Pojecie mediacji

Mediacja (łac. mediatio) oznacza pośredniczenie w sporze, mające na celu ułatwienie stronom dojścia do porozumienia.

Mediacje w sprawach nieletnich

Podstawa prawna:

1. ustawa o postępowaniu z nieletnimi z 1982r. - nowelizacja w 2000r.

2. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2001r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach nieletnich

Wszczęcie postępowania mediacyjnego i jego konsekwencje (u p n)

• art.3a §1 W każdym stadium postępowania sad rodzinny może, z inicjatywy lub za zgodą pokrzywdzonego i nieletniego, skierować sprawę do instytucji lub osoby godnej zaufania w celu przeprowadzenia między nimi postępowania mediacyjnego.

• §2 Instytucja lub osoba godna zaufania sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego przebiegu i wyników, które sąd rodzinny bierze pod uwagę orzekając w sprawie nieletniego.

Uczestnicy mediacji:

§10. W postępowaniu mediacyjnym uczestniczą: nieletni, pokrzywdzony oraz rodzice lub opiekun nieletniego, a jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni - także jego rodzice lub opiekun, zwani dalej „uczestnikami”. (rozp. Min Spr ,2001)

Zasady mediacji w sprawach nieletnich

• Inkwizycyjność (wszczęcie i kontrola postępowania należy do sądu rodzinnego);

• Pozasądowe prowadzenie postępowania (ośrodki diagnostyczne, resocjalizacyjne);

• Dobrowolność - zgoda stron, która może być cofnięta w każdym momencie;

• Charakter czynu - okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości;

• Poufność - informacje są niedostępne dla osób postronnych;

• Bezstronność mediatora.

Przebieg postępowania:

§14. Po skierowaniu sprawy do postępowania mediacyjnego mediator:

1. zapoznaje się z informacjami zawartymi w aktach sprawy,

2. nawiązuje kontakt z uczestnikami i odbiera od nich zgodę na udział w postępowaniu mediacyjnym,

3. przeprowadza z uczestnikami spotkania indywidualne, informując o istocie i zasadach postępowania mediacyjnego oraz roli i uprawnieniach uczestników,

4. przeprowadza spotkanie mediacyjne z udziałem wszystkich uczestników,

5. pomaga w sformułowaniu treści ugody między uczestnikami i sprawdza wykonanie wynikających z niej zobowiązań,

6. sporządza sprawozdanie dla sądu rodzinnego z przebiegu i wyników przeprowadzonego postępowania mediacyjnego.

(rozp. Min Spr z 2001r.)

Osoba mediatora:

§4. Sąd może przekazać sprawę w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego osobie godnej zaufania, która:

1. ukończyła 26 lat,

2. korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych,

3. biegle włada językiem polskim w mowie i piśmie,

4. posiada wykształcenie z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii, resocjalizacji lub prawa oraz ma doświadczenie w zakresie wychowania lub resocjalizacji młodzieży,

5. posiada umiejętności rozwiązywania konfliktów oraz nawiązywania kontaktów międzyludzkich,

6. daje rękojmię należytego wykonania obowiązków,

7. odbyła szkolenie dla mediatorów, o którym mowa w §8,

8. została wpisana do wykazu, o którym mowa w §7 ust. 1. (w sądzie okręgowym).

Czas prowadzenia mediacji:

§9. 1. W postanowieniu o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego sąd rodzinny określa termin, w którym powinien otrzymać sprawozdanie z przebiegu i wyników postępowania mediacyjnego, nie dłuższy niż 6 tygodni. W wyjątkowych przypadkach, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo zawarcia ugody, sąd może termin ten przedłużyć na czas określony, nie dłuższy niż 14 dni.

Mediacje w sprawach rozwodowych - uregulowanie prawne - kodeks postępowania cywilnego (nowelizacja z 2005r.)

• Podobieństwo do mediacji w sprawach nieletnich:

- dobrowolność, poufność, bezstronność mediatora, pozasądowy przebieg, sporządzenie protokołu z przebiegu i efektów mediacji przez mediatora

• Różnice:

• Wszczęcie na podstawie umowy o mediację lub postanowienia sądu (gdy istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, także w przypadku zawieszenia postępowania)

• Czas trwania - sąd wyznacza miesiąc, może on być przedłużony na zgodny wniosek stron

• Sądowe zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem (wówczas uzyskuje ona moc prawną)

• Przedmiotem pojednanie małżonków, alimenty, sposób sprawowania władzy rodzicielskiej, kontakty z dziećmi

• Mediatorzy - osoby posiadające wiedzę i umiejętności praktyczne w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach rodzinnych - także kuratorów i osoby wskazane przez rodzinne ośrodki diagnostyczno-konsultacyjne