opr wship 030624t, PRAWO, Prawo międzynarodowe


PODMIOTY PRAWA MIEDZYNARODOWEGO.

1. Scharakteryzuj elementy konieczne do powstania i istnienia państwa.

  1. ludność - naród jest nosicielem suwerenności, ma prawo do samostanowienia, wymaga jednak określonego stopnia zorganizowania

  2. terytorium - patrz niżej

  3. władza najwyższa - posiadanie efektywnego, ustabilizowanego rządu ma zasadnicze znaczenie dla istnienia państwa

2. Jakie prawa wiążą się z suwerennością państwa ?

  1. prawo do samodzielnego, niezależnego od jakiegokolwiek innego podmiotu występowania w stosunkach międzynarodowych

  2. prawo do samostanowienia

  3. prawo do obrony granic swego terytorium

3. Co to jest kompetencja własna państwa i jakie mogą być przykłady jej ograniczenia?

4. Jaka jest różnica między państwami jednolitymi a państwami o podzielonej suwerenności?

Państwo jednolite występuje na zewnątrz jako jeden podmiot. Mimo istniejącego wewnętrznego podziału administracyjnego nie powstaje problem podziału suwerenności między całość i części składowe. Jednostki administracyjne nie mają żadnej zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych w stos. Międzynarodowych. Zdecydowana większość istniejących obecnie podmiotów to państwa jednolite.

Państwo złożone stosuje podział suwerenności między całość a części składowe. Państwa złożone dzieli się na :

  1. związkowe - całość jest podmiotem prawa międzynarodowego, z części składowe mają ograniczoną zdolność do utrzymywania stosunków zewnętrznych

  2. związki państw - podmiotami prawa międzynarodowego są części składowe, a całości albo w ogóle nie ma, albo ma ograniczoną zdolność określoną w akcie połączenia.

Współcześnie państwa występują tylko jako federacje (państwa związkowe) i konfederacje (związek państw)

5. Na czym polega status trwałej neutralności państwa?

Pewne ograniczenia zdolności do czynności prawnych w płaszczyźnie międzynarodowej może być rezultatem przyjęcia przez państwo statusu trwałej neutralności. Państwo trwale neutralne w zamian za uzyskaną w umowie międzynarodowej gwarancję niepodległości i integralności terytorialnej zobowiązuje się nie używać siły zbrojnej przeciw innemu państwu ani nie przystępować do toczących się już działań wojennych z wyjątkiem samoobrony. Konsekwencją statusu trwałej neutralności jest wyłączenie możliwości przystępowania do sojuszy i organizacji wojskowych, uczestniczenia w systemie bezpieczeństwa zbiorowego oraz zakaz udostępniania swego terytorium na bazy wojskowe.

6.Jaki status w prawie międzynarodowym mają terytoria niesamodzielne?

Zależnym państwem jest takie państwo, którego zdolność do utrzymywania stosunków międzynarodowych i prowadzenia polityki zagranicznej jest ograniczona na rzecz innego podmiotu - to przejęcie reprezentacji jednego państwa przez inne , występujące w jego imieniu. Państwami zależnymi są protektoraty i państwa wasalne

7. Scharakteryzuj podmiotowość międzynarodowo-prawną organizacji międzynarodowej.

a) zdolność działania w płaszczyźnie międzynarodowej - (ONZ)-prawo zawierania umów z państwami i innymi organizacjami międzynarodowymi, bierne prawo legacji, korzystanie z przywilejów i immunitetów, opieka i odpowiedzialność za własnych funkcjonariuszy, prawo stosowania sankcji wobec państw członkowskich

  1. pochodny charakter - organizacja korzysta z podmiotowości w zakresie ustalonym przez tworzące organizacje państwa w umowie konstytucyjnej. Organizacja nie ma woli, która byłaby autonomiczną od woli państw członkowskich.

8 + 9. W jakim zakresie osoba fizyczna i prawna może być uznana za podmiot prawa międzynarodowego?

Osoba fizyczna może być uznana za podmiot prawa międzynarodowego gdy:

  1. trudni się piractwem - osoby takie mogą być ukarane przez państwo, które je zatrzymało

  2. popełnia zbrodnie wojenne, przeciwko pokojowi, ludzkości, ludobójstwa, apartheidu

Sytuacja prawna osób fizycznych i prawnych jest w dalszym ciągu regulowana przez prawo wewnętrzne, a sprawy dotyczące ludności należą w znacznej mierze do kompetencji wewnętrznej państwa. Uzyskanie podmiotowości międzynarodowej przez osobę fizyczną jest praktycznie niemożliwe - oznaczałoby to w praktyce radykalną i zasadniczą zmianę istniejącego obecnie prawa międzynarodowego, zmieniając stosunek jednostki wobec swojego państwa z subordynacji na partnerstwo.

10. Co może być przedmiotem uznania międzynarodowego?

Uznanie międzynarodowe to akt prawny, w którym podmiot prawa międzynarodowego stwierdza istnienie pewnych faktów oraz przyznaje im określone skutki prawne. Przedmiotem uznania może być: państwo, rząd , powstańcy, strona wojująca, naród jak też kompetencje i tytuły

11. Jakie teorie istnieją w zakresie uznania państw?

  1. teoria konstytutywna - Hegel - u jej podstaw leży pozytywistyczna koncepcja zgody poszczególnych podmiotów, jako niezbędnego warunku obowiązywania i funkcjonowania prawa międzynarodowego

  2. teoria deklaratoryjna

12. Co oznacza pojęcie sukcesji?

Sukcesja jest to przejęcie praw i obowiązków w odniesieniu do określonego terytorium.

13 Co może być przedmiotem sukcesji?

Mogą nim być:

  1. umowy międzynarodowe

  2. zobowiązania i prawa pozatraktatowe

  3. członkostwo w organizacjach międzynarodowych

14.Jakie teorie istnieją w zakresie sukcesji państw?

  1. teoria tabula rasa - nowo powstałe państwo uznaje, że nie jest związane żadnymi dawniejszymi umowami wielostronnymi z metropolią

  2. teoria prawa wyboru - nowe państwo dokonuje prawa wyboru wskazując jakie umowy pragnie utrzymać w mocy.

LUDNOŚĆ W PRAWIE MIĘDZYNARODOWYM

1 Co oznacza pojęcie obywatelstwa i czym różni się ono od przynależności państwowej ?

Obywatelstwo to trwały węzeł prawny łączący osobę fizyczną z jakimś państwem, podmiotem prawa międzynarodowego.

Przynależność państwowa to z węzeł prawny łączący osoby prawne, statki morskie i powietrzne z państwem.

2. czym się różnią zasady prawa krwi i prawa ziemi ?

prawo krwi (ius sanguinis) - obywatelstwo jednostki określa się według obywatelstwa rodziców (Polska)

prawo ziemi (ius soli) - obywatelstwo nabywa się wedle miejsca urodzenia i nie zależy ono od obywatelstwa rodziców

W praktyce spotyka się łączenie obu zasad.

3. Scharakteryzuj poszczególne sposoby nabycia obywatelstwa.

  1. przez urodzenie (pierwotne)

  2. naturalizację - nadanie obywatelstwa osobie nie posiadającej obywatelstwa, lub mającej inne (na własną prośbę lub po zamieszkiwaniu 5 lat w RP)

  3. zamążpójście

  4. reintegrację - odzyskiwanie obywatelstwa poprzedniego

  5. repatriację (pochodne)

4. Problem podwójnego obywatelstwa i bezpaństwowości.

Podwójne obywatelstwo. Jednostka fizyczna powinna mieć tylko jedno obywatelstwo. W praktyce z uwagi na tzw. Pozytywny zbieg ustaw o obywatelstwie występuje zjawisko podwójnego lub wielokrotnego obywatelstwa. Dla zwalczanie podwójnego obywatelstwa państwa zawierają konwencje dwu- i wielostronne. Polska podpisała je z ZSRR, Węgrami ,CZ. W 1963 r. Przyjęto konwencję w sprawie eliminowania przypadków wielorakiego obywatelstwa

Bezpaństwowość. Apatryda nie korzysta z ochrony i opieki żadnego państwa. Status prawny bezpaństwowców jest regulowany przez konwencję z 28 września 1954 r. Uznając bezpaństwowość za stan niepożądany, prawo międzynarodowe dąży do jego wyeliminowania i tak 28 sierpnia 1961 r przyjęto konwencję w sprawie ograniczenia bezpaństwowości

5. Scharakteryzuj podstawowe zasady udzielania azylu terytorialnego

Azyl terytorialny to pozwolenie na wjazd i pobyt cudzoziemców dyskryminowanych, czy prześladowanych za swe przekonania i działalność polityczną, religijną lub naukową. Osoba uzyskująca azyl korzysta z gwarancji, że nie zostanie wydana za żądanie państwa swego obywatelstwa. Prawo do azylu nie przysługuje osobom winnym popełnienia zbrodni przeciw pokojowi, zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości

6. Scharakteryzuj ogólne prawa i obowiązki cudzoziemców w świetle standardów międzynarodowych.

Prawa przysługujące cudzoziemcom są z natury rzeczy węższe niż prawa obywateli państwa. Ograniczenia te to: brak prawa do uczestniczenia w kierowaniu sprawami publicznymi, korzystania z czynnego i biernego prawa wyborze go oraz dostępu do służb publicznych. Ograniczenie tyczy się też prawa posiadani własności i wykonywania pewnych zawodów (kapitanowie, oficerowie) ograniczenia w zakupie własności ruchomej takiej jak samoloty, czy statki . Mają oni dostęp do sądów prokuratury, czy organów notarialnych. Posiadają prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania, do posiadania i wyrażania własnych opinii.

Obowiązki cudzoziemców: respektowanie ustawodawstwa i zarządzeń regulujących jego pobyt, w sytuacjach klęsk żywiołowych jest zobowiązany do tych samych świadczeń co obywatele, jeśli nie korzysta z immunitetu podatkowego, musi płacić podatki i opłaty celne.

7. pojęcie ekstradycji i podstawowe zasady ekstradycji.

Ekstradycja polega na wydaniu podejrzanego lub przestępcy państwu, któremu przysługuje w stosunku do niego jurysdykcja karna, w celu osądzenia lub wykonania orzeczonej kary. Z wnioskiem o ekstradycję występuje państwo w którym popełniono przestępstwo, na terytorium którego rozciągają się skutki przestępstwa lub którego obywatelem jest sprawca czynu przestępnego.

Zasady ekstradycji:

  1. podstawę ekstradycji może stanowić tylko czyn, który zagrożony jest karą w obu państwach

  2. osobę wydaną można ścigać wyłącznie za przestępstwa , które były podstawą wydania, jak też wykonać wobec niej taką karę, dla wykonania której została wydana

  3. nie podlegają ekstradycji osoby korzystające z prawa azylu

TERYTORIUM W PRAWIE MIĘDZYNARODOWYM:

  1. Jakie obszary wchodzą w skład terytorium państwowego?

Terytorium państwa składa się z przestrzeni lądowej, morskiej i powietrznej. Może ono być jednolite lub obejmować szereg fragmentów kontynentów i wysp. Występują niekiedy enklawy (obszar lądowy otoczony przez terytorium innego państwa)i półenklawy (enklawa z wybrzeżem morskim). Większość państw posiada terytorium morskie (wody wewnętrzne i morze terytorialne) oraz powietrzne - nad lądem i wodami.

2.Scharakteryzuj pojęcie zwierzchnictwa terytorialnego.

Formą wykonywania przez państwo suwerenności na terytorium jest zwierzchnictwo terytorialne. To cecha państwa wynikająca z jego suwerenności. Zwierzchnictwo terytorialne obejmuje władzę polegającą z jednej strony na sprawowaniu w obrębie terytorium wszystkich działań i funkcji właściwych państwu, z drugiej zaś - na zapobieganiu wykonywania analogicznych działań ze strony innych podmiotów.

3. scharakteryzuj poszczególne wypadki ograniczania zwierzchnictwa ter. Tj. demilitaryzację, neutralizację, dzierżawę tworzenie baz wojskowych

demilitaryzacja - nakłada na państwo obowiązek zlikwidowania oraz zakaz budowy i utrzymywania w przyszłości urządzeń i obiektów wojskowych na określonej części jego terytorium, a także zakaz utrzymywania tam sił zbrojnych. Może być d. Całkowita lub częściowa.

Neutralizacja - to umowne wyłączenie możliwości prowadzenia działań wojennych na danym terytorium oraz nakaz powstrzymania się od wykorzystania go w charakterze bazy do prowadzenia takich działań. Jest ona stosowana zwłaszcza w przypadku międzynarodowych dróg wodnych.

Dzierżawa - polega na udzieleniu czasowej zgody przez suwerena terytorialnego na wykorzystanie części jego terytorium przez inne państwo na warunkach określonych w zawartej umowie dwustronnej.

Bazy wojskowe - 3 cechy: władza terytorialna na terenie bazy, prawo łączności z bazą przez terytorium przylegające oraz pobyt na terenie bazy i wokół niej obcych sił zbrojnych.

4. Omów sposoby nabycia terytorium państwowego.

  1. acquisitio originaria - oznacza rozciągnięcie zwierzchnictwa na terytorium nie będące dotąd częścią innego podmiotu

  2. acquisitio derivativa - nabycie części terytorium innego państwa.

5. Podaj definicję granicy państwowej.

Granica jest zwykle zdefiniowana jako linia, a ściślej płaszczyzna, w obrębie której zawiera się terytorium państwowe; oddziela ona je od terytorium innego państwa albo od terytorium nie podlegającego jurysdykcji narodowej.

Ponieważ terytorium jest trójwymiarowe, powstaje kwestia określenia granic przestrzennych państwa. Władza państwa rozciąga się również na obszar podziemny. Granica przebiega pomiędzy terytorium państwowym, a terytorium nie podlegającym jego jurysdykcji narodowej.

6. Jaka jest różnica między delimitacją a demarkacją.

Delimitacja to ustalenie przebiegu granicy państwowej. Następuje ona w drodze umownej, choć może też być przeprowadzona przez trybunał międzynarodowy. Delimitacja obejmuje sporządzenie opisu granicy oraz naniesienie jej przebiegu na mapę. Dokumenty te stanowią następnie podstawę do przeprowadzenia demarkacji.

Demarkacja ma na celu szczegółowe wytyczenie i oznakowanie przebiegu granicy państwowej w terenie. Podstawą prawną do jej przeprowadzenia jest albo umowa o delimitacji albo porozumienie o wytyczeniu istniejącej już granicy. Demarkacji dokonuje specjalna komisja mieszana składająca się z przedstawicieli zainteresowanych stron.

7. Na jakich podstawach prawnych opiera się administracja granic państwowych.

Sprawy związane z ochroną granicy, przekraczaniem czy eksploracją bogactw naturalnych w pobliżu granicy, regulowane są przepisami wewnętrznymi.

Dokumenty regulujące status prawny granicy państwa:

  1. ustawa z 12.10.1990 r. O ochronie granicy państwowej,

  2. Deklaracja ONZ z 1970 r.

  3. Deklaracja KBWE

8. Scharakteryzuj pojęcie i podstawowe zasady dotyczące żeglugi na rzekach międzynarodowych.

Rzeki międzynarodowe to rzeki przepływające przez terytorium 2 lub więcej państw., będące rzekami żeglownymi i mające ujście do morza, na których obowiązuje swoboda żeglugi dla statków wszystkich państw.

Podstawową zasadą jest zasada swobody żeglugi na rzekach międzynarodowych.

9. Scharakteryzuj podstawowe zasady nieżeglugowego wykorzystania cieków wodnych.

Wykorzystywanie cieków wodnych do celów

przemysłowych,

energetycznych,

nawadniania

ochrony przed zanieczyszczeniami

10. Wymień podstawowe zasady na podstawie których państwo może regulować dostęp do swojej przestrzeni powietrznej.

  1. zasada całkowitego i wyłącznego zwierzchnictwa państwowego

  2. prawo regulowania dostępu obcych statków powietrznych do swej przestrzeni powietrznej

11. Scharakteryzuj wolności lotnicze: techniczne i handlowe.

A) techniczne:

prawo przelotu nad terytorium bez lądowania

prawo lądowania w celach niehandlowych (serwis, uzup. Paliwa)

B) handlowe

Prawo przywożenia pasażerów i ładunku z kraju przynależności statku powietrznego

Prawo zabierania pasażerów i ładunku do kraju przynależności statku powietrznego

Prawo zabierania pasażerów i ładunku do krajów trzecich oraz prawo przywożenia pasażerów i ładunków z tych krajów

12. Scharakteryzuj podstawowe zasady wykorzystania przestrzeni kosmicznej.

  1. niepodleganie przestrzeni kosmicznej suwerenności państwowej

  2. wykorzystywanie przestrzeni kosmicznej w celach pokojowych

  3. wykorzystanie przestrzeni kosmicznej dla dobra i w interesie wszystkich państw

  4. umowa o ratowaniu kosmonautów - niezwłoczne zawiadomienie państwa wypuszczającego statek i Sekretarza Generalnego ONZ

  5. zasada odpowiedzialności absolutnej - odpowiedzialność państwa wypuszczającego pojazd kosmiczny za szkodę wyrządzoną na powierzchni ziemi lub statkowi powietrznemu.

MIĘDZYNARODOWE PRAWO MORZA.

1.Scharakteryzuj status prawny i szerokość morza terytorialnego, strefy przyległej i wyłącznej strefy ekonomicznej.

W skład terytorium państwa wchodzi również morze terytorialne, czyli pas wód morskich położonych między wybrzeżem albo wodami wewnętrznymi z jednej strony, a morzem otwartym z drugiej. Podobnie jak w wypadku wód wewnętrznych , państwo nadbrzeżne sprawuje nad nim swą suwerenność, która rozciąga się na przestrzeń nad morzem terytorialnym oraz na jego dno i wnętrze ziemi pod nim.

Szerokość morza terytorialnego - brak jednolitej szerokości morza terytorialnego, jednakże przyjęło się uważać że szerokość morza terytorialnego wynosi 12 mil morskich.

Strefa przyległa - obszar morza otwartego o określonej szerokości, przylegający do zewnętrznej granicy morza terytorialnego, na którym państwo nadbrzeżne sprawuje w odniesieniu do obcych statków kontrolę w specjalnie przewidzianych dziedzinach i ograniczonym zakresie

Strefa ekonomiczna - 200-milowa strefa, licząc od linii podstawowej morza terytorialnego, gdzie państwo nadbrzeżne ma prawa suwerenne do badania, eksploracji, ochrony i gospodarowania zasobami naturalnymi oraz jurysdykcję w zakresie ustanawiania i użytkowania sztucznych wysp, instalacji i urządzeń, morskich badań naukowych i ochrony środowiska morskiego. W wyłącznej strefie ekonomicznej wszystkie państwa korzystają z wolności żeglugi i przelotu, układania kabli i rurociągów.

  1. Scharakteryzuj pojęcie linii podstawowej i sposoby jej wyznaczania.

Dla przeprowadzenia delimitacji morza terytorialnego państwo nadbrzeżne musi wyznaczyć linię podstawową, czyli wewnętrzną granicę , oraz ustalić jego szerokość. O ile wytaczanie linii podstawowej przy nieukształtowanym brzegu nie budziło wątpliwości, o tyle ustalanie jej w sytuacjach, gdy linia brzegu jest mocno wcięta i wrzyna się w głąb lądu lub jeśli wzdłuż wybrzeża ciągnie się pasmo wysp stało się przedmiotem głośnego sporu między GB a Norwegią.

  1. Jaki status mają redy i porty morskie?

Porty morskie - podlegają prawu i władzy państwa nadbrzeżnego, co oznacza, że statki obcych bander podlegają również jego jurysdykcji. Jurysdykcji nie podlegają okręty wojenne, które mogą przebywać na wodach wewnętrznych tylko za zgodą państwa nadbrzeżnego

Redy - wejścia do portów zwane redami są w ustawodawstwie niektórych państw traktowane jako wody wewnętrzne. Konwencja genewska i o prawie morza traktują je jako część morza terytorialnego nawet wówczas , gdy w całości leżą poza jego granicami.

  1. Jaki zakres jurysdykcji i jakie obowiązki ma państwo nadbrzeżne na obszarze morza terytorialnego?

Jurysdykcja:

  1. reguluje w swym ustawodawstwie wszystkie sprawy związane z uprawnieniem żeglugi

  2. chroni swoje interesy rybołówcze, celno-skarbowe, imigracyjne i sanitarne

  3. chroni swoje bezpieczeństwo

  4. reguluje badania i ochronę środowiska morskiego

  5. podejmuje kroki zapobiegające szkodliwemu przepływowi innych statków

Obowiązki:

  1. umożliwienie swobodnego nieszkodliwego przepływu

5.Co oznacza pojęcie szelfu kontynentalnego? Jakie są sposoby jego delimitacji i jakie prawa w odniesieniu do szelfu ma państwo nadbrzeżne?

Szelf kontynentalny to dno morskie oraz warstwy ziemi pod dnem morskim przylegające do wybrzeża, lecz znajdujące się poza granicą morza terytorialnego. Zewnętrzna granica szelfu przebiega w miejscu , w którym głębokość wody nie przekracza 200 metrów.

Prawa państwa nadbrzeżnego - wykonuje ono nad szelfem prawa suwerenne w celu badania i eksploracji jego naturalnych zasobów, na zasadzie wyłączności

Delimitacja szelfu - 3 stanowiska:

  1. granica zewnętrzna szelfu pokrywać się powinna z granicą strefy ekonomicznej tzn. wynosić 200 mil

  2. ...nie może sięgać dalej niż 100 mil poza granicę strefy ekonomicznej

  3. ...powinna być wyznaczana wedle określonej głębokości

6. Podaj definicję morza pełnego i scharakteryzuj poszczególne wolności morza pełnego.

Morze pełne - wody morskie znajdujące się poza granicami morza terytorialnego, czyli te które nie są ani morzem terytorialnym, ani wodami wewnętrznymi. Z wyłączeniem strefy ekonomicznej.

Zasady:

  1. wolności morza - wszystkim przysługuje prawo rozsądnego czerpania pożytków

  2. wolność żeglugi

  3. wolność rybołóstwa

  4. wolność zakładania kabli podmorskich i rurociągów

  5. wolność przelotu

  6. wolność badań naukowych

  7. wolność budowania sztucznych wysp

7. Co oznacza pojęcie zwierzchnictwa okrętowego?

8. Scharakteryzuj pojęcie państwa archipelagowego oraz pojęcie prawa nieszkodliwego przepływu.

Prawo nieszkodliwego przepływu - art. 14 konwencji genewskiej wyjaśnia, że przepływ nieszkodliwy to taki , który nie zagraża pokojowi, bezpieczeństwu i porządkowi państwa nadbrzeżnego. Państwo nie powinno utrudniać nieszkodliwego przepływu.

9. Scharakteryzuj pojęcie cieśniny morskiej i podaj ich przykłady.

Cieśniny morskie to naturalne drogi (przesmyki) wodne łączące morza i oceany. Cieśninami międzynarodowymi nazywamy te cieśniny, które łączą morza, nad brzegami których znajdują się terytoria różnych państw, i stanowią w związku z tym międzynarodowe szlaki komunikacyjne.

Przykłady: cieśniny bałtyckie, czarnomorskie, Magellana,

10. scharakteryzuj pojęcie kanału międzynarodowego i podaj ich przykłady.

Międzynarodowymi kanałami morskimi nazywa się sztuczne drogi wodne łączące dwa otwarte dla żeglugi międzynarodowej obszary morskie. W kanałach stanowiących wody wewnętrzne państwa obowiązuje wolność żeglugi ustanowiona umowami międzynarodowymi.

Przykłady: Kanał Sueski, Panamski, Kiloński, Koryncki.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNOMIĘDZYNARODOWA

1. Jakie są przesłanki odpowiedzialności międzynarodowej państwa?

  1. naruszenie norm prawa międzynarodowego

  2. zbrodnie i delikty

2. Czy państwo może ponosić odpowiedzialność za działanie zgodne z prawem międzynarodowym?

3. Jaka jest różnica między odpowiedzialnością bezpośrednią i pośrednią państwa?

Odpowiedzialność bezpośrednia (pierwotna) - odpowiedzialność jaką ponosi państwo za swe własne działanie tj. swoich organów (rządu i głowy państwa). To odpowiedzialność za naruszenie OBOWIĄZKÓW przez państwo.

Odpowiedzialność pośrednia (pochodna) - odpowiedzialność jaką ponosi państwo za akty poszczególnych osób prywatnych. To odpowiedzialność za naruszenie NORM przez osoby prywatne.

4. W jakiej formie może nastąpić realizacja odpowiedzialności państwa?

  1. reparacja - naprawienie szkód

  2. restytucja - przywrócenie poprzedniego stanu rzeczy

  3. odszkodowanie - wypłacenie sumy lub ekwiwalent materialny w celu wyrównania szkód materialnych będących wynikiem deliktu

  4. satysfakcja - polega na wyrażeniu dezaprobaty wobec aktów jednego państwa skierowanych przeciwko czci i honorowi innego państwa

  5. sankcje - stosowane przeciwko państwu dopuszczającemu się aktów agresji

  1. Czym różnią się retorsje od represaliów?

a) retorsje - gdy jedno państwo odpowiada tym samym na nieprzyjazne ale zgodne z prawem międzynarodowym działania drugiego państwa np. podniesienie ceł, utrudnienia w wydawaniu wiz wjazdowych

b) represalia - gdy jedno państwo odpowiada tym samym na nieprzyjazne, niezgodne z prawem międzynarodowym działania drugiego państwa np. niezgodne z prawem zatrzymanie statku wodnego drugiego państwa

  1. Za jakie czyny osoba fizyczna może ponosić odpowiedzialność w prawie międzynarodowym?

a) trudni się piractwem - osoby takie mogą być ukarane przez państwo, które je zatrzymało

  1. popełnia zbrodnie wojenne, przeciwko pokojowi, ludzkości, ludobójstwa, apartheidu

  2. bezprawne działanie przeciw innemu państwu lub cudzoziemcom

  1. W jaki sposób osoba fizyczna może odpowiadać za naruszenie norm prawa międzynarodowego?

8. Jakie są podstawy powołania i kompetencje międzynarodowych trybunałów karnych tj. Trybunału Norymberskiego, Trybunału Tokijskiego, Trybunału Karnego dla b. Jugosławii, Trybunału ds. Rwandy i Międzynarodowego Sądu Karnego?

ORGANIZACJE MIĘDZYNARODOWE

1. Cechy charakterystyczne:

Organizacje międzynarodowe to zrzeszenia bądź to państw, bądź też innych osób prawnych (najczęściej krajowych związków bądź stowarzyszeń) lub osób fizycznych z różnych krajów, powołane do życia w celu realizacji zadań określonych w statucie.

2. Rodzaje organizacji - kryteria podziału.

    1. organizacje rządowe - członkami są państwa, reprezentowane w tych organizacjach przez rządy lub pełnomocników rządowych; podstawy prawne ich działalności określa prawo międzynarodowe. Powołanie do życia takiej organizacji oraz przyjęcie jej statutu następuje w drodze umowy międzynarodowej.

    2. Organizacje pozarządowe - członkami są osoby prawne lub fizyczne z różnych krajów. To organizacje międzynarodowe, które nie zostały złożone w drodze umowy międzynarodowej

Kryteria podziału:

  1. prawno-polityczne - o. rządowe i pozarządowe

  2. terytorialnego zakresu działalności - o. Uniwersalne (należące do systemu ONZ) i regionalne

3. Typowe organy organizacji międzynarodowych.

    1. zebranie przedstawicieli wszystkich państw członkowskich noszące nazwę Zgromadzenia Ogólnego (ONZ), Konferencji Ogólnej (MOP), Kongresu. Organ ten zbiera się stosunkowo rzadko, raz na rok lub kilka lat

    2. rada lub komitet zbierający się częściej. W organizacjach o dużej liczbie członków - składa się z wybranych przedstawicieli.

    3. Organ administracyjny - Sekretariat lub Biuro

4. Czym różnią się organy międzynarodowe od pozarządowych

5. Jakie państwa są członkami pierwotnymi ONZ?

Są to państwa które wzięły udział w Konferencji Narodów Zjednoczonych w San Francisco, albo które podpisały poprzednio Deklarację NZ

6. Zasady głosowania w Radzie Bezpieczeństwa.

Rada Bezpieczeństwa - zasady głosowania :

  1. w sprawach proceduralnych - większością głosów 9 członków

  2. w innych sprawach - j.w., ale włączając w to głosy wszystkich stałych członków, ale gdy sprawa dot. Rozwiązania sporu - strona w sporze wstrzymuje się od głosu

7. Kompetencje Sekretarza Generalnego ONZ.

    1. główny urzędnik administracyjny ONZ

    2. składa OZ doroczne sprawozdania o pracach ONZ

8. Na czym polega wyjątkowy charakter Karty NZ?

9. Wymień i opisz kompetencje głównych organów Wspólnoty Europejskiej.

  1. Rada Ministrów państw członkowskich - decyzje zapadają albo jednomyślnie, albo kwalifikowaną, albo zwykłą większością głosów

  2. Komisja złożona z 17 członków, będąca organem wykonawczy, powoływana w drodze konsultacji między rządami państw członkowskich

  3. Parlament Europejski - uchwala zalecenia, doradza, opiniuje, składa się z przedstawicieli państw członkowskich wybieranych w wyborach powszechnych w swoich państwach

  4. Europejski Trybunał Sprawiedliwości - 13 sędziów powoływanych przez państwa członkowskie, siedzibą jest Luksemburg

10. Jakie akty prawne są stanowione przez organy WE?

11. Jakie elementy składają się na tzw. Filary UE?

I filar - wspólnotowy

II filar - wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

III filar - współpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

12. Co rozumiesz pod terminem „acquis communautaire”?

13. Charakterystyka OBWE w Europie.

14. Kryteria członkostwa w Radzie Europy.

15. Organy Rady Europy.

  1. Komitet Ministrów Spraw Zagranicznych

  2. Zgromadzenie Parlamentarne (przedstawiciele parlamentów państw członkowskich)

  3. Sekretariat

16. Jakie znasz najważniejsze organizacje wyspecjalizowane?

  1. Powszechny Związek Pocztowy

  2. Międzynarodowa Organizacja Pracy

  3. Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny

  4. ONZ ds. Wychowania Nauki i Kultury (UNESCO)

  5. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)

  6. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO)

  7. Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO)

  8. Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO)

  9. Międzynarodowy Fundusz Monetarny (IMF)

  10. Międzynarodowy Bank Rozbudowy i Rozwoju (IBRD)

  11. Organizacja d/s. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO)

  12. ONZ ds. Rozwoju Przemysłu (UNIDO )

  13. Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC)

  14. Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA)

17. Dokonaj podziału organizacji państwa działających w zakresie spraw zagranicznych.

  1. organy wewnętrzne:

  • organy zewnętrzne: