DZIEJE RZYMU

WYBRANI PAPIEŻE

Zapoczątkował działania zmierzające do uznania prymatu biskupa rzymskiego (343 uznanie przez biskupów Zachodu biskupstwa rzymskiego za instytucje apelacyjną w sporach miedzy biskupami)

Aktywny teolog, kaznodzieja i polityk. Wywarł znaczny wpływ na rozstrzygnięcia Soboru Chalcedońskiego. Zasłynął z tego, że odwiódł Attyle, wodza Hunów, od splądrowania Rzymu

Doktor Kościoła. Wprowadził do liturgii chorał gregoriański. Uniezależnił się politycznie od Bizancjum. Prowadził i wspierał liczne misje i akcje dyplomatyczne na dworach germańskich

Zawarł sojusz z Frankami przeciw Longobardom i doprowadził do utworzenia Państwa Kościelnego

Sylwester II (Gerbert z Aurillac)

Jeden z najbliższych współpracowników cesarza Ottona III, który wyniósł go na tron papieski. Wybitny intelektualista swoich czasów, miał wielki wpływ na uniwersalistyczną koncepcje państwa Ottona III

Grzegorz VII (Hildebrand)

Przywódca obozu reformy kościelnej, doradca poprzednich papieży. Prowadził walkę z symonią (sprzedażą godności kościelnych) i nikolaiz-mem (małżeństwami kleru). W „Dictatus papae” sformułował program wyniesienia władzy duchownej nad świecką. Na synodzie w 1075 zabro-

nił duchownym przyjmować inwestyturę od świeckich. W konflikcie z Henrykiem IV, królem niemieckim. Zmarł na wygnaniu

Urban II (Odo de Castelione)

Kontynuował walkę o inwestyturę z cesarzem. Zyskał poparcie Anglii i krajów romańskich. Nawiązał stosunki z cesarzem bizantyjskim Aleksym I Komnenem, który prosił go o pomoc w walce z Turkami Seldżuckimi. Na synodzie w Clermont w 1095 rzucił hasło krucjat przeciw Saracenom

Innocenty III (Lotar hr. Segni)

Szczyt politycznej potęgi papiestwa. Podkreślał prawo papieży do swobodnego dysponowania koroną królewską. Odnowił zwierzchność

nad Węgrami, Polską, Aragonią, Portugalią i Norwegią. Włączył się w spory króla Anglii, Jana bez Ziemi, z poddanymi i w 1213 odebrał od niego hołd lenny. W 1215 zwołał IV Sobór Laterański

Klemens V (R. Bertran-

Całkowicie uległy królowi Francji Filipowi Pięknemu. W 1309 r. Osiadł

w Awinionie. Zapoczątkował okres wpływów francuskich na papiestwo zwany niewolą awiniońską

Mikołaj V (Tomasz Pa-renthucelli)

Pierwszy papież humanista. Zyskał poparcie Niemiec za cenę przyznania książętom i cesarzowi wpływu na obsadzenie stanowisk kościelnych (1448). Założył podwaliny Biblioteki Watykańskiej. W czasie jego pontyfikatu padł Konstantynopol (1453)

Paweł III (Aleksander Farnese)

Papież-humanista, popierający artystów i angażujący się w sprawy świeckie. Jednocześnie wybitny reformator, inicjator zwołania Soboru Trydenckiego i rozpoczęcia reformy katolickiej

(J-.M. Ma-stai-Ferretti)

Obrońca tradycyjnego porządku społecznego i autorytetu papiestwa.

W sławnym „Syllabusie” potępił liberalne prądy umysłowe. Zwołał Sobór Watykański I

Jan XXIII (Angelo G. Roncalli)

Inicjator zwołania Soboru Watykańskiego II. Był rzecznikiem reform w Kościele, ożywienia dialogu z innymi wspólnotami chrześcijańskimi: doprowadził do poprawy stosunków z krajami rządzonymi przez komunistów

Papież	Pontyfikat	Charakterystyka
Juliusz I	337- 352	Zapoczątkował działania zmierzające do uznania prymatu biskupa rzymskiego (343 uznanie przez biskupów Zachodu biskupstwa rzymskiego za instytucje apelacyjną w sporach miedzy biskupami)
Leon I Wielki	440-461	Aktywny teolog, kaznodzieja i polityk. Wywarł znaczny wpływ na rozstrzygnięcia Soboru Chalcedońskiego. Zasłynął z tego, że odwiódł Attyle, wodza Hunów, od splądrowania Rzymu
Grzegorz I Wielki	590-604	Doktor Kościoła. Wprowadził do liturgii chorał gregoriański. Uniezależnił się politycznie od Bizancjum. Prowadził i wspierał liczne misje i akcje dyplomatyczne na dworach germańskich
Stefan II	752-757	Zawarł sojusz z Frankami przeciw Longobardom i doprowadził do utworzenia Państwa Kościelnego
Sylwester II (Gerbert z Aurillac)	999-1003	Jeden z najbliższych współpracowników cesarza Ottona III, który wyniósł go na tron papieski. Wybitny intelektualista swoich czasów, miał wielki wpływ na uniwersalistyczną koncepcje państwa Ottona III
Grzegorz VII (Hildebrand)	1073-1085	Przywódca obozu reformy kościelnej, doradca poprzednich papieży. Prowadził walkę z symonią (sprzedażą godności kościelnych) i nikolaiz-mem (małżeństwami kleru). W „Dictatus papae” sformułował program wyniesienia władzy duchownej nad świecką. Na synodzie w 1075 zabro- nił duchownym przyjmować inwestyturę od świeckich. W konflikcie z Henrykiem IV, królem niemieckim. Zmarł na wygnaniu
Urban II (Odo de Castelione)	1088-1099	Kontynuował walkę o inwestyturę z cesarzem. Zyskał poparcie Anglii i krajów romańskich. Nawiązał stosunki z cesarzem bizantyjskim Aleksym I Komnenem, który prosił go o pomoc w walce z Turkami Seldżuckimi. Na synodzie w Clermont w 1095 rzucił hasło krucjat przeciw Saracenom
Innocenty III (Lotar hr. Segni)	1198-1216	Szczyt politycznej potęgi papiestwa. Podkreślał prawo papieży do swobodnego dysponowania koroną królewską. Odnowił zwierzchność nad Węgrami, Polską, Aragonią, Portugalią i Norwegią. Włączył się w spory króla Anglii, Jana bez Ziemi, z poddanymi i w 1213 odebrał od niego hołd lenny. W 1215 zwołał IV Sobór Laterański
Klemens V (R. Bertran- di de Gotto)	1303-1314	Całkowicie uległy królowi Francji Filipowi Pięknemu. W 1309 r. Osiadł w Awinionie. Zapoczątkował okres wpływów francuskich na papiestwo zwany niewolą awiniońską
Mikołaj V (Tomasz Pa-renthucelli)	1447-1455	Pierwszy papież humanista. Zyskał poparcie Niemiec za cenę przyznania książętom i cesarzowi wpływu na obsadzenie stanowisk kościelnych (1448). Założył podwaliny Biblioteki Watykańskiej. W czasie jego pontyfikatu padł Konstantynopol (1453)
Paweł III (Aleksander Farnese)	1534-1549	Papież-humanista, popierający artystów i angażujący się w sprawy świeckie. Jednocześnie wybitny reformator, inicjator zwołania Soboru Trydenckiego i rozpoczęcia reformy katolickiej
Pius IX (J-.M. Ma-stai-Ferretti)	1846-1878	Obrońca tradycyjnego porządku społecznego i autorytetu papiestwa. W sławnym „Syllabusie” potępił liberalne prądy umysłowe. Zwołał Sobór Watykański I
Jan XXIII (Angelo G. Roncalli)	1958-1963	Inicjator zwołania Soboru Watykańskiego II. Był rzecznikiem reform w Kościele, ożywienia dialogu z innymi wspólnotami chrześcijańskimi: doprowadził do poprawy stosunków z krajami rządzonymi przez komunistów