - kryterium szczególne, jednoznaczne i wyraziste. Zgodnie z art. 7 KK[F], przestępstwo jest zbrodnią lub występkiem.

Wykroczenie, wg art. 1 § 1 KW, podlega karze:

Dolna granica kary za przestępstwo, to górna granica kar za wykroczenia.

Jeżeli grzywna określona w innych ustawach za naruszenie ich przepisów, jest wyższa od 5000 PLN - to naruszenie tych przepisów - to przestępstwo.

Realizacja sądowego wymiaru sprawiedliwości - likwidacja kolegiów ds. wykroczeń.

art. 175 Konstytucji RP[3] - mówi o wymiarze sprawiedliwości - brak w nim kolegiów ds. wykroczeń

art. 237 Konstytucji RP[4] - regulował przejściowy okres funkcjonowania kolegiów ds. wykroczeń

Zgodnie z art. 9 § 1 KPW[G] sądem właściwym do orzekania w sprawach o wykroczenia w I instancji jest sąd rejonowy. Wyjątek tu stanowi odpowiedzialność żołnierzy i innych osób podlegających sądom wojskowym, wobec których właściwym do orzekania jest w I instancji odpowiedni sąd garnizonowy - art. 10 KPW.

Prawo o ustroju sądów powszechnych z 27.07.2001 r. Dz. U. nr 98 poz. 1070 przewiduje, że w sądach rejonowych mogą być tworzone sądy grodzkie, jako wydziały zamiejscowe, lub funkcjonujące w siedzibie sądu rejonowego, którym powierza się (zgodnie z art. 13 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych) rozpoznawanie spraw[H]:

    1. o wykroczenia w pierwszej instancji

    2. o wykroczenia skarbowe i przestępstwa skarbowe, zagrożone karą grzywny do 360 stawek dziennych, lub zagrożonych karą ograniczenia wolności do lat 2

    3. o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, z wyjątkiem spraw podlegających rozpoznaniu z udziałem ławników

    4. o pozostałe przestępstwa podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym

W większości sądów rejonowych (w 239 na 294) są utworzone wydziały grodzkie. Tam gdzie nie ma sądów grodzkich, sprawy o wykroczenia w I instancji rozpatruje sąd rejonowy w wydziale karnym.

Sądy odwoławcze - art. 14 § 1 KPW mówi, że sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia, podlegającym właściwości sądów powszechnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej jest:

  1. sąd okręgowy - do rozpoznania apelacji[5] i zażaleń na postanowienia i zarządzenia

  2. sąd rejonowy - w innym równorzędnym składzie do rozpoznawania pozostałych zażaleń (np. dotyczących bezzasadnego zatrzymania w areszcie)

art. 13 KPW - sad rejonowy orzeka w składzie jednoosobowym.

W nauce procesu karnego rozróżnia się pojęcie właściwości

- właściwość sądu - oznacza jego kompetencję do rozpoznawania określonych spraw w zależności, bądź to od wagi przestępstwa, bądź to od zakresu czynności konkretnego sądu, podejmowanych w toku instancji, niekiedy nawet poza tokiem instancji, bądź też od miejsca popełnienia przestępstwa. Te trzy rodzaje zależności determinują, trzy rodzaje właściwości sądów, a mianowicie:

  1. właściwość rzeczową - określa, jaki sąd jest uprawniony do orzekania w I instancji

  2. właściwość funkcjonalną - wskazuje na zakres czynności należących do poszczególnych sądów (orzekanie w I instancji, rozpoznawanie określonych środków odwoławczych, decydowanie o wznowieniu postępowania)

  3. właściwość miejscową - rozstrzyga, który z sadów funkcjonalnie właściwy, uprawniony jest do rozpoznania sprawy. Dotyczy ona przede wszystkim wskazania sądu do rozpoznania sprawy w I instancji. art. 11 § 1 KPW[I]

Zasadą jest, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono wykroczenie[6] ( ale - inaczej jest z nieletnimi, gdzie właściwy jest sąd ze względu na miejsce zamieszkania nieletniego).

Podstawowe znaczenie ma przepis, iż w wypadku, gdy wykroczenie popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy do rozpoznania sprawy jest ten sąd, w którym najpierw wszczęto postępowanie art. 33 § 1 KPK [7]. Gdy natomiast wykroczenie popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, właściwy jest sąd macierzystego portu statku. Jeśli nie można ustalić miejsca popełnienia wykroczenia, to zgodnie z art. 32 § 1 KPK[8], właściwym jest sąd, w którego okręgu wykroczenie ujawniono, ujęto sprawcę wykroczenia, lub obwiniony przed popełnieniem wykroczenia mieszkał lub czasowo przebywał. Jeżeli żadna z wymienionych wyżej przesłanek nie znajdzie zastosowania, to właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd właściwy dla dzielnicy Warszawa Śródmieście w gminie Warszawa Centrum.

Pamiętać należy także o tym, że przepisy procedury karnej przewidują także regulacje związane z przedmiotową i podmiotową łącznością sprawy, łącznie rozpoznaje się kilka wykroczeń zarzucanych obwinionemu - jeden wyrok.

Możliwość ustalenia właściwości sądu z delegacji - polega na przekazaniu sprawy innemu sądowi niż właściwy miejscowo, jeżeli tego wymaga dobro sprawiedliwości, wzgląd na interes uczestników procesu, albo, gdy w grę wchodzi spór o właściwość sądu, a także może to nastąpić, gdy z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w sadzie miejscowym nie jest możliwe.

Ustawowe znamiona wykroczenia - elementy określające wykroczenie

Stan faktyczny wykroczenia - inaczej zespół znamion lub istota czynu - to całokształt znamion.

Ustawowe znamiona wykroczenia podlegają udowodnieniu w toku postępowania w sprawach o wykroczenia, w tym sensie, że czyn może być uznany za wykroczenie i stanowić podstawę odpowiedzialności tylko wtedy, gdy zawiera wszystkie cechy określone w ustawowym typie wykroczenia. Brak jednej z tych cech nie pozwala na uznanie czynu za wykroczenie i powoduje umorzenie postępowania - art. 5 § 1 pkt 2 KPW, a na etapie orzekania przez sąd na rozprawie, wydanie wyroku uniewinniającego[J].

Znamiona ustawowe zawierają opis cech charakterystycznych danego typu wykroczenia, np. art. 79 KW mówi o zaniechaniu oświetlenia miejsc dostępnych dla publiczności („Art. 79. § 1. Kto wbrew swemu obowiązkowi zaniecha oświetlenia miejsc dostępnych dla publiczności, - podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany.

§ 2. Kto ze złośliwości lub swawoli oświetlenie takie gasi, - podlega karze grzywny do 500 złotych.”)

Opis może być szczegółowy, precyzyjny albo dyspozycja przepisu ograniczać się będzie do operowania nazwami czy pojęciami ocennymi, nieostrymi

- w związku z tym istnieje podział znamion na:

inny podział, z uwagi na stopień precyzyjności i jednoznaczności dyspozycji, dzieli ustawowe znamiona wykroczenia na:

postulatem jest, aby unikać znamion nieostrych.

Niektóre znamiona w sposób wystarczający (pełny) określają wykroczenie, inne zaś odsyłają do innych źródeł np. art. 106 KW („Art. 106. Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdolną rozpoznać lub obronić się przed niebezpieczeństwem, dopuszcza do jej przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka, - podlega karze grzywny albo karze nagany.”), w takim przypadku określenie wykroczenia opisują przepisy KW oraz inne przepisy, w tym przypadku Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Dotyczy to także norm zwyczajowych, np. zwykłe środki ostrożności ( „Art. 77. Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, - podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany.”)

Dyspozycja blankietowa - rzadko występująca - stanowi ramę do wypełnienia przez inne przepisy, a w ogóle nie podaje znamion wykroczenia np. art. 54 KW („Art. 54. Kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, - podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany.”)

Znamiona wykroczeń

przedmiot wykroczenia - wykroczenie zawsze skierowane jest przeciwko jakiemuś dobru, przedmiot wykroczenia to to dobro, a przedmiotem ochrony zespołu przepisów zawartych w poszczególnych rozdziałach KW są dobra zbliżone do siebie, lub tego samego rodzaju np. mienie, porządek publiczny, bezpieczeństwo w komunikacji, interesy konsumentów). Stąd wyróżniamy:

Można się spotkać z sytuacją, że przedmiotem ochrony może być kilka dóbr, wtedy mówimy o bliższym i dalszym przedmiocie ochrony np. art. 156 KW („Art. 156. § 1. Kto na nie należącym do niego gruncie leśnym lub rolnym niszczy zasiewy, sadzonki lub trawę,

- podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany.

§ 2. Jeżeli czyn godzi w mienie osoby najbliższej, ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego.

§ 3. W razie popełnienia wykroczenia można orzec nawiązkę do wysokości 500 złotych.”)

Określenie rodzaju przedmiotu ochrony ma poważne znaczenie nie tylko w zakresie systematyki, ale przede wszystkim ze względu na konsekwencje prawne konstrukcji przestępstw i wykroczeń podobnych. Popełnienie, bowiem wykroczenia podobnego do przestępstwa lub wykroczenia, za które sprawca był już karany wpływa istotnie na zaostrzenie wymiaru kary („Art. 38. Ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenia umyślne, który w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania popełnia ponownie podobne wykroczenie umyślne, można wymierzyć karę aresztu, choćby było zagrożone karą łagodniejszą.”).

Znamiona wykroczenia:

  1. podmiot wykroczenia - określone dobro

  2. przedmiot wykroczenia - zamach na określone dobro

  3. strona podmiotowa wykroczenia

  4. strona przedmiotowa wykroczenia

strona przedmiotowa wykroczenia - określa znamiona zewnętrznego a) zachowania sprawcy, b) jego skutek i c) okoliczności.

Podstawą odpowiedzialności jest czyn zabroniony, który może polegać na:

czyn - jest takie zachowanie (działanie lub zaniechanie), które ma określone znaczenie społeczne, a z punktu widzenia prawa wykroczeń stanowi naruszenie normy prawnej w tym prawie (czyn zabroniony).

Wykroczenia:

  1. działania - określone zwrotami: „kto przeszkadza…, uszkadza …”

  2. zaniechania - określone zwrotami: „kto nie dopełnia …, nie udziela pomocy ofierze wypadku …” - może je popełnić tylko ten, na kim ciąży zindywidualizowany prawny obowiązek podjęcia określonego działania.

Często przepis prawa wykroczeń odwołuje się do obowiązku sformułowanego w innych przepisach np. w przepisach prawa administracyjnego w przedmiocie zezwoleń jak np. w art. 56 [9] „Kto bez wymaganego zezwolenia …”.

Oprócz formy czynu działania lub zaniechania, do znamion strony przedmiotowej wykroczenia należą jego okoliczności, a mogą one dotyczyć:

Analiza strony przedmiotowej wskazuje na występowanie wykroczeń, których dokonanie uzależnione jest od zaistnienia określonego w ustawie skutku, oraz takich wykroczeń przy których, żaden skutek nie jest wymagany. Stąd możemy podzielić wykroczenia na:

Okoliczności uchylające bezprawność czynu.

kontratypy - to okoliczności uchylające bezprawność czynu, nawet gdy czyn ten nie jest pozbawiony społecznej szkodliwości, ale jest on prawnie usprawiedliwiony, lub ustawodawca uznaje ukaranie sprawcy takiego czynu za niecelowe. Kodeks wykroczeń przewiduje dwa takie kontratypy:

  1. obrona konieczna

  2. stan wyższej konieczności

obrona konieczna - polega na odpieraniu bezpośredniego i bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro chronione prawem np. bezpieczeństwo lub spokój publiczny, mienie społeczne lub jednostkowe, zdrowie, bezpieczeństwo jednostki. Zamach - to zachowanie człowieka - musi być rzeczywisty, a nie urojony, oraz bezprawny. Istotne i podstawowe znaczenie ma tutaj warunek, aby działanie w obronie koniecznej nie przekraczało granic współmierności do niebezpieczeństwa zamachu. Tzn. nie może nim być działanie, co byłoby ewidentnym naruszeniem prawa do obrony koniecznej, gdyby powołujący się na nią, godził w życie lub zdrowie napastnika odpierając zamach na mienie małej wartości albo zakłócenie ciszy nocnej.

stan wyższej konieczności - (art. 16 § 1 KW[16]), polega na działaniu w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru społecznemu lub jakiemukolwiek dobru jednostki. Warunkiem jest aby niebezpieczeństwa nie można było inaczej uniknąć, a dobro poświęcone nie przedstawiało wartości oczywiście większej niż dobro ratowane. Istota: kolizja dóbr.

podmiot wykroczenia: zgodnie z zasadą winy, wyrażoną w art. 1 § 2, podmiotem wykroczenia może być tylko człowiek, zdolny do ponoszenia winy za swój czyn, który osiągnął wiek odpowiedzialności (17 lat)[17] (z wyjątkiem 12 przypadków, gdy popełnia czyn karalny[18], a nie wykroczenie) i był poczytalny w czasie popełniania czynu zabronionego[19].

Niepoczytalność obok nieletności i błędu należy do okoliczności uchylających winę.

Z uwagi na podmiot, wykroczenia dzielimy na:

Strona podmiotowa - wiąże się z problematyką winy. O ile strona przedmiotowa dotyczyła zewnętrznego zachowania się sprawcy, to w ramach strony podmiotowej rozpatrujemy sferę wewnętrzną w której istotny jest proces psychiczny warunkujący zachowanie się sprawcy. Stąd też podział wykroczeń na:

Winą, zatem jest tylko zarzucany stosunek sprawcy do realizacji znamion czynu zabronionego, którego naganność wynika z normy prawnej w sytuacji gdy sprawca powinien i mógł tej normy przestrzegać (stąd wyłącza winę: nieletniość, niepoczytalność, działanie w warunkach wyższej konieczności i błąd)

Wina:

  1. wina umyślna

Treścią winy umyślnej, to jest zarzucalnej umyślności, jest zamiar popełnienia czynu zabronionego. Zamiar występuje w dwóch formach:

  1. wina nieumyślna - zarzucalna nieumyślność, polega na świadomym lub nieświadomym naruszeniu przez sprawcę czynu zabronionego obowiązku ostrożności. Wyróżniamy:

  1. świadomą nieumyślność = lekkomyślność - wykazuje podobieństwo do zamiaru ewentualnego, sprawca nie przejawia żadnej woli, nawet warunkowej, tzn. rzeczywiście sądzi, że czynu zabronionego uniknie.

  2. niedbalstwo - sprawca narusza obowiązek ostrożności wymaganej w danej sytuacji, ale sobie tego nie uświadamia

Wyłącza odpowiedzialność podmiotową (art. 17 KW) [20]:

Wprowadzenie się w stan odurzenia alkoholowego - nie wyłącza odpowiedzialności.

Niepoczytalność - jest stanem w którym zniesiona jest możność rozumienia znaczenia popełnionego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.

Ograniczona poczytalność - podstawa do przypisania winy istnieje, ale jest poważnie ograniczona.

Formy popełniania wykroczeń:

Warunkiem odpowiedzialności pomocnika i podżegacza jest dokonanie czynu zabronionego przez sprawcę wykonawczego[23], choćby nie ponosił on odpowiedzialności (np. sprawca nieletni). Kodeks wykroczeń wyraźnie mówi, że pomocnictwo i podżeganie jest karalne, gdy odpowiedni przepis tak stanowi, natomiast karalność pomocnika i podżegacza jest w granicach sankcji przewidzianej dla danego wykroczenia.

Kodeks wykroczeń przewiduje także sankcję za usiłowanie popełnienia wykroczenia (art. 11 KW)[24], dotyczy to np. drobnych przestępstw przekwalifikowanych na wykroczenia.

usiłowanie - zachowanie podjęte w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, bezpośrednio zmierzające do jego dokonania, które jednak nie następuje (art. 11 § 1 KW)

Kary i środki karne.

Kara jest podstawowym, ale nie jedynym środkiem reakcji na wykroczenia. Kodeks wykroczeń przewiduje również środki karne stosowane wobec sprawców, przewiduje również możliwość poprzestania na zastosowaniu środków oddziaływania wychowawczego (art. 39 § 4 i art. 41 KW)[25].

Kary określone w kodeksie wykroczeń[K]:

  1. kara aresztu (od 5 do 30 dni)

  2. kara ograniczenia wolności (1 miesiąc - bez dzielenia!)

  3. grzywna (do 5000 PLN)

  4. nagana

Elementy składające się na karę ograniczenia wolności:

  1. zakaz zmieniania przez sprawcę stałego miejsca pobytu bez zgody sądu

  2. obowiązek wykonywania pracy wskazanej przez sąd

  3. obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary

Grzywna:

nagana:

Środki karne:

Katalog środków karnych zawiera art. 28 KW:

    1. zakaz prowadzenia pojazdów (6 mies. do lat 3)

    2. podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości (art. 31 § 1) w szczególny sposób (art. 31 § 2) (gdy ma to mieć znaczenie wychowawcze wg sądu)

    3. obowiązek naprawienia szkody - na rzecz pokrzywdzonego

    4. przepadek rzeczy, przedmiotów - narzędzia i inne przedmioty - służące lub przeznaczone do popełnienia wykroczenia

    5. nawiązka - na rzecz pokrzywdzonego (art. 32) lub inny cel

    6. pouczenie, zwrócenie uwagi - środek wychowawczy

3 i 4 - fakultatywne lub obligatoryjne w zależności od przepisu szczegółowego.

Alkohol:

Przedawnienie karania i wykonania kar:

Zatarcie skazania - uznanie za niebyłe ukaranie za określone wykroczenie[27] - po upływie 2 lat od wykroczenia, darowania, lub przedawnienia wykonania kary (art. 46 § 1).

Część szczególna kodeksu - 12 rozdziałów:

Prawo procesowe

tego nie miałem, należało to przygotować z:

Prawo wykroczeń (materialne i procesowe) 3. wydanie, Andrzej Marek, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2002

Art.2 § 1 KPW rozróżnia trzy rodzaje postępowań:

  1. zwyczajne

  2. przyspieszone

  3. nakazowe

2. i 3. zalicza się do szczególnych trybów postępowań, tak jak mandatowe, które nie jest jednak postępowaniem sądowym, lecz ma charakter warunkowy uzależniony od zgody obwinionego.

Postępowanie szczególne:[L]

Dodatnie przesłanki postępowania mandatowego:

  1. popełnienie wykroczenia, które ustawa i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze obejmują tym trybem,

  2. brak wątpliwości, co do faktu wykroczenia i osoby sprawcy, które mogą wynikać:

    1. ze schwytania sprawcy na gorącym uczynku lub bezpośrednio po nim,

    2. z naocznego lub za pomocą urządzenia pomiarowo-kontrolnego stwierdzenia wykroczenia przez funkcjonariusza stosującego omawiany tryb, gdy nie ma wątpliwości co do osoby sprawcy,

  1. uznanie - z uwagi na niewielką wagę wykroczenia - za wystarczające orzeczenie grzywny w wysokości od 10 do 500 PLN (w wypadku określonym w art. 9 § 1 do 1000 PLN - art. 96 § 1 KPW)

Ujemne przesłanki, wyłączające możliwość orzekania w trybie mandatowym:

  1. wynikający z przepisów prawa materialnego obowiązek albo celowość (w razie fakultatywności ustawowej) orzeczenia wobec sprawcy środka karnego (np. zakazu prowadzenia pojazdów),

  2. sytuacja określona w art. 10 KW, gdy wykroczenie wypełnia równocześnie znamiona przestępstwa (art. 96 § 2 KPW)

Trzy rodzaje mandatów karnych:

Dodatnie przesłanki postępowania nakazowego:

    1. złożenie wniosku o ukaranie przez Policję lub inny organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego

    2. dołączenie do wniosku materiału dowodowego uzyskanego w wyniku ustaleń dokonanych przez wnioskodawcę

    3. brak wątpliwości co do popełnienia czynu, okoliczności czynu i osoby sprawcy

    4. uznanie przez sąd, że nie zachodzi potrzeba orzeczenia kary surowszej niż grzywna w wysokości nie przekraczającej połowy górnej granicy ustawowego zagrożenia, a w wypadku orzekania zakazu prowadzenia pojazdów, że wystarczające będzie orzeczenie tego zakazu na okres nie dłuższy niż rok

Ujemne przesłanki postępowania nakazowego, stanowiące przeszkodę w rozpoznawaniu sprawy w tym trybie:

  1. kwestionowanie przez obwinionego popełnienia czynu zarzucanego mu we wniosku o ukaranie. Nie stanowi natomiast przeszkody zakwestionowanie przez obwinionego wysokości mandatu karnego, gdy odmówił jego uiszczenia w postępowaniu poprzedzającym złożenie wniosku o ukaranie, jeżeli z załączonych materiałów wynika, że nie kwestionuje on faktu popełnienia wykroczenia i jego okoliczności,

  2. wystąpienie sytuacji, gdy obwiniony musi korzystać z pomocy obrońcy art. 93 § 4 w okoliczności określonej w art. 21 § 1 KPW

Przesłanki podmiotowe, może być stosowany wobec sprawców wykroczeń (bez ograniczeń przedmiotowych), którzy:

  1. nie mają stałego miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu stałego,

  2. przebywają jedynie czasowo na terytorium RP;

po ustaleniu, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

Przesłanki przedmiotowe stosowania postępowania przyspieszonego:

  1. bez ograniczeń podmiotowych - wobec sprawców wykroczeń przeciwko mieniu i urządzeniom użytku publicznego (art. 124 i 143 KW), oraz przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu (art. 50, 51, 52a KW) popełnionych w związku z imprezami masowymi

  2. w innych przypadkach, jeżeli ustawa tak stanowi art. 90 § 4 KPW

  3. nie stosuje się go wobec sprawców podlegających orzecznictwu sądów wojskowych (art. 90 § 5 KPW)

  4. wyłącznie wobec osób ujętych na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem i niezwłocznie doprowadzonych do sądu (art. 91 KPW)

Postępowanie odwoławcze[M]

Cechy apelacji:

    1. dewolutywność - oznacza przeniesienie rozpoznania sprawy do sadu wyższej instancji

    2. suspensywność - polega na wstrzymaniu zaskarżonego wyroku, ale klauzula natychmiastowej wykonalności którą może nadać wyrokowi sąd I instancji, co może spowodować wykonanie kary zanim sąd odwoławczy rozpozna apelację od wyroku - podważa ją i jest poważnym wyłomem w instancyjnej kontroli orzeczeń.

Termin wniesienia - 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem, a w postępowaniu przyspieszonym termin ten jest skrócony do 3 dni. Jest to termin zawity (nieprzekraczalny) jednak można go przywrócić, jeżeli jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony.

Sąd odwoławczy rozpoznaje apelację w zasadzie na rozprawie, jednak w przypadkach przewidzianych w ustawie może rozpoznać ja na posiedzeniu (np. konieczność uchylenia bezwzględnych uchybień), w składzie jednoosobowym.

Po rozpoznaniu apelacji sąd orzeka wyrokiem o:

Gwarancje dla obwinionego - sąd odwoławczy nie może skazać obwinionego, który został uniewinniony w I instancji lub co do którego umorzono postępowanie. Natomiast surowszą karę aresztu może orzec tylko wtedy, gdy nie zmienia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżenia wyroku. W przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rejonowy orzeka tylko w granicach, w jakich nastąpiło przekazanie, może orzec na niekorzyść obwinionego tylko wtedy, gdy orzeczenie było zaskarżone na niekorzyść obwinionego, a w razie uchylenia wyroku tylko w zakresie rozstrzygnięcia o karze lub środku karnym możliwa jest zmiana na korzyść obwinionego, a więc uniewinnienie go lub umorzenie postępowania.

Środek ten służy:

Sąd właściwy do rozpoznania zażaleń:

Zażalenie to środek odwoławczy o:

    1. względnej dewolutywności - sąd I instancji, na którego postanowienie złożono zażalenie, może je uwzględnić, jeżeli orzeka w tym samym składzie. W innym przypadku prezes sądu przekazuje zażalenie do rozpatrzenia sądowi odwoławczemu powołanemu do rozpatrywania zażaleń

    2. względnej suspensywności - samo wniesienie zażalenia nie powoduje wstrzymania zaskarżonego postanowienia, ale sąd który je wydał, lub sąd powołany do rozpoznania zażalenia może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Kasacja[N] - to nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie, z powodu uchybień stanowiących bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć wpływ na treść orzeczenia.

W wyniku rozpoznania kasacji może nastąpić uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi, w którym nastąpiło uchybienie, lub umorzenie postępowania.

Prawo wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia nie przysługuje stronom (które mogą zwracać się jedynie z prośbą do uprawnionych organów o wniesienie kasacji), a jedynie:

  1. Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu

  2. Rzecznikowi Praw Obywatelskich

  3. Naczelnemu Prokuratorowi Wojskowemu - w odniesieniu do orzeczeń sądów wojskowych.

Kasację wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Na korzyść obwinionego może być wniesiona i rozpoznana niezależnie od wykonania kary, zatarcia ukarania oraz okoliczności wyłączających ściganie. Natomiast na niekorzyść oskarżonego, kasacja, ograniczona jest terminem - nie można jej uwzględnić, jeżeli została wniesiona po upływie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia (termin prekluzyjny - nie można go przedłużyć, ani przywrócić, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi). Ponadto, kasację w stosunku do tego samego obwinionego i tego samego orzeczenia, każdy z uprawnionych podmiotów może wnieść tylko raz.

Po przyjęciu kasacji SN może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia do czasu jej rozpoznania. W sprawach o wykroczenia, SN rozpoznaje kasację jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo Prezes Sądu Najwyższego zarządzi rozpoznanie kasacji w składzie 3 sędziów. Kasację od wyroku SN rozpoznaje na rozprawie, a od postanowienia może rozpoznać na posiedzeniu, w którym strony mogą wziąć udział.

Po rozpoznaniu kasacji SN może wydać orzeczenie o:

Z chwilą uchylenia zaskarżonego wyroku wykonanie kary ustaje, a karę już wykonaną zalicza się na poczet nowo orzeczonej - art. 538 KPK w zw. z art. 112 KPW.

Przypisy końcowe


0x08 graphic
0x01 graphic


0x08 graphic
0x01 graphic

[1] proces karny - zespół prawnie uregulowanych czynności, których celem jest wykrycie przestępstwa i jego sprawcy, osądzenie go za to przestępstwo i ewentualnie wykonanie kary, lub środków karnych, lub środków zabezpieczających

[2] penalizacja - (kryminalizacja) - rozszerzenie zakresu czynów uznanych za przestępstwo przez wprowadzenie nowych przepisów karnych. ( przesunięcie z wykroczeń do działu przestępstw, np. art. 178 a) KK - o prowadzeniu pojazdów w stanie nietrzeźwości)

dekryminalizacja - przesunięcie czynu z działu przestępstw do wykroczeń.

[3] Art. 175. (Konstytucji RP)

1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.

2. Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być ustanowiony tylko na czas wojny.

[4] Art. 237. (Konstytucji RP)

1. W okresie 4 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji w sprawach o wykroczenia orzekają kolegia do spraw wykroczeń przy sądach rejonowych, przy czym o karze aresztu orzeka sąd.

2. Odwołanie od orzeczenia kolegium rozpoznaje sąd.

[5] apelacja - środek odwoławczy od wyroku I instancji, powodujący kontrolę wyroku przez instancję wyższą.

[6] Art. 4. § 1. Wykroczenie uważa się za popełnione w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany.

§ 2. Wykroczenie uważa się za popełnione na miejscu, gdzie sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany, albo gdzie skutek nastąpił lub miał nastąpić.

[7] Art. 33. § 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

[8] Art. 32. § 1. Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu:

1) ujawniono przestępstwo,

2) ujęto oskarżonego,

3) oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał

- zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą. § 3. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście gminy Warszawa-Centrum.

[9] Art. 56. § 1. Kto bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom organizuje lub przeprowadza publiczną zbiórkę ofiar,

- podlega karze grzywny.

§ 2. Podżeganie i pomocnictwo są karalne.

§ 3. Można orzec przepadek przedmiotów uzyskanych ze zbiórki przeprowadzonej wbrew warunkom zezwolenia, orzeka się zaś ich przepadek gdy zbiórkę przeprowadzono bez zezwolenia.

§ 4. Można orzec przepadek przedmiotów uzyskanych z czynu określonego w § 1 także wtedy, gdy zostały one przekazane przez sprawcę innej osobie lubinstytucji, jak i przepadek pieniędzy uzyskanych za zebrane ofiary w naturze i rzeczy nabytych za uzyskane ze zbiórki pieniądze.

§ 5. Przedmioty, co do których orzeczono przepadek należy przekazać instytucji pomocy społecznej lub instytucji kulturalno-oświatowej.

[10] Art. 51. § 1. Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym,

- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 ma charakter chuligański lub sprawca dopuszcza się go, będąc pod wpływem alkoholu,

- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 3. Podżeganie i pomocnictwo są karalne.

[11] Art. 49. § 1. Kto w miejscu publicznym demonstracyjnie okazuje lekceważenie Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom,

- podlega karze aresztu albo grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto narusza przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej.

[12] Art. 66. § 1. Kto ze złośliwości lub swawoli, chcąc wywołać niepotrzebną czynność fałszywym alarmem, informacją lub innym sposobem, wprowadza w błąd instytucję użyteczności publicznej albo inny organ ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia,

- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 1 500 złotych.

§ 2. Jeżeli wykroczenie spowodowało niepotrzebną czynność, można orzec nawiązkę do wysokości 1 000 złotych.

[13] Art. 105. § 1. Kto przez rażące naruszenie obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej dopuszcza do popełnienia przez nieletniego czynu zabronionego przez ustawę jako przestępstwo, w tym i przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe i wskazującego na demoralizację nieletniego,

- podlega karze grzywny albo karze nagany.

§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 popełnia osoba, pod której nadzór odpowiedzialny oddano nieletniego,

- podlega karze ograniczenia wolności,grzywny albo karze nagany.

§ 3. W wypadkach określonych w § 1 i 2, jeżeli nieletni czynem swym wyrządził szkodę, można orzec nawiązkę do wysokości 1 000 złotych.

[14] Art. 119. § 1. Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 250 złotych,

- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 2. Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo są karalne.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 dopuścił się go na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego.

§ 4. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1, można orzec obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonegomienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona.

[15] Art. 50. Kto nie opuszcza zbiegowiska publicznego pomimo wezwania właściwego organu,

- podlega karze aresztu albo grzywny.

[16] Art. 16. § 1. Nie popełnia wykroczenia, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone nie przedstawia wartości oczywiście większej niż dobro ratowane.

§ 2. Przepisu § 1nie stosuje się, gdy sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwa osobiste.

[17] Art. 8. Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu lat 17.

[18] zgodnie z określeniem w kodeksie karnym:

Art. 10. § 1. Na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat.

§ 2. Nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w Art. 134. Art. 148.§ 1, 2 lub 3, Art. 156.§ 1 lub 3, Art. 163.§ 1 lub 3, Art. 166. Art. 173.§ 1 lub 3, Art. 197.§ 3, Art. 252.§ 1 lub 2 oraz w Art. 280. może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

§ 3. W wypadku określonym w § 2 orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo; sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 4. W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają.

[19] Art. 17. § 1. Nie popełnia wykroczenia, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.

§ 2. Jeżeli w czasie popełnienia wykroczenia zdolność rozpoznawania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, można odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego.

§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, gdy sprawca wykroczenia wprawił się w stan nietrzeźwości lub odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał albo mógł przewidzieć.

[20] patrz przypis 19

[21] Art. 12. Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego.

[22] Art. 13. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie.

[23] Art. 14. § 1. Odpowiedzialność za podżeganie i pomocnictwo zachodzi wtedy, gdy ustawa tak stanowi i tylko w razie dokonania przez sprawcę czynu zabronionego.

§ 2. Każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach swojej umyślności lub nieumyślności, niezależnieod odpowiedzialności pozostałych współdziałających.

§ 3. Karę za podżeganie lub za pomocnictwo wymierza się w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego wykroczenia.

[24] Art. 11. § 1. Odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje.

§ 2. Odpowiedzialność za usiłowanie zachodzi, gdy ustawa tak stanowi.

§ 3. Karę za usiłowanie wymierza się w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego wykroczenia.

§ 4. Nie podlega karze za usiłowanie, kto dobrowolnie odstąpił od czynu lub zapobiegł skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.

[25] Art. 39. § 1. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, można - biorąc pod uwagę charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy - zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary albo odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego.

§ 2. Nadzwyczajne złagodzenie polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju.

§ 3. (skreślony).

§ 4. W razie odstąpienia od wymierzenia kary można zastosować do sprawcy środek oddziaływania społecznego, mający na celu przywrócenie naruszonego porządku prawnego lub naprawienie wyrządzonej krzywdy, polegający zwłaszcza na przeproszeniu pokrzywdzonego, uroczystym zapewnieniu niepopełniania więcej takiego czynu albo zobowiązania sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego.

Art. 41. W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego.

[26] z kodeksu karnego: § 16. Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy:

1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub

2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

[27] Art. 46. § 1. Ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.

§ 2. Jeżeli ukarany przed upływem okresu przewidzianego w § 1 popełnił nowe wykroczenie, za które wymierzono mu karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, ukaranie za oba wykroczenia uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania albo od przedawnienia wykonania kary za nowe wykroczenie.

§ 3. Jeżeli orzeczono środek karny, uznanie ukarania za niebyłe nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania.

[A] Art. 32. Karami są:

1) grzywna,

2) ograniczenie wolności,

3) pozbawienie wolności,

4) 25 lat pozbawienia wolności,

5) dożywotnie pozbawienie wolności.

Art. 33. § 1. Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, zaś najwyższa 360.

§ 2. Sąd może wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w Art. 32.pkt 3, jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął.

§ 3. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od 10 złotych, ani też przekraczać 2 000 złotych.

Art. 34. § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, kara ograniczenia wolności trwa najkrócej miesiąc, najdłużej 12 miesięcy; wymierza się ją w miesiącach.

§ 2. W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany:

1) nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu,

2) jest obowiązany do wykonywania pracy wskazanej przez sąd,

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

Art. 35. § 1. Obowiązek określony w Art. 34.§ 2 pkt 2 polega na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej, w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.

§ 2. W stosunku do osoby zatrudnionej sąd, zamiast obowiązku określonego w § 1, może orzec potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę na rzecz Skarbu Państwa albo na cel społeczny wskazany przez sąd; w okresie odbywania kary skazany nie może rozwiązać bez zgody sądu stosunku pracy.

§ 3. Miejsce, czas, rodzaj lub sposób wykonywania obowiązku pracy, o którym mowa w § 1, sąd określa po wysłuchaniu skazanego.

Art. 36. § 1. Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może oddać skazanego pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.

§ 2. Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może orzec wobec skazanego obowiązki wymienione w Art. 72.§ 1 pkt 2, 3 lub 5 oraz § 2.

§ 3. Przepis Art. 74.stosuje się odpowiednio.

Art. 37. Kara pozbawienia wolności wymieniona w Art. 32.pkt 3 trwa najkrócej miesiąc, najdłużej 15 lat; wymierza się ją w miesiącach i latach.

Art. 38. § 1. Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie albo nadzwyczajne obostrzenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, w wypadku alternatywnego zagrożenia karami wymienionymi w Art. 32.pkt 1-3 obniżenie albo obostrzenie odnosi się do każdej z tych kar.

§ 2. Kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 540 stawek dziennych grzywny, 18 miesięcy ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności.

§ 3. Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, kara wymierzona za przestępstwo zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności nie może przekroczyć 25 lat pozbawienia wolności, a za przestępstwo zagrożone karą 25 lat pozbawienia wolności nie może przekroczyć 15 lat pozbawienia wolności.

[B] Środki karne

Art. 39. Środkami karnymi są:

1) pozbawienie praw publicznych,

2) zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,

3) zakaz prowadzenia pojazdów,

4) przepadek przedmiotów,

5) obowiązek naprawienia szkody,

6) nawiązka,

7) świadczenie pieniężne,

8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Art. 40. § 1. Pozbawienie praw publicznych obejmuje utratę czynnego i biernego prawa wyborczego do organu władzy publicznej, organu samorządu zawodowego lub gospodarczego, utratę prawa do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego lub zawodowego, jak również utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego; pozbawienie praw publicznych obejmuje ponadto utratę orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz utratę zdolności do ich uzyskania w okresie trwania pozbawienia praw.

§ 2. Sąd może orzec pozbawienie praw publicznych w razie skazania na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 za przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie.

Art. 41. § 1. Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

§ 2. Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

Art. 42. § 1. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

§ 2. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w Art. 173. 174 lub 177.

§ 3. Sąd może orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w Art. 173.lub 174, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w Art. 177.§ 2 lub w Art. 355.§ 2 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia.

§ 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.

Art. 43. § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozbawienie praw publicznych oraz zakazy wymienione w Art. 39.pkt 2 lub 3 orzeka się w latach, od roku do lat 10.

§ 2. Pozbawienie praw publicznych lub zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia; okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

§ 3. Orzekając zakaz określony w Art. 42. sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

Art. 44. § 1. Sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa, chyba że podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

§ 2. Sąd może orzec przepadek przedmiotów stanowiących mienie ruchome, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, chyba że podlegają zwrotowi innemu podmiotowi.

§ 3. Przepadku określonego w § 2 nie stosuje się, jeżeli jego orzeczenie byłoby niewspółmierne do wagi popełnionego czynu; sąd może wówczas orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa.

§ 4. W razie świadomie spowodowanej przez sprawcę niemożności orzeczenia przepadku przedmiotów wymienionych w § 1 lub 2, sąd może orzec obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej ich równowartość.

§ 5. W razie skazania za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu wytwarzania, posiadania, obrotu lub przewozu określonych przedmiotów, sąd może orzec ich przepadek.

§ 6. Jeżeli przedmioty wymienione w § 2 lub 5 nie stanowią własności sprawcy, przepadek można orzec tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie; w razie współwłasności orzeka się przepadek udziału należącego do sprawcy albo obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej równowartość udziału sprawcy.

§ 7. Przedmioty objęte przepadkiem przechodzą na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Art. 45. § 1. Jeżeli sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową z popełnienia przestępstwa, sąd może orzec jej przepadek lub przepadek jej równowartości. Przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

§ 2. W razie skazania sprawcy, o którym mowa w art. 65, lub sprawcy, który osiągnął z popełnienia przestępstwa korzyść majątkową znacznej wartości, sąd orzeka przepadek osiągniętej korzyści lub jej równowartości. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

§ 3. Objęta przepadkiem korzyść majątkowa lub jej równowartość przechodzi na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Art. 46. § 1. W razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu, sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części; przepisów prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.

§ 2. Zamiast obowiązku określonego w § 1 sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała, rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę.

Art. 47. § 1. W razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, sąd może orzec nawiązkę na wskazany cel społeczny związany z ochroną zdrowia.

§ 2. W razie skazania za przestępstwo przeciwko środowisku, sąd może orzec nawiązkę na wskazany cel społeczny związany z ochroną środowiska.

Art. 47a. W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w Art. 173. 174, 177 lub 355, prowadzącego pojazd mechaniczny, jeżeli był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia, sąd orzeka nawiązkę na rzecz instytucji lub organizacji społecznej, do której zadań lub statutowych celów należy świadczenie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych.

Art. 48. § 1. Wysokość jednej nawiązki nie może przekraczać dziesięciokrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

§ 2. Nawiązka określona w Art. 47.§ 2 może być orzeczona w wysokości od trzykrotnego do dwudziestokrotnego najniższego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

§ 3. Nawiązkę określoną w Art. 47. orzeka się w wysokości od trzykrotnego do stukrotnego najniższego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

Art. 49. Odstępując od wymierzenia kary, a także w wypadkach przewidzianych w ustawie, sąd może orzec świadczenie pieniężne wymienione w Art. 39.pkt 7 na określony cel społeczny; nie może ono przekroczyć trzykrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

Art. 49a. § 1. W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w Art. 178a., sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w Art. 39.pkt 7 na rzecz instytucji lub organizacji społecznej określonej w Art. 47a.

§ 2. Świadczenie pieniężne określone w § 1 nie może przekroczyć dziesięciokrotności najniższego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

Art. 50. Sąd może orzec w wypadkach przewidzianych w ustawie podanie wyroku do publicznej wiadomości w sposób przez siebie określony.

Art. 51. Sąd, uznając za celowe orzeczenie pozbawienia lub ograniczenia praw rodzicielskich lub opiekuńczych w razie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim, zawiadamia o tym właściwy sąd rodzinny.

Art. 52. W wypadku skazania za przestępstwo przynoszące korzyść majątkową osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, a popełnione przez sprawcę działającego w jej imieniu lub interesie, sąd zobowiązuje podmiot, który uzyskał korzyść majątkową, do jej zwrotu w całości lub w części na rzecz Skarbu Państwa; nie dotyczy to korzyści majątkowej podlegającej zwrotowi innemu podmiotowi.

[C] Środki zabezpieczające

Art. 93. Sąd może orzec przewidziany w tym rozdziale środek zabezpieczający związany z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym tylko wtedy, gdy to jest niezbędne, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego związanego z jego chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub uzależnieniem od alkoholu lub innego środka odurzającego; przed orzeczeniem tego środka sąd wysłuchuje lekarzy psychiatrów oraz psychologa.

Art. 94. § 1. Jeżeli sprawca, w stanie niepoczytalności określonej w Art. 31.§ 1, popełnił czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości i zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że popełni taki czym ponownie, sąd orzeka umieszczenie sprawcy w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym.

§ 2. Czasu pobytu w zakładzie nie określa się z góry; sąd orzeka zwolnienie sprawcy, jeżeli jego dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne.

§ 3. Sąd może zarządzić ponowne umieszczenie sprawcy określonego w § 1 w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, jeżeli przemawiają za tym okoliczności wymienione w § 1 lub w Art. 93. zarządzenie nie może być wydane po upływie 5 lat od zwolnienia z zakładu.

Art. 95. § 1. Skazując sprawcę na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności określonej w Art. 31.§ 2, sąd może orzec umieszczenie sprawcy w zakładzie karnym, w którym stosuje się szczególne środki lecznicze lub rehabilitacyjne.

§ 2. Jeżeli wyniki leczenia lub rehabilitacji za tym przemawiają, sąd może sprawcę określonego w § 1 skazanego na karę nie przekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, warunkowo zwolnić na zasadach określonych w Art. 77.82, bez ograniczeń wynikających z Art. 78.§ 1 lub 2; dozór jest obowiązkowy.

Art. 96. § 1. Skazując sprawcę na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo popełnione w związku z uzależnieniem od alkoholu lub innego środka odurzającego, sąd może orzec umieszczenie sprawcy w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, jeżeli zachodzi wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przestępstwa związanego z tym uzależnieniem.

§ 2. Środka określonego w § 1 nie orzeka się, jeżeli sprawcę skazano na karę pozbawienia wolności przekraczającą 2 lata.

§ 3. Czasu pobytu w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego nie określa się z góry; nie może on trwać krócej niż 3 miesiące i dłużej niż 2 lata. O zwolnieniu z zakładu rozstrzyga sąd na podstawie wyników leczenia, po zapoznaniu się z opinią prowadzącego leczenie.

§ 4. Na poczet kary sąd zalicza okres pobytu skazanego w zakładzie, o którym mowa w § 1.

Art. 97. § 1. W zależności od postępów leczenia sprawcy określonego w Art. 96.§ 1 sąd może go skierować, na okres próby od 6 miesięcy do lat 2, na leczenie ambulatoryjne lub rehabilitację w placówce leczniczo-rehabilitacyjnej, oddając go równocześnie pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.

§ 2. Sąd może zarządzić ponowne umieszczenie skazanego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego albo w zakładzie karnym, jeżeli skazany w okresie próby uchyla się od poddania się leczeniu lub rehabilitacji albo popełnia przestępstwo lub rażąco narusza porządek prawny albo regulamin placówki leczniczo-rehabilitacyjnej.

§ 3. Jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie zarządzono ponownego umieszczenia skazanego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego albo w zakładzie karnym, karę uważa się za odbytą w upływem okresu próby.

Art. 98. Jeżeli wyniki leczenia, o których mowa w Art. 96.§ 3, za tym przemawiają, sąd warunkowo zwalnia skazanego z pozostałej do odbycia reszty kary na zasadach określonych w Art. 77.82, bez ograniczeń wynikających z Art. 78.§ 1 lub 2; dozór jest obowiązkowy.

Art. 99. § 1. Jeżeli sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej w Art. 31.§ 1, sąd może orzec tytułem środka zabezpieczającego zakazy wymienione w Art. 39.pkt 2 lub 3, jeżeli jest to konieczne ze względu na ochronę porządku prawnego oraz przepadek wymieniony w Art. 39.pkt 4.

§ 2. Wymienione w § 1 zakazy orzeka się bez określenia terminu; sąd uchyla zakaz, jeżeli ustały przyczyny jego orzeczenia.

Art. 100. Jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania albo stwierdzenia, że zachodzi okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy czynu zabronionego, sąd może orzec przepadek wymieniony w Art. 39.pkt 4.

[D]

Art. 1. § 1. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy,zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5 000 złotych lub nagany.

§ 2. Nie popełnia wykroczenia sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu.

[E]

Art. 7. § 1. Nieświadomość tego, że czyn jest zagrożony karą, nie wyłącza odpowiedzialności, chyba że nieświadomość była usprawiedliwiona.

§ 2. Nie popełnia wykroczenia umyślnego, kto pozostaje w błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego.

Art. 8. Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu lat 17.

Art. 17. § 1. Nie popełnia wykroczenia, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.

[F] (z kodeksu karnego)

Art. 7. § 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.

§ 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą.

§ 3. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Art. 8. Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi.

[G] (z Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia)

Dział II

Sąd

Rozdział 1

Właściwość i skład sądu

Art. 9. § 1. W sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, z zastrzeżeniem spraw określonych w art. 10.

§ 2. Sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozpoznaje także środki zaskarżenia w wypadkach wskazanych w ustawie oraz przeprowadza inne czynności, gdy ustawa to przewiduje.

Art. 10. § 1. W sprawach o wykroczenia popełnione przez:

1) żołnierzy w czynnej służbie wojskowej,

2) żołnierzy sił zbrojnych państw obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków ich personelu cywilnego, jeżeli pozostają w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, o ile ustawa lub umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowi inaczej

- orzekają w pierwszej instancji wojskowe sądy garnizonowe.

§ 2. Przepis art. 9 § 2 stosuje się odpowiednio do sądów wojskowych.

Art. 11. § 1. Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2. Sąd okręgowy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w ramach okręgu tego samego sądu okręgowego, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu okręgowego, w wypadku, w którym inicjatywa pochodzi od wojskowego sądu garnizonowego.

Art. 12. § 1. Spory o właściwość między sądami rejonowymi rozstrzyga sąd okręgowy, właściwy dla okręgu, w którym działa sąd, który pierwszy wszczął spór.

§ 2. Spory o właściwość między wojskowymi sądami garnizonowymi rozstrzyga wojskowy sąd okręgowy, nadrzędny nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

Art. 13. § 1. Sąd rejonowy orzeka na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu garnizonowego oraz do sądu orzekającego w sprawach, o którym mowa w art. 12 § 1 i 2.

Art. 14. § 1. Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów powszechnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest:

1) sąd okręgowy do rozpoznania apelacji oraz zażaleń na postanowienia i zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku,

2) sąd rejonowy w innym równorzędnym składzie do rozpoznania pozostałych zażaleń.

§ 2. Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów wojskowych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest wojskowy sąd okręgowy.

§ 3. Sąd okręgowy i wojskowy sąd okręgowy ponadto rozpoznają sprawy przekazane im przez ustawę.

§ 4. W sprawach określonych w § 1 i 2 sądy w nich wskazane orzekają na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo.

§ 5. W sprawach określonych w § 3 sądy orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

Art. 15. § 1. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 2. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje i inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 3. W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego i Sądu Najwyższego ma Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa.

§ 4. Sądy wskazane w § 1-3 orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu lub Prezes Sądu Najwyższego zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

[H] (z Prawa o ustroju sądów powszechnych)

Art. 13. § 1. W sądzie rejonowym mogą być tworzone, w jego siedzibie lub poza jego siedzibą, sądy grodzkie jako wydziały lub wydziały zamiejscowe sądów rejonowych.

§ 2. Sądom grodzkim powierza się rozpoznawanie spraw:

1) o wykroczenia w pierwszej instancji,

2) o wykroczenia skarbowe i przestępstwa skarbowe zagrożone karą grzywny do 360 stawek dziennych lub zagrożone karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2,

3) o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, z wyjątkiem spraw podlegających rozpoznaniu z udziałem ławników,

4) o pozostałe przestępstwa, podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym,

5) cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym oraz dotyczących depozytów sądowych i przepadku rzeczy.

§ 3. Sądy grodzkie tworzy i znosi Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia. W rozporządzeniu o utworzeniu sądu grodzkiego należy określić jego siedzibę, obszar właściwości w granicach obszaru właściwości sądu rejonowego oraz zakres spraw przekazanych do rozpoznawania sądowi grodzkiemu, spośród spraw wymienionych w § 2. Przy tworzeniu i znoszeniu sądów grodzkich należy kierować się ilością spraw wpływających do sądów oraz względami ekonomii postępowania sądowego.

[I] w związku z art. 11 § 1 kpw, odpowiednie przepisy KPK

Art. 31. § 1. Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

§ 2. Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a § 1 nie może mieć zastosowania, właściwy jest sąd macierzystego portu statku.

§ 3. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

Art. 32. § 1. Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu:

1) ujawniono przestępstwo,

2) ujęto oskarżonego,

3) oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał

- zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą. § 3. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście gminy Warszawa-Centrum .

Art. 33. § 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Art. 34. § 1. Sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie.

§ 2. Sprawy osób wymienionych w § 1 powinny być połączone we wspólnym postępowaniu; przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Jeżeli zachodzą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie spraw, o których mowa w § 1 i 2, można wyłączyć i odrębnie rozpoznać sprawę poszczególnych osób lub o poszczególne czyny; sprawa wyłączona podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy według zasad ogólnych.

Art. 35. § 1. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

§ 2. Jeżeli sąd na rozprawie głównej stwierdza, że nie jest właściwy miejscowo lub że właściwy jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi jedynie wtedy, gdy powstaje konieczność odroczenia rozprawy.

§ 3. Na postanowienie w kwestii właściwości przysługuje zażalenie.

Art. 36. Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego.

Art. 39. Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

. 43. Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Art. 651. § 1. W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 pkt 1 i 2 orzeka sąd wojskowy, obejmujący swoją właściwością jednostkę wojskową, w której żołnierz pełnił służbę wojskową lub pracownik był zatrudniony.

§ 2. Właściwość sądu wojskowego ze względu na przynależność oskarżonego do jednostki wojskowej określa się według chwili wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego.

§ 3. W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 pkt 3 do określenia właściwości sądu art. 31 stosuje się odpowiednio.

[J] (z kpw)

Art. 5. § 1. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,

2) czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia,

3) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze,

4) nastąpiło przedawnienie orzekania,

5) obwiniony zmarł,

6) obwiniony jest:

a) uwierzytelnionym w Rzeczypospolitej Polskiej, szefem przedstawicielstwa dyplomatycznego państwa obcego,

b) osobą należącą do personelu dyplomatycznego tego przedstawicielstwa,

c) osobą należącą do personelu administracyjnego lub technicznego tego przedstawicielstwa,

d) członkiem rodziny osób wymienionych w lit. a)-c) i pozostaje z nimi we wspólnocie domowej,

e) inną osobą korzystającą z immunitetu dyplomatycznego, na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych,

f) kierownikiem urzędu konsularnego lub innym urzędnikiem konsularnym państwa obcego albo inną osobą zrównaną z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych,

7) obwiniony z mocy przepisów szczególnych nie podlega orzecznictwu na podstawie niniejszego kodeksu,

8) postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się,

9) brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela albo żądania ścigania pochodzącego od osoby uprawnionej lub zezwolenia na ściganie, gdy ustawa tego wymaga,

10) zachodzi inna okoliczność wyłączająca z mocy ustawy orzekanie w postępowaniu na podstawie niniejszego kodeksu.

§ 2. Przepisu § 1 pkt 6 nie stosuje się:

1) do osób w nim wymienionych, jeżeli są obywatelami polskimi lub mają w Polsce miejsce stałego zamieszkania, przy czym osoby, o których mowa w lit. f), nie podlegają orzecznictwu na podstawie niniejszego kodeksu, tylko w zakresie czynności pełnionych w toku i w wykonaniu funkcji urzędowych,

2) jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.

§ 3. Przepisu § 1 pkt 6 można nie stosować do obywatela państwa obcego, z którym nie ma w tym przedmiocie umowy, a państwo to nie zapewnia wzajemności.

§ 4. Do chwili otrzymania wymaganego przez ustawę zezwolenia na ściganie lub żądania ścigania organ prowadzący czynności wyjaśniające może dokonywać czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy żądanie będzie złożone lub zezwolenie będzie wydane.

[K] kary w kodeksie wykroczeń:

Rozdział II

Kary, środki karne i zasady ich wymiaru

Art. 18. Karami są:

1) areszt,

2) ograniczenie wolności,

3) grzywna,

4) nagana.

Art. 19. Kara aresztu trwa najkrócej 5, najdłużej 30 dni; wymierza się ją w dniach.

Art. 20. § 1. Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc.

§ 2. W czasie odbywania kary ograniczenia wolności ukarany:

1) nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu,

2) jest obowiązany do wykonywania pracy wskazanej przez sąd,

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

Art. 21. § 1. Obowiązek określony w art. 20. § 2 pkt 2 polega na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej w wymiarze od 20do 40 godzin.

§ 2. W stosunku do osoby zatrudnionej organ orzekający, zamiast obowiązku określonego w § 1, może orzec potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę na rzecz Skarbu Państwa albo na cel społeczny wskazany przez organ orzekający; w okresie odbywania kary ukarany niemoże rozwiązać bez zgody sądu stosunku pracy.

§ 3. Miejsce, czas, rodzaj lub sposób wykonywania obowiązku pracy, o którym mowa w § 1, określa sąd po wysłuchaniu ukaranego.

Art. 22. Wymierzając karę ograniczenia wolności, organ orzekający może zobowiązać ukaranego do:

1) naprawienia w całości albo w części szkody wyrządzonej wykroczeniem,

2) przeproszenia pokrzywdzonego.

Art. 23. Jeżeli ukarany uchyla się od wykonywania kary ograniczenia wolności, ulega ona zamianie na zastępczą karę grzywny, przy czym miesiąc ograniczenia wolności przyjmuje się za równoważny grzywnie od 75 do 2 250 złotych, a jeżeli okoliczności wskazują na to, że egzekucja grzywny nie będzie skuteczna - nazastępczą karę aresztu, przy czym miesiąc ograniczenia wolności odpowiada 15 dniom aresztu.

Art. 24. § 1. Grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5 000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2. Jeżeli za wykroczenie popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wymierzono karę aresztu, orzeka się obok tej kary również grzywnę, chyba że orzeczenie grzywny nie byłobycelowe.

§ 3. Wymierzając grzywnę, bierze się pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.

Art. 25. § 1. Jeżeli egzekucja grzywny w kwocie przekraczającej 500 złotych okaże się bezskuteczna, można po wyrażeniu zgody przez ukaranego zamienić grzywnę na pracę społecznie użyteczną, określając jej rodzaj i czas trwania. Praca społecznie użyteczna trwa najkrócej tydzień, najdłużej 2 miesiące. Przepisy Art. 20 § 2 i Art. 21 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Jeżeli ukarany w warunkach określonych w § 1 nie wyrazi zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej albo mimo wyrażenia zgody jej nie wykonuje, można orzec zastępczą karę aresztu, przyjmując jeden dzień aresztu za równoważnygrzywnie od 20 do 150 złotych; kara zastępcza nie może przekroczyć 30 dni aresztu.

§ 3. Grzywnę nie podlegającą zamianie na zastępczą karę aresztu w myśl § 2 można w szczególnie uzasadnionych wypadkach umorzyć.

Art. 26. Nie można wymierzyć kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, jeżeli warunki osobiste sprawcy uniemożliwiają odbycie tej kary.

Art. 27. § 1. Od zastępczej kary aresztu sprawca może być uwolniony w każdym czasie przez wpłacenie kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia.

§ 2. Jeżeli grzywna została uiszczona w części, karę zastępczą zmniejsza się w sposób odpowiadający stosunkowi kwoty zapłaconej w wysokościgrzywny.

Art. 28. § 1. Środkami karnymi są:

1) zakaz prowadzenia pojazdów,

2) przepadek przedmiotów,

3) nawiązka,

4) obowiązek naprawienia szkody,

5) podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości wszczególny sposób,

6) inne środki karne określone przez ustawę.

§ 2. Środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

§ 3. Przepadek przedmiotów można orzec,choćby zachodziła okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy.

§ 4. Obowiązek naprawienia szkody orzeka się w sposób określony w przepisie szczególnym.

Art. 29. § 1. Zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

§ 2. Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego zakaz dotyczy.

§ 3. Zakaz, o którym mowa w § 1, obowiązuje od uprawomocnienia sięorzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

§ 4. Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza sięokres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.

Art. 30. § 1. Przepadek przedmiotów obejmuje narzędzia lub inne przedmioty, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykroczenia, a jeżeli przepis szczególny tak stanowi - także przedmioty pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z wykroczenia.

§ 2. Przepadek przedmiotów nie będącychwłasnością sprawcy wykroczenia można orzec tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi.

§ 3. Przepadek przedmiotów następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 4. Przedmioty objęte przepadkiem przechodzą na własność Skarbu Państwa, chyba że ustawa stanowiinaczej.

§ 5. Przepadku nie orzeka się, jeżeli byłoby to niewspółmierne do wagi popełnionego wykroczenia, chyba że chodzi o przedmiot pochodzący bezpośrednio z wykroczenia.

Art. 31. § 1. Podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczególny sposób orzeka się wtedy, gdy może to mieć znaczenie wychowawcze.

§ 2. Kara określona w § 1 polega na ogłoszeniu orzeczenia w zakładzie pracy, w uczelni, w miejscu zamieszkania ukaranego, w innym właściwym miejscu lub w inny stosowny sposób. Ogłoszenie może nastąpić na koszt ukaranego.

Art. 32. Nawiązkę orzeka się na rzecz pokrzywdzonego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych.

Art. 33. § 1. Organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć wstosunku do ukaranego.

§ 2. Wymierzając karę, organ orzekający bierze pod uwagę w szczególności rodzaj i rozmiar szkody wyrządzonej wykroczeniem, stopień winy, pobudki, sposób działania, stosunek do pokrzywdzonego, jak również właściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jegostosunki rodzinne, sposób życia przed popełnieniem i zachowanie się po popełnieniu wykroczenia.

§ 3. Jako okoliczności łagodzące uwzględnia się w szczególności:

1) działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem ciężkich warunków rodzinnych lub osobistych;

2) działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem silnego wzburzenia wywołanego krzywdzącym stosunkiem do niego lub do innych osób;

3) działanie z pobudek zasługujących na uwzględnienie;

4) prowadzenie przez sprawcę nienagannego życia przedpopełnieniem wykroczenia i wyróżnianie się spełnianiem obowiązków, zwłaszcza w zakresie pracy;

5) przyczynienie się lub staranie się sprawcy o przyczynienie się do usunięcia szkodliwych następstw swego czynu.

§ 4. Jako okoliczności obciążające uwzględnia się wszczególności:

1) (skreślony);

2) działanie sprawcy w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej;

3) działanie w sposób zasługujący na szczególne potępienie;

4) (skreślony);

5) uprzednieukaranie sprawcy za podobne przestępstwo lub wykroczenie;

6) chuligański charakter wykroczenia;

7) działanie pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego;

8) popełnienie wykroczenia na szkodę osoby bezradnej lub osoby, którejsprawca powinien okazać szczególne względy;

9) popełnienie wykroczenia we współdziałaniu z małoletnim.

§ 5. Przepisy § 1-4 stosuje się odpowiednio do środków karnych.

Art. 34. Okoliczności wpływające na wymiar kary i środka karnego uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

Art. 35. Jeżeli ustawa daje możność wyboru między aresztem a inną karą, areszt można orzec tylko wtedy, gdy czyn popełniono umyślnie, a zarazem za orzeczeniem kary aresztu przemawia waga czynu lub okoliczności sprawy świadczą o demoralizacji sprawcy albo sposób jego działania zasługuje na szczególnepotępienie.

Art. 36. § 1. Naganę można orzec wtedy, gdy ze względu na charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy należy przypuszczać, że zastosowanie tej kary jest wystarczające do wdrożenia go do poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego.

§ 2. Nie można orzecnagany za wykroczenie o charakterze chuligańskim.

Art. 37. Jeżeli wykroczeniem o charakterze chuligańskim została wyrządzona szkoda, można orzec nawiązkę do wysokości 1 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego albo na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny wskazany przez organ orzekający.

Art. 37a. (skreślony).

Art. 38. Ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenia umyślne, który w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania popełnia ponownie podobne wykroczenie umyślne, można wymierzyć karę aresztu, choćby było zagrożone karą łagodniejszą.

Art. 39. § 1. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można - biorąc pod uwagę charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy - zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary albo odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego.

§ 2. Nadzwyczajnezłagodzenie polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju.

§ 3. (skreślony).

§ 4. W razie odstąpienia od wymierzenia kary można zastosować do sprawcy środek oddziaływania społecznego, mający na celuprzywrócenie naruszonego porządku prawnego lub naprawienie wyrządzonej krzywdy, polegający zwłaszcza na przeproszeniu pokrzywdzonego, uroczystym zapewnieniu niepopełniania więcej takiego czynu albo zobowiązania sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego.

[L]

Z Kodeksu Postępowania w sprawach o Wykroczenia

Dział IX

Postępowania szczególne

Rozdział 15

Postępowanie przyspieszone

Art. 89. W postępowaniu przyspieszonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

Art. 90. § 1. Postępowanie przyspieszone stosuje się do osób niemających stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 2. Postępowanie przyspieszone stosuje się również do osób przebywających jedynie czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 3. Postępowanie przyspieszone stosuje się także wobec sprawców wykroczeń popełnionych w związku z imprezą masową, określoną w przepisach o bezpieczeństwie imprez masowych:

1) przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu, określonych w art. 50, 51 i 52a Kodeksu wykroczeń,

2) przeciwko mieniu i urządzeniom użytku publicznego, określonych w art. 124 i 143 Kodeksu wykroczeń.

§ 4. Postępowanie przyspieszone stosuje się ponadto, gdy ustawa tak stanowi.

§ 5. Postępowania przyspieszonego nie stosuje się wobec osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych.

Art. 91. § 1. W wypadkach, o których mowa w art. 90, w postępowaniu przyspieszonym orzeka się tylko wówczas, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i niezwłocznie doprowadzono go do sądu.

§ 2. Policja lub inny organ, któremu szczególne ustawy powierzają zadania w zakresie ochrony porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w wypadku schwytania na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem sprawcy wykroczenia, o którym mowa w art. 90, może go zatrzymać i doprowadzić do sądu.

§ 3. Organ określony w § 2 może odstąpić od zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu, zobowiązując go do stawienia się w sądzie w wyznaczonym czasie i miejscu ze skutkami wezwania, o których mowa w art. 71 § 4. Wydanego wówczas pod nieobecność obwinionego wyroku nie uważa się za zaoczny.

§ 4. W wypadku wskazanym w § 3 Policja i Straż Graniczna mogą zatrzymać sprawcy paszport lub inny dokument uprawniający do przekroczenia granicy, który wraz z wnioskiem o ukaranie przekazują sądowi. Zwrotu dokumentu dokonuje sąd, nie później niż przy wydaniu orzeczenia albo z chwilą zmiany trybu postępowania.

§ 5. Osoba wezwana przez organ, o którym mowa w § 2, do stawienia się w sądzie w charakterze świadka obowiązana jest stawić się we wskazanym czasie i miejscu; art. 49 i art. 50 § 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 92. § 1. W postępowaniu przyspieszonym:

1) wniosek o ukaranie może ograniczyć się do wymogów wskazanych w art. 57 § 2 i § 3 pkt 1 i 3; może też być złożony ustnie do protokołu,

2) sąd bez zbędnej zwłoki przystępuje do rozpoznania sprawy, zaznaczając w protokole, że prowadzi ją w trybie przyspieszonym oraz odnotowując godzinę doprowadzenia obwinionego,

3) sąd zobowiązuje obwinionego do pozostania do dyspozycji sądu do zakończenia rozprawy pod rygorem wydania orzeczenia pod jego nieobecność; tak wydanego wyroku nie uważa się za zaoczny,

4) w razie przerwania rozprawy na okres dłuższy niż 3 dni sprawę rozpoznaje się w postępowaniu zwyczajnym,

5) w razie wydania wyroku pod nieobecność obwinionego w wypadkach, o których mowa w pkt 3 albo w art. 91 § 3, uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu, w pozostałych wypadkach uzasadnienie wyroku sporządza się tylko na wniosek strony złożony ustnie do protokołu rozprawy bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku,

6) termin do wniesienia środka odwoławczego wynosi 3 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia, gdy uzasadnienie sporządza się z urzędu, a w pozostałych przypadkach - 3 dni od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem,

7) sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę najpóźniej w ciągu miesiąca od daty jej wpływu do tego sądu.

§ 2. Sąd sporządza uzasadnienie w terminie 3 dni od daty ogłoszenia wyroku.

§ 3. W razie ustalenia, że brak jest warunków uzasadniających prowadzenie sprawy w trybie przyspieszonym:

1) prezes sądu przed wszczęciem postępowania zwraca oskarżycielowi wniosek o ukaranie do uzupełnienia braków formalnych, gdy wniosek ten ograniczał się do wymogów wskazanych w § 1 pkt 1, jeżeli jednak wniosek o ukaranie odpowiada wymogom określonym w art. 57 § 2-4, rozpoznaje się go w postępowaniu zwyczajnym,

2) sąd wydaje postanowienie o zmianie trybu na zwyczajny, gdy brak podstaw do prowadzenia postępowania przyspieszonego ustalono po wszczęciu postępowania.

Rozdział 16

Postępowanie nakazowe

Art. 93. § 1. Sąd na posiedzeniu może orzec wyrokiem nakaz karny w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie grzywny w kwocie nie wyższej niż połowa przewidzianej w ustawie górnej granicy wysokości grzywny.

§ 2. Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić wyłącznie na podstawie wniosku o ukaranie złożonego przez oskarżyciela publicznego, sporządzonego w wyniku ustaleń popartych wiarygodnymi dowodami, jeżeli z dowodów tych wynika, że obwiniony nie kwestionuje popełnienia zarzucanego mu czynu, a okoliczności tego czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Orzekając nakazem karnym sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie. Dowodu, o którym wyżej mowa, nie stanowi notatka wskazana w art. 54 § 5.

§ 3. Nakazem karnym można orzec obok kary wskazanej w § 1 także środek karny, z tym że zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie dłuższy niż rok.

§ 4. Postępowanie nakazowe jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 21 § 1.

Art. 94. § 1. Do nakazu karnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 504 pkt 1-5 i art. 505 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2. Nakaz karny powinien zawierać pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia.

Rozdział 17

Postępowanie mandatowe

Art. 95. § 1. Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi.

§ 2. Wykaz wykroczeń, za które policjanci oraz żołnierze Żandarmerii Wojskowej uprawnieni są do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego, określą w drodze rozporządzeń odpowiednio minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, mając na względzie konieczność zapewnienia szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia, a także potrzebę należytej ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.

§ 3. W sprawach określonych w art. 17 § 2 postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy. Inspektor pracy może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego także po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, jeżeli uzna, że kara ta będzie wystarczająca.

§ 4. Jeżeli uprawnienie dla funkcjonariuszy określonego organu do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego wynika z innej ustawy, a ustawa ta nie określa wykroczeń, do których stosuje się postępowanie mandatowe, zakres wykroczeń, za które można nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego, określi, z uwzględnieniem wymogów wskazanych w § 2, w drodze rozporządzenia, właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości. Rozporządzenie to określa jednocześnie zasady i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

§ 5. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, może nadać, w drodze rozporządzenia, uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego funkcjonariuszom innych organów, określając jednocześnie wykaz wykroczeń, za które funkcjonariusze ci uprawnieni są do nakładania grzywien, oraz zasady i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien, mając na względzie zakres ustawowych uprawnień takich organów, potrzebę szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.

§ 6. Rozporządzenia, o których mowa w § 2, 4 i 5, mogą także określić zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za poszczególne rodzaje wykroczeń w zależności od stopnia społecznej szkodliwości czynu i rodzaju naruszonego dobra - w granicach grzywny określonej w art. 96 § 1; przy czym rozporządzenia nie mogą całkowicie wyłączyć stosowania mandatów karnych w wysokości równej dolnej granicy grzywny przewidzianej w ustawie za wykroczenie, za które grzywna może zostać nałożona w drodze mandatu karnego.

Art. 96. § 1. W postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 złotych, a w wypadku, o którym w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń, do 1.000 złotych.

§ 2. W drodze mandatu karnego nie nakłada się grzywny za wykroczenia, za które należałoby orzec środek karny, a także w wypadku określonym w art. 10 § 1 Kodeksu wykroczeń. W sytuacji określonej w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego jest możliwe jedynie, gdy w zakresie wszystkich naruszonych przepisów postępowanie mandatowe jest dopuszczalne.

§ 3. Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi wzory formularzy mandatu karnego oraz szczegółowy sposób nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, mając na względzie potrzebę ujednolicenia zasad wymierzania przez funkcjonariuszy uprawnionych organów grzywny w drodze mandatu karnego, a także pouczenia osób ukaranych mandatem o ich prawach i obowiązkach.

Art. 97. § 1. W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:

1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,

2) stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego, a nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu

- w tym także w razie potrzeby po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia. Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 3 dni od daty ujawnienia czynu w wypadku, o którym mowa w pkt 1, i 14 dni w wypadku, o którym mowa w pkt 2.

§ 2. Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego. § 3. Funkcjonariusz nakładający grzywnę obowiązany jest określić jej wysokość, wykroczenie zarzucone sprawcy oraz poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.

Art. 98. § 1. W postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego:

1) wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył,

2) kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru,

3) zaocznego.

§ 2. Mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 1, może być nałożona grzywna jedynie wobec osób czasowo tylko przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mandat taki staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który ją nałożył.

§ 3. Mandat karny, o którym mowa w § 1 pkt 2, powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w tym terminie. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.

§ 4. Mandatem karnym zaocznym można nałożyć grzywnę w razie stwierdzenia wykroczenia, którego sprawcy nie zastano na miejscu jego popełnienia, gdy nie zachodzi wątpliwość co do osoby tego sprawcy; mandat taki pozostawia się wówczas w takim miejscu, aby sprawca mógł go niezwłocznie odebrać.

§ 5. Mandat karny, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien wskazywać, gdzie w terminie 7 dni od daty jego wystawienia ukarany może uiścić grzywnę, oraz informować o skutkach jej nieuiszczenia w tym terminie. Staje się on prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny we wskazanym miejscu i terminie.

Art. 99. W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczenia w wyznaczonym terminie grzywny nałożonej mandatem zaocznym, organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu albo nie uiścił grzywny nałożonej mandatem zaocznym, a w miarę możności podać także przyczyny odmowy.

Art. 100. Ściąganie grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna ta stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej jednostki samorządu.

Art. 101. § 1. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu.

§ 2. Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania grzywna została nałożona. W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego.

§ 3. Uchylając mandat karny nakazuje się podmiotowi, na rachunek którego pobrano grzywnę, zwrot uiszczonej kwoty.

Art. 102. Nadzór nad postępowaniem mandatowym sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, a w sprawach, o których mowa w art. 95 § 3 - Główny Inspektor Pracy.

[M]

Dział X

Środki odwoławcze

Art. 103. § 1. Środkami odwoławczymi są apelacja i zażalenie.

§ 2. Od wyroku sądu pierwszej instancji służy stronom apelacja.

§ 3. Zażalenie przysługuje w wypadkach wskazanych w ustawie. Przysługuje ono stronom, a także osobie, której postanowienie, zarządzenie lub inne czynności bezpośrednio dotyczą.

§ 4. Orzeczenie można zaskarżyć w całości lub części.

Art. 104. § 1. Sąd odwoławczy uchyla na posiedzeniu zaskarżone orzeczenie, niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia, jeżeli:

1) orzeczenie wydała osoba nieuprawniona do orzekania albo sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa lub niezdolny do orzekania,

2) sąd był nienależycie obsadzony lub orzeczenie nie zostało podpisane,

3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wojskowego albo sąd wojskowy orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego,

4) orzeczono karę lub środek karny nieznany ustawie,

5) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie,

6) obwiniony nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 21 § 1 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy,

7) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 5 § 1 pkt 4-10.

§ 2. Sąd odwoławczy może orzec surowszą karę aresztu tylko wtedy, gdy nie zmienia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku.

Art. 105. § 1. Apelację wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2. Wniesienie apelacji przed upływem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia wywołuje skutki wskazane w art. 35 § 1 i podlega rozpoznaniu; można ją uzupełnić w terminie wskazanym w § 1.

§ 3. O przyjęciu apelacji zawiadamia się strony, obrońców i pełnomocników, po czym akta przekazuje się niezwłocznie sądowi odwoławczemu.

Art. 106. § 1. Strony mają prawo uczestniczyć w rozprawie i w posiedzeniu sądu odwoławczego. Udział stron nie jest obowiązkowy, chyba że prezes sądu lub sąd tak zarządzi. Obowiązkowy jest jednak udział obrońcy w wypadku określonym w art. 21 § 1.

§ 2. Sąd odwoławczy na żądanie obwinionego pozbawionego wolności zarządza jego sprowadzenie na rozprawę, chyba że uzna za wystarczający udział w rozprawie jego obrońcy. Jeżeli obwiniony nie ma obrońcy, wyznacza się obrońcę z urzędu.

§ 3. Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych o terminie stron i ich przedstawicieli procesowych nie tamuje rozpoznania sprawy, chyba że stawiennictwo było obowiązkowe.

Art. 107. § 1. Uzasadnienie wyroku sąd odwoławczy sporządza w terminie 7 dni.

§ 2. Uzasadnienie wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji sporządza się wyłącznie na żądanie strony, złożone w terminie zawitym 7 dni od daty wydania wyroku przez sąd odwoławczy.

§ 3. W uzasadnieniu należy podać, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.

Art. 108. Zażalenie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia albo ustnie do protokołu rozprawy lub posiedzenia, a gdy podlega ono doręczeniu, od daty doręczenia lub od daty dokonania zaskarżonej czynności, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 109. § 1. W postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej.

§ 2. Przy rozpoznawaniu środka odwoławczego stosuje się odpowiednio także przepisy art. 425 § 3 i 4, art. 426, 427, 429-438, 440-443, 447, 449, 452, 453, 454 § 1, art. 455, 456, 462, 463 § 1, art. 465 § 1 i 2 oraz art. 467 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

[N] tu go wstawię

Dział XI

Nadzwyczajne środki zaskarżenia

Rozdział 18

Kasacja

Art. 110. § 1. Kasację w sprawach o wykroczenia może wnieść wyłącznie Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także Naczelny Prokurator Wojskowy. Kasację można wnieść od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.

§ 2. Niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na niekorzyść obwinionego wniesionej po upływie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 3. Kasację wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego.

Art. 111. Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wskazanych w art. 104 § 1 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

Art. 112. W postępowaniu w przedmiocie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu X niniejszego kodeksu oraz art. 522, 526 § 1, art. 529, 530 § 2 i 3, art. 531 § 1, art. 532 § 1, art. 534 § 2, art. 535-537, 538 § 1 oraz art. 539 Kodeksu postępowania karnego.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Środki zaskarżenia zw i nadzw, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, Wykroczenia
wniosek o kasacje, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, Wykroczenia
toLONDYN 2005, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, ZWALCZANIE TERRORYZMU
B praca (1), DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, ZWALCZANIE TERRORYZMU
wsio, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, OWI
Pytania do kolokwium Jedrzejczak, DOKUMENT, Bez hasła, Studia, BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, OWI
Sałatka z łososiem, DOKUMENT, Bez hasła, Kulinaria
umowa kupna sprzedazy, DOKUMENT, Bez hasła
Specyfika zachodniej strategii powstrzymywania, ★ Studia, Bezpieczeństwo Narodowe, Bezpieczenswo Nar
Narastanie konfliktu polnoc-poludnie w kontekście globalizacji, ★ Studia, Bezpieczeństwo Narodowe, M
MSM zagadnienia egzaminacyjne II, ★ Studia, Bezpieczeństwo Narodowe, Międzynarodowe stosunki militar
(Nie) bezpieczenstwo energetyczne, ★ Studia, Bezpieczeństwo Narodowe, Międzynarodowe stosunki polity
System zabezpieczenia społecznego, studia bezpieczeństwo narodowe UZ
Czynność konwencjonalna, ★ Studia, Bezpieczeństwo Narodowe, Bezpieczenswo Narodowe
NEGOCJACJE I PRZYWÓDZTWO wykład I, Studia, Bezpieczeństwo narodowe, Negocjacje i przywództwo
ppb 3.03, Studia, Bezpieczeństwo narodowe wewnętrzne pierwszy rok, Prawne podstawy bezpieczeństwa

więcej podobnych podstron