Praca przy monitorach ekranowych -wyklad, Bhp, Techniczne bezpieczeństwo pracy


Praca przy monitorach ekranowych - organizacja stanowiska pracy, zagadnienia prawne i zdrowotne.

Praca na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe jest obecnie zjawiskiem powszechnym. W wielu dziedzinach komputer warunkuje wykonywanie czynności zawodowych. Do najczęstszych prac na stanowiskach komputerowych zalicza się wprowadzanie danych odczytywanych z dokumentacji, pobieranie, przetwarzanie lub kontrola danych na ekranie monitora czy też projektowanie grafiki komputerowej.

Praca z monitorem ekranowym wiąże się z siedzeniem w odległości od 0,4 do 1,0 m od monitora i obserwacją wyświetlanych na ekranie informacji. W zależności od rodzaju wykonywanych zadań może to dotyczyć nawet całego dnia pracy.

Przepisy krajowe bezpieczeństwa i higieny pracy nie wyróżniają specjalnego sposobu oceny pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez sprzęt komputerowy i oceny ekspozycji zatrudnionych przy jego obsłudze pracowników.

Najczęściej spotykane są monitory z lampą kineskopową, wytwarzają one pole elektromagnetyczne o szerokim widmie częstotliwości począwszy od pól elektrostatycznych aż do pól wielkiej częstotliwości, o charakterystyce uzależnionej od typu monitora i od aktualnych ustawień parametrów pracy karty graficznej:

Zmienne pola elektromagnetyczne wokół monitorów z lampami kineskopowymi są znacznie mniejsze od wartości wyznaczających granicę strefy pośredniej zdefiniowaną przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy dla nieograniczonej w czasie ekspozycji pracowników.

Z uwagi na znikomo małe pole elektromagnetyczne występujące wokół wszystkich typów monitorów ekranowych nie ma potrzeby prowadzenia kontroli zagrożeń elektromagnetycznych.

Przeciwdziałanie nadmiernemu obciążeniu narządu wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego w czasie pracy przy monitorze jest zagadnieniem istotniejszym od obaw przed ekspozycją na pole elektromagnetyczne.

Konieczność obserwacji znaków na dokumencie, klawiaturze i monitorze, przyjmowanie wymuszonej pozycji ciała, wykonywanie ciągu monotypowych ruchów podczas pracy z komputerem i często narzucone tempo pracy sprawiają, że jest ona przyczyna obciążeń układu wzroku, układu mięśniowo-szkieletowego i układu nerwowego.

Zakres pojawiających się dolegliwości (oczu, głowy, dłoni, kręgosłupa, mięśni) zależy od rodzaju i czasu trwania wykonywanej pracy, przestrzennej organizacji stanowiska, jakości znaków na ekranie, czytelności dokumentacji, czynników fizycznych w pomieszczeniu (hałasu, mikroklimatu, oświetlenia), a także od kondycji i wieku pracownika.

Aby zminimalizować te obciążenia opracowano liczne zalecenia dotyczące warunków pracy na stanowisku komputerowym. W Polsce obowiązujące jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. (Dz. U. nr 148, poz. 973).

Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii dla stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe, a także wymagania dotyczące organizacji pracy:

Pracodawca jest obowiązany organizować stanowiska pracy z monitorami ekranowymi w taki sposób, aby spełniały one minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii określone w rozporządzeniu.

Na stanowiskach pracy wyposażonych w monitory ekranowe pracodawca obowiązany jest przeprowadzić ocenę warunków pracy w zakresie:

Na podstawie oceny pracodawca jest obowiązany podejmować działania mające na celu usunięcie stwierdzanych zagrożeń i uciążliwości.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nie obciążającymi narządu wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała - przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy obsłudze monitora lub co najmniej 5- minutową przerwę, wliczana do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora.

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodnie z zaleceniami lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy monitorze.

Wyposażenie stanowiska pracy oraz sposób rozmieszczenia elementów tego wyposażenia nie może powodować podczas pracy nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i wzroku oraz być źródłem zagrożeń dla pracownika.

Monitor ekranowy powinien spełniać następujące wymagania:

Klawiatura powinna stanowić osobny element wyposażenia podstawowego stanowiska pracy, a jej konstrukcja powinna umożliwiać użytkownikowi przyjęcie pozycji, która nie powodowałaby zmęczenia mięśni kończyn górnych podczas pracy. Powierzchnia klawiatury powinna być matowa, a znaki na klawiaturze powinny być kontrastowe i czytelne.

Konstrukcja stołu powinna umożliwiać dogodne ustawienie elementów wyposażenia stanowiska pracy, w tym zróżnicowana wysokość ustawienia monitora i klawiatury.

Szerokość i głębokość stołu powinna zapewniać:

Wysokość stołu oraz siedziska powinna być taka, aby zapewniała naturalne położenie kończyn górnych przy obsłudze klawiatury (z zachowaniem co najmniej kąta prostego miedzy ramieniem i przedramieniem), odpowiedni kąt obserwacji ekranu monitora, odpowiednia przestrzeń do umieszczenia nóg pod blatem stołu.

Powierzchnia blatu powinna być matowa, najlepiej barwy jasnej.

Krzesło stanowiące wyposażenie stanowiska pracy powinno posiadać:

Stanowisko pracy powinno być tak zaprojektowane, aby pracownik miał zapewniona dostateczną przestrzeń pracy, pozwalającą na umieszczenie wszystkich elementów obsługiwanych ręcznie w zasięgu kończyn górnych.

Stanowisko pracy wyposażone w monitor ekranowy powinno być tak usytuowane w pomieszczeniu, aby zapewniało pracownikowi swobodny dostęp do tego stanowiska. Odległości między sąsiednimi monitorami powinny wynosić co najmniej 0,6 m, a między pracownikiem i tyłem sąsiedniego monitora - co najmniej 0,8 m.

Odległość oczu pracownika od ekranu monitora powinna wynosić 400-750 mm.

Oświetlenie powinno zapewniać komfort pracy wzrokowej, a szczególnie:

Wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych do pracy z monitorami nie powinna być mniejsza niż 40%.

Aspekty psychologiczne pracy przy monitorach ekranowych:

praca przy monitorze może być odbierana jako

Negatywne skutki psychologiczne mogą z kolei wzmagać się wskutek dyskomfortu widzenia i na zasadzie błędnego koła wpływać ujemnie na zdolność przystosowawczą układu wzrokowego.

Wpływ pracy przy monitorze ekranowym na zmęczenie wzroku oraz ewentualne powstawanie trwałych zmian w układzie wzrokowym.

Zmęczenie układu wzrokowego i zmęczenie psychofizyczne jest zależne nie tylko od zewnętrznych warunków, o których stanowi jakość urządzenia i warunki oświetleniowe.

Cechy podrażnienia spojówek wyrażające się pieczeniem, światłowstrętem i łzawieniem, a często także ból głowy, są najczęściej spowodowane brakiem lub niewłaściwą korekcją istniejących wad refrakcji lub też innymi zmianami w układzie optycznym oka.

Pierwszym warunkiem przeciwdziałania zmęczenia wzroku jest dokładne, obiektywne badanie refrakcji oka, a w razie potrzeby odpowiedni dobór szkieł korekcyjnych.

W warunkach pracy przy monitorze korekcję wady refrakcji zapewniają szkła okularowe jednoogniskowe. Okulary dwuogniskowe oraz o zmiennej ogniskowej nie zapewniają właściwego komfortu pracy.

Przeciwwskazane są szkła przyciemnione - zmniejszają one kontrast ekranu i czytelność.

Niekiedy natomiast mogą być przydatne okulary przeciwodblaskowe.

Rola okulisty w zapobieganiu zmęczeniu narządu wzroku pracą przy monitorach sprowadza się do:

Badania zmęczenia układu wzrokowego u operatorów terminali komputerowych w jego części sensorycznej, mięśniowej i ośrodkowej było przeprowadzone w Katedrze Fizjologii AM we Wrocławiu. Znamiennie wyższe zmęczenie sensoryczne siatkówki (mierzone czasem regeneracji barwnika wzrokowego) wykazali badani w grupie wiekowej 29 do 39 lat w porównaniu z grupą kontrolną , podczas gdy w grupie pracowników najstarszych - 45 do 55 lat- nie stwierdzono różnic statystycznie istotnych. Wyjaśnienie tego zjawiska leży być może w malejącej z wiekiem wrażliwości na zjawiska olśnienia i tętnienia strumienia świetlnego.

Elżbieta Janosik i Jan Grzesik z Zakładu Szkodliwości Fizycznych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu przeprowadzili badania wpływu natężenia oświetlenia stanowisk komputerowych na sprawność pracy wzrokowej operatorów.

Polska Norma PN-84/E-02033 podaje, że natężenie oświetlenia na stanowisku komputerowym powinno wynosić co najmniej 500 lx. Norma nie określa precyzyjnie, czy wartość ta odnosi się do poziomej płaszczyzny roboczej stanowiska (płaszczyzny klawiatury i dokumentacji), czy do płaszczyzny pionowej (płaszczyzny ekranu).

Inne wartości podają normy zagraniczne, a także Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa CIE, która stwierdza, że natężenia oświetlenia na płaszczyźnie poziomej stanowiska komputerowego powinno zawierać się w zakresie 300-1000 lx. Taka rozpiętość dozwolonych wartości natężenia oświetlenia stanowiska komputerowego pozwala teoretycznie na wybór poziomu natężenia oświetlenia odpowiedniego dla danego rodzaju wykonywanej pracy i monitora, wieku czy upodobań operatora.

Badania przeprowadzono na stanowisku doświadczalnym, pozbawionym oświetlenia dziennego i oświetlonym światłem sztucznym. Poprzez włączenie określonej liczby świetlówek uzyskano możliwość zmian wartości natężenia oświetlenia na płaszczyźnie stołu stanowiska w zakresie 200-750 lx.

Wolontariusze przy różnych natężeniach oświetlenia wpisywali do arkusza kalkulacyjnego programu Exel, przez 45 minut, 5-cyfrowe liczby odczytywane z dokumentacji, umieszczonej w uchwycie z boku monitora (I rodzaj pracy) oraz wyszukiwali i zaznaczali przez 45 minut w tekście wyświetlanym na ekranie monitora wyrazy zawierające litery ś lub g (II rodzaj pracy).

Na podstawie otrzymanych wyników wykonanych badań oraz znanych zaleceń międzynarodowych wyciągnięto następujące wnioski:

500 lx w przypadku prac niewymagających ciągłej obserwacji ekranu monitora, (polegających np. na odczytywaniu danych z dokumentacji i wpisywaniu ich do komputera)

300 lx w przypadku wykonywania prac polegających na obserwacji treści ekranu monitora

Opracowanie: mgr inż. Justyna Drozdowska

Piśmiennictwo:

  1. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. (Dz. U. nr 148, poz. 973).

  2. Maria Niżankowska - Wpływ warunków pracy na stanowiskach mikrokomputerów na stan narządu wzroku; Klinika Oczna 96: 103-106 (3/1994)

  3. Elżbieta Janosik, Jan Grzesik - Badania wpływu natężenia oświetlenia stanowisk komputerowych na sprawność pracy wzrokowej operatorów; Medycyna Pracy 2003, 54 (2) 123-132.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
praca przy monitorach ekranowych CGHXQ4P4CAOIBAM64HCPUDXLLGQH4LNPLXRKLUY
PRACA PRZY MONITORACH EKRANOWYCH
praca przy monitorach ekranowych
PRACA PRZY MONITORACH EKRANOWYCH
pROTOK+ô+ü KONTROLI uytkowania obiektu budowlanego, Szkolne, BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy
wymagania ppoż, BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy
Wymagania dotyczące jadalni i palarni, BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy
06. Instrukcja BHP dla wiertarki stołowej, Technik BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy(1), 8.4
Wydawanie posiłków i napoi wymogi, BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy
PROTOK+ô+ü rocznEJ OKRESOWEJ KONTROLI STANU TECHNICZNEGO BUDYNKU, Szkolne, BHP, Techniczne bezpiecze
PROTOK+ô+ü przewody kominowe, Szkolne, BHP, Techniczne bezpieczeństwo pracy
bezp pracy przy maszynach, BHP, Technik BHP Egzamin Zawodowy, Techniczne bezpieczeństwo pracy
BHP PRZY MONITORZE EKRANOWYM KOMPUTERA, Instrukcje BHP adm-biur
Zarządzenie bhp dyrektora (prezesa) w sprawie wyposażenia w okulary korygujące pracownika pracująceg
tech bezp pracy, BHP, Technik BHP Egzamin Zawodowy, Techniczne bezpieczeństwo pracy
Wykaz podręczników TBP, bhp, semestr I, Techniczne Bezpieczeństwo Pracy
załącznik 3, BHP materiały, techniczne bezpieczeństwo pracy
Techniczne bezpieczeństwo pracy, BHP

więcej podobnych podstron