Na czym polegał œredniowieczny uniwersalizm ?
Œredniowiecze - terminem tym okreœla się epokę historii i kultury europejskiej między czasami starożytnymi a nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Ówczesna, feudalna Europa tworzyła swoistą jednoœć, wspólnotę religijną, chrzeœcijańską i nadrzędną władzę koœcioła, reprezentującego powszechną, łacińską, ponadczasową kulturę. Wszyscy władcy Europejscy z wyjątkiem cesarzy niemieckich, podporządkowali się papieżowi i uznawali władzę koœcioła. Powszechnie panował œwiatopogląd religijny, który kształtował myœlenie, odczuwanie, postępowanie i twórczoœć ludzką. Uniwersalne postawy filozofii i kultury chrzeœcijańskiej ukształtowały się właœnie w okresie œredniowiecza. Znaczną rolę odegrały poglądy œw. Augustyna i œw. Tomasza.
Augustynizm - doktryna filozoficzno-teologiczna œw. Augustyna (4/5w) , głosząca między innymi teocentryzm, wprowadzająca do filozofii chrzeœcijańskiej teologicznie zinterpretowaną platońską teorię idei. Œw. Augustyn wprowadził dualizm - podział na państwo boże i œwiat doczesny. Celem egzystencji jest dążnoœć do osiągnięcia państwa Bożego. Œwiat doczesny to etap przejœciowy, który jest tylko przygotowaniem, próbą przed uzyskaniem wiecznego zbawienia lub potępienia. W nawiązaniu do poglądów Œw. Augustyna w œredniowieczu rozwinęła się scholastyka - jest to nauka próbująca rozumowo udowodnić dogmaty wiary.
Tomizm - to system teologiczno-filozoficzny stworzony przez œw. Tomasza z Akwenu w XIII w stanowiący jedną z filozoficznych postaw religijnych, moralnych i społecznych katolicyzmu. Œw. Tomasz zastąpił dualistyczną doktrynę Œw. Augustyna gradualizmem (stopniowanie) mówił o hierarchicznej strukturze wszechœwiata. Tomizm kładł nacisk na problemy etyki. Dążenie do cnoty to znaczy umiejętnoœci rozumowania, przezornoœci, działania zgodnego z własnym sumieniem. Za 2 główne Ÿródła poznania uznał œw. Tomasz objawienie zawarte w piœmie œw. rozum ludzki. Widział pierwiastku intelektualnym najwyższą wartoœć człowieka, bo dzięki niemu może on poznawać boga i siebie. Człowiek został stworzony na podobieństwo Boga.
Franciszkanizm - to program, wiary radosnej prostej, płynącej, wszechogarniającej miłoœci do œwiata i stworzenia, miłoœci poddanej ewangelicznym nakazom miłosierdzia, ubóstwa, braterstwa. Œw. Franciszek z Asyżu zapoczątkował wielki ruch odnowy moralnej w œwiecie pełnym okrucieństwa.
Uniwersalizm czyli jednoœć epoki polegał na tym, że państwa Europy były podporządkowane jednej władzy koœcielnej i œwieckiej. W całej Europie dominował koœciół, wszystkie państwa uznawały zwierzchnictwo papieża. Z kolei władzę œwiecką sprawował cesarz - władca Cesarstwa Rzymskiego, Narodu Niemieckiego wyrosłego na gruzach imperium rzymskiego. W konsekwencji urzędowym językiem państw europejskich była łacina, a poszczególne państwa dopiero zaczynały się wyodrębniać. Fakty te spowodowały iż Europa była uniwersalną całoœcią - uniwersalizm.