Psychologia rozwoju człowieka - notatki z wykładów(1), studia, psychologia


Wykład 1

1. Teorie adaptacyjne - sens rozwoju polega na jak najlepszym przystosowaniu człowieka do życia. Uczenie się sposobów reagowania na bodźce. Umiejętność przystosowania się.

2. Teorie indywidualistyczne - chodzi o to, co funkcjonuje pod hasłem samorealizacji, rozwój jako poszukiwanie granic możliwości człowieka, realizacja swego potencjału rozwojowego.

3. Teorie aksjologiczne - dążenie człowieka ku realizacji wartości wyższych znajdujących się poza człowiekiem. Rozwój jako autotranscendencja. Rozwój - wykracza poza naturę człowieka.

Wykład 2

FREUD - PSYCHOANALIZA (TEORIA TRANSSEKSUALNA)

Stany nerwowe są wynikiem konfliktów miedzy id, superego - konflikt ten jest nieunikniony. Człowiek już w dzieciństwie wykształca w sobie mechanizmy obronne. Nieświadomie są te mechanizmy obronne, głęboko ukryte w świadomości.

Główne mechanizmy obronne:

  1. wyparcie - ten mechanizm funkcjonuje w wielu ludzi już w dzieciństwie. Polega na wypieraniu, przemieszczaniu treści z obszaru świadomego do nieświadomego, głównie u dzieci które są bardzo skłonne do formowania mechanizmów obronnych,

  2. formacja reaktywna - tj., tendencja do maskowania emocji negatywnych wobec kogoś nielubianego w formie uczuć/zachowań odwrotnych, nadmiernych, zachowań sztucznych, zamaskowanych. Im więcej słodyczy tym bardziej chce się ukryć agresję emocjonalną,

  3. racjonalizacja - próba racjonalnego przeinterpretowania sytuacji by była ona jak najbardziej do przyjęcia dla nas. Słodka cytryna, kwaśne winogrona (doszukujemy się aspektów negatywnych w obiekcie, do którego nie mamy dostępu),

  4. substytucja - zastąpienie obiektu naszego popędu innym obiektem (skierowanie naszego zainteresowania z jednego obiektu na drugi)

  5. sublimacja - zastąpienie formy realizacji popędu formą bardziej wzniosłą, akceptowaną społecznie,

  6. projekcja - rzutowanie, projektowanie, tego co się przezywa, co jest nieakceptowane,; skierowanie tego na inne osoby.

Rozwój wymaga i oparty jest na mechanizmach obronnych. Ogromne przywiązanie uwagi przez Freuda do seksualności, przecenianie roli seksualności, co szczególnie widać w fazach rozwoju (psychoseksualnego).

FAZY ROZWOJU:

I faza; faza oralna - od 1 do 10 r. ż., dziecko doznaje poczucia przyjemności rozładowania napięcia popędowego poprzez stymulacje okolic ust. Niebezpieczeństwo rozwojowe - może nastąpić fiksacja.

Osoby takie mają tendencje do wyrażania emocji w formie słownej.

II faza analna - 2 r.ż. dziecka - związane z rozładowaniem napięcia przez wydalanie. Następuje trening wydalania, gdy jest on źle kierowany przez rodziców ma fatalne skutki dla dziecka, to powoduje zatrzymanie emocji w sobie, jest to fiksacja analna. - czyli skłonność do zatrzymywania , zatrzymywania emocji, gromadzenia rzeczy, nieumiejętność rozstania się z przedmiotami, które są niepotrzebne, ogólnie kłopoty z wyrażeniem emocji. Przywiązanie do przeszłości, a strach przed przyszłością.

III faza falleliczna - wiek przedszkolny (3-6 r.ż.) - kompleks Edypa; chłopiec rywalizuje z ojcem o względy matki i przezywa lęk kastracyjny (za swoje uczucie). Natomiast skłonność rozwojowa dzieci do egocentryzmu, potrzeba zainteresowania od rodziców. Potrzeba zaspokojenia egocentrycznych potrzeb dziecka musi być zaspokojona, by dziecko mogło się zdrowo rozwijać (głaskanie dziecka, zainteresowanie dzieckiem, bezpośredni kontakt z dzieckiem głównie poprzez dotyk). Fiksacja falliczna - brak emocjonalnego kontaktu z matką w wypadku chłopca czy ojca dla dziewczynki. W wyniku czego w przyszłości chłopak wciąż zmienia partnerki, by czuć wciąż zainteresowanie swoją osobą.

Okres latencji - cisza w rozwoju (7-11 r.ż.) pozornie na zewnątrz aktywność seksualna nie jest widoczna.

IV faza genitalna - zadaniem tej fazy jest dojrzewanie w relacjach z płcią przeciwną z relacji egocentrycznej w allocentryzm (prospołeczną), trwa do osiągnięcia dojrzałości.

Wykład 3 (poziomy rozwoju wg. Ddąbrowskiego)

TEORIA DĄBROWSKIEGO (NURT HUMANISTYCZNY)

Teoria dezintegracji pozytywnej może, ale nie musi mieć sprzyjających skutków dla rozwoju osobowego

nie ma rozwoju osobowego bez tych doświadczeń! Są konieczne

wymiary człowieka

↓ ↓ ↓

fizyczny psychiczny noetyczny, duchowy

sfera moralności, potrzeba wolności

(pierwiastek boski, metafizyczny, transcendencja)

Dąbrowski wyróżnił trzy czynniki rozwoju:

  1. biologiczny potencjał rozwojowy - wyposażenie w mniejszym czy większym stopniu zależy od czynników,

  2. społeczny - od okresu pierwotnego,

  3. autonomiczny - nie jest naturalnie dany, ale pojawia się gdy zdolność do autonomii, kieruje swoim rozwojem związanym ze świadomością.

Bez cierpienia wg. Dąbrowskiego nie ma rozwoju

Poziomy rozwoju wg. Dąbrowskiego;

  1. Integracja pierwotna

  2. Dezintegracja jednopoziomowa

  3. Dezintegracja wielopoziomowa spontaniczna

  4. Dezintegracja wielopoziomowa ukierunkowana

  5. Integracja wtórna

Ad 1.;

Ad 2.;