WARUNKI ROZWOJU ROLNICTWA
Azeby rolnictwo moglo skutecznie sie rozwijac potrzebne sa sprzyjajace warunki naturalne oraz odpowiedni potencjal spoleczno-gospodarczy.
Sposród warunków naturalnych najwieksze znaczenie maja:
- jakosc gleby,
- typ klimatu,
- uksztaltowanie terenu.
Jakosc gleby bezposrednio wplywa na wysokosc uzyskiwanych plonów (plon to ilosc produktu rolnego zebrana z okreslonej powierzchni, najczesciej z 1 ha). Mówi sie, ze gleba jest urodzajna - czyli daje dobre plony - kiedy stwarza korzystne warunki dla rozwoju mikroorganizmów i wzrostu roslin. Owa urodzajnosc wynika wprost z zyznosci, która z kolei okresla sie jako zdolnosc gleby do zaopatrywania roslin w wode, tlen i skladniki pokarmowe.
Klimat wplywa na rolnictwo glównie poprzez 2 skladniki: opady i temperature.
Opady daja roslinom niezbedna do zycia wode - stad wniosek, ze rolnictwo nie moze rozwijac sie na obszarach suchych.
Temperatury ograniczaja uprawe roslin przewaznie wtedy, gdy sa zbyt niskie - wiele roslin potrafi wegetowac w wysokich temperaturach (jednak na ogól pod warunkiem, ze ma wówczas wystarczajaca ilosc wody); natomiast hodowla zalezy od temperatur w wiekszym stopniu - zwierzeta na ogól zle znosza mrozy (z wyjatkiem reniferów) oraz wysokie temperatury (z wyjatkiem wielbladów);
przy okazji wysokich temperatur nalezy wspomniec o okolorównikowej strefie goracej, w której hodowle zwierzat uniemozliwia zyjaca tam mucha tse tse (roznosi róznorodne choroby).
Urozmaicone ukształtowanie terenu utrudnia dzialalnosc rolnicza - górskie stoki czesto sa niedostepne dla maszyn, a woda opadowa szybko po nich splywa przyczyniajac sie do erozji gleb. Dlatego rolnictwo najlepiej rozwinelo sie na obszarach równinnych.
Na spoleczno-gospodarcze warunki rozwoju rolnictwa skladaja sie nastepujace czynniki:
- potencjal ludzki - spoleczenstwo o odpowiednich kwalifikacjach,
- mechanizacja - stopien wykorzystania maszyn rolniczych,
- chemizacja - stosowanie nawozów sztucznych i srodków ochrony roslin,
- zabiegi melioracyjne - nawadnianie i osuszanie gruntów,
- typ gospodarki rolnej;
wyróznia sie 2 glówne typy gospodarki rolnej:
gospodarka ekstensywna - produkcja rolna jest przewaznie mala
(zwieksza sie ja poprzez powiekszenie obszaru zasiewu);
naklady sa niewielkie, a plony niskie;
wiekszosc prac wykonuja ludzie;
rolnictwo ekstensywne wystepuje glównie
w panstwach slabo rozwinietych;
gospodarka intensywna - produkcja rolna jest duza dzieki wysokim nakladom (mechanizacja, znaczne zuzycie nawozów,
sztuczne nawadnianie);
wiekszosc prac wykonuja maszyny;
uzytkuje sie na ogól male powierzchnie,
ale za to uzyskiwane plony sa wysokie;
taki typ gospodarki rolnej prowadzony jest
w panstwach rozwinietych.