Drogi podawania leków

Droga doustna - p.o

• Leki w postaci płynnej, tabletek,kapsułek,drażetek

• Wchłaniane gł.w górnym odcinku p.pokarmowego

• Przedostawanie się do krążenia wrotnego - efekt pierwszego przejścia

Upośledzenie wchłaniania

• Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego/ zaleganie treści pokarmowej np..niedrożność porażenna, ciąża,ból, niepokój,stosowane równocześnie leki - atropina, narkotyki,alkohol,leki antydepresyjne/

Stosowanie drogi doustnej

• Premedykacja - podawanie leków przed znieczuleniem 45 - 60 min

• Analgezja po mniejszych zabiegach

• Kontynuowanie leczenia w okresie przed-pooperacyjnym

Zalety podawania drogą doustną

• Możliwość podawania leku bez wkłucia dożylnego

• Możliwość uzupełniania dawki/ ale czas !/

• Bezbolesność

Wady

• Nie zawsze przewidywalny czas wystąpienia początku działania leku

• Wymaga współpracy ze strony pacjenta/ograniczone stosowanie u dzieci, osób upośledzonych umysłowo/

• Przy konieczności „popicia” - ograniczenie pojęcia na „czczo”

Podawanie leków przez błonę śluzową

• Podjęzykowo,donosowo

• Leki w postaci donosowej/krople,inhalacje/ tabletek, wyj.injekcje

• Unikanie efektu pierwszego przejścia

Zastosowanie

Głównie dzieci, dorośli przy braku możliwości podawania drogą doustną, przewodu pokarmowego

Premedykacja

Leczenie przeciwbólowe

W okresie okołooperacyjnym/ np.leki obniżające ciśnienie/

Droga domięśniowa im

• Podawanie leku w formie injekcji w małej objętości płynowej

Zalety

• Dostępność , nawet przy braku współpracy ze strony pacjenta

• Brak gwałtownego wzrostu stężenia leku we krwi

• Brak efektu pierwszego przejścia

• Prosta technika wykonania

Wady

• Nieprzewidywalność wchłaniania

• Ból przy wykonywaniu injekcji, podrażnienia miejscowe tkanek

• Możliwość uszkodzenia naczyń ,nerwów

• Możliwość zrostów, zmian ropnych

• Niechętne podejście pacjentów

Zastosowanie

• Premedykacja 30 - 45 min przed znieczuleniem

• Leczenie p/bólowe

• Pacjenci niewspółpracujący

Droga podskórna sc

• Bardzo małe objętości leku

• Podawana jednorazowo lub przez założony cienki cewniczek/ leczenie bólu nowotworowego/

Zalety

• Prosty technicznie sposób wykonania

Dostęp pewny

• Możliwość powtarzania dawki przy stosowaniu cienkich cewniczków

Wady

• Nieprzewidywalność wchłaniania

• Wchłanianie zależne od ukrwienia skóry

• Bolesność

• Bardzo małe objętości leku

Zastosowanie

• Leczenie p/bólowe/gł.w chorobie nowotworowej/ ,rzadziej w lezceniu bólu pooperacyjnego

• Leczenie p/zakrzepowe

• Czas wystąpienia działania po 45 - 60 min od podania leku

Droga dożylna iv

Podawanie dożylne

bolus wlew ciągły

Dawka jednorazowa

Dawka powtarzana

Bolus - zalety

• Pewność podania

• Możliwość powtarzania, zwiększania dawki

Bolus - wady

• Gwałtowny wzrost stężenia leku w surowicy krwi - możliwość przedawkowania, wystąpienia reakcji uczuleniowych

• Trudne wykonanie wkłucia u osób odwodnionych, obrzękniętych,z obniżonym ciśnieniem tętniczym, ze zmianami w naczyniach żylnych

Zastosowanie

• Premedykacja

• Wprowadzenie, kontynuowanie, wyprowadzenie ze znieczulenia

• Prowadzenie leczenia p/bólowego, sedacja,

• Podawanie płynów, uzupełnianie objętości śródnaczyniowej

• Reanimacja

Każdy rodzaj interwencji anestezjologicznej bezwzględnie wymaga pewnego dostępu dożylnego !!!!!!!

Ciągły wlew dożylny

• Podawanie leku w określonej dawce w określonym przedziale czasowym przy użyciu tzw.strzykawek automtycznych

• Stężenie leku we krwi zależy od:

1.szybkości podawania

2.czasu półtrwania/T1/2

3.kumulacji leku we krwi

Zalety

• Utrzymywanie kontrolowanego stężenia leku

• Łatwa możliwość korekcji dawki

• Bardzo dobry do podawania silnie działających , o krótkim czasie działania leków

Wady

• Konieczność posiadania odpowiedniego sprzętu

• Możliwość podaży zbyt małej, zbyt dużej dawki

• Wymagające stałego nadzoru - kontroli pracu urządzeń automatycznych

Zastosowanie

• Indukcja,podtrzymywanie znieczulenia

• Leczenie p/bólowe /PCA/

• Podawanie leków silnie działających w leczeniu w Intensywnej Terapii

Droga doodbytnicza - pr

• Pewna

• Omija krążenie wrotne

Zastosowanie

• Dzieci - 1.premedykacja 60 -90 min przed

2.leczenie p/bólowe, 3.p/gorączkowe

Dorośli - p/bólowe leczenie/ oszczędzanie wątroby/

Podawanie przezskórne

• Plastry zawierające lek przyklejane na skórę

• Stosowanie -leczenie p/bólowe/choroba nowotworowa/

• Choroba wieńcowa/ Nitrogliceryna/

• Leczenie hormonalne

Zalety,wady

• + Łatwy dostęp, długo utrzymujące się stężenie leku

• - Nieprzewidywalność wchłaniania

Podawanie wziewne

• Podawanie leków wraz z mieszaniną oddechową

• Leki wchłaniane w krążeniu płucnym

• Działanie, stężenie leku zależne od wentylacji, stężenia leku w powietrzu wdechowym

Minimalne stężenie anestetyczne MAC

• Stężenie leku, podawanego drogą wziewną , przy którym połowa badanych nie reaguje na standardowy bodziec bólowy/ tj.nacięcie skóry

Współczynnik α

• Rozpuszczalność leku wziewnego w tłuszczach

• Decyduje o ilości, szybkości przechodzenia leku z powietrza pęcherzykowego do krwi