wskaniki produktywnoci (rotacji) generalnie przedstawiaj relacj przychodu do innego elementu. Moe to by przychód na dziaalnoci operacyjnej podstawowej, caej dziaalnoci operacyjnej, dziaalnoci finansowej, caej dziaalnoci gospodarczej, tylko ze sprzeday konkretnego produktu. Przychód powinien by merytorycznie powizany z elementem z mianownika. W pewnych sytuacjach uwzgldniamy tu koszty. Owy inny element moe by wynikiem ekonomicznym lub stanem ekonomicznym (w wartoci przecitnej by istniao formalne powizanie licznika i mianownika) dotyczcego majtku, kapitau lub skadników kapitaowych, zasobów osobowych.
Wskaniki produktywnoci mówi jak jedna jednostka posiadanego majtku, kapitau czy stanów osobowych lub poniesionych kosztów przyczynia si do wykreowania przychodów.
Mówi te ile razy ów skadnik majtkowy, kapitaowy, osobowy lub poniesiony koszt wykona obrotów (cykli transformacji, rotacji) w cigu badanego okresu.
zaangaowania - ze wzgldu na swoj konstrukcj s odwrotnoci wskaników produktywnoci. Mówi ile musimy jednostek majtku, kapitau, zasobów osobowych zaangaowa lub ile musimy ponie kosztów aby otrzyma jedn jednostk przychodów.
czasu trwania obrotu (cyklu) - odpowiadaj na pytanie ile czasu potrzeba aby zosta wykonany peen cykl rotacji majtku, kapitau, zasobów osobowych lub poniesionych kosztów
Przykad:
wskanik produktywnoci majtku ogóem = 0,2 (20%)
Oznacza to, e angaujc 1 PLN majtku ogóem osigamy przychody wartoci 20 gr. Lub 100 PLN zaangaowanego majtku ogóem przyczynia si do uzyskania 20 PLN przychodów.
Majtek ogóem w badanym roku swoj posta rzeczow zmieni w 20% (wykona rotacj 20%).
Wskanik zaangaowania wynosiby 5.
Aby osign 1 PLN przychodu na dziaalnoci gospodarczej przecitnie zaangaowano 5 PLN majtku ogóem. Analogicznie 100 i 500 PLN.
Wskanik oznaczajcy liczb dni to wskanik zaangaowania * liczba dni w okresie.
W cigu 1800 dni majtek zaangaowany wykona peny cykl transformacji.
Generalnie oczekujemy, by wskaniki produktywnoci odznaczay si tendencj rosnc (z majtku uzyskujemy coraz wicej jednostek przychodu). Za podane uwaamy, by wskaniki zaangaowania wykazyway tendencj malejc. Podobnie, w przypadku czasu trwania jednego cyklu za zjawisko pozytywne uwaamy zmniejszenie si okresu wykonania penej rotacji. Nie musi to by jednak tak oceniane w wypadku wskanika spaty zobowiza. Nie bdzie zjawiskiem negatywnym skrócenie okresu spaty zobowiza i równie za pozytywne mona uwaa wyduenie si tego okresu z pewnymi zastrzeeniami:
gdy nie pojawi si karne odsetki
wyduony okres spaty zobowiza nie wpynie na postrzeganie firmy przez kontrahentów, akcjonariuszy, kredytodawców.
W pewnych sytuacjach uwzgldniamy koszty zamiast przychodów, np. we wskaniku obrotowoci zapasów. Koszty te jednak musz by powizane z zapasami (nie uwzgldniamy finansowych, najczciej to koszty wytworzenia produktów). Koszty ponoszone przy magazynowaniu i produkcji s bardziej zwizane z zapasami ni przychody powstajce na skutek ksztatowania si cen.
Wskanik produktywnoci kosztów jako przychody z dziaalnoci gospodarczej do kosztów z dziaalnoci gospodarczej od razu nam powie co jest wiksze i czy na danej dziaalnoci jest osigany dodatni wynik. Odwrotno tego wskanika nazywana jest poziomem kosztów w przychodach.
Wskaniki rentownoci.
Rentowno jest ujmowana jako osiganie dodatniej wartoci wyniku finansowego (przychody i zyski nadzwyczajne przewyszaj koszty i straty nadzwyczajne). W przypadku zysku nazywamy je wskanikami zyskownoci (gdy strata - deficytowoci).
To relacja zysku (lub straty) w relacji do elementu Y. Moe to by zysk na podstawowej dziaalnoci operacyjnej, dziaalnoci operacyjnej, pozostaej dziaalnoci operacyjnej, dziaalnoci finansowej, gospodarczej, EBIT, brutto, netto, zatrzymanym (pozostawionym), dywidenda, zyski szczegóowe (np. na sprzeday konkretnego produktu). Zysk ten powinien by powizany z mianownikiem (Y). Mog to by zasoby majtkowe, kapita (i jego elementy), przychody, koszty, zasoby osobowe (stany przecitne). Ile trzeba zaangaowa Y by otrzyma jedn jednostk badanego zysku.
Przykad:
wskanik rentownoci przecitnego stanu majtku ogóem wynosi 0,4 (zysk na dzia. gospod.)
Angaujc 1 PLN majtku ogóem osigamy 40 gr. zysku na dziaalnoci gospodarczej (100 i 40 jeli w %).
Aby otrzyma 1 PLN zysku na dziaalnoci gospodarczej naleao zaangaowa 2,5 PLN.
Cztery omówione grupy wskaników mog tylko razem stanowi podstaw oceny przedsibiorstwa i wycignicia konkretnych wniosków. Wykorzystuje si je do analizy zmian w czasie, przestrzeni i wzgldem planu.
Wskaniki rentownoci zwizane z przychodami i kosztami zastpuj niektóre inne.