Bośnia i Hercegowina

Republika Bośni i Hercegowiny (od 1992 r.) jest jednym z państw powstałych po rozpadzie Jugosławii. Składa się z dwóch historycznych krain: Bośni, która zajmuje 2/3 powierzchni kraju oraz Hercegowiny, która obejmuje 1/3 powierzchni. Granice między tymi krainami nie są ściśle określone. Od wschodu graniczy z Serbią i Czarnogórą, a od północy i zach.-południa z Chorwacją. Bośnia i Hercegowina posiada tylko ok.20 km wybrzeża wzdłuż M. Adriatyckiego.

1. INFORMACJE OGÓLNE

Klimat:
w głównej części Bośni i Hercegowiny panuje klimat kontynentalny. Zimy mroźne z obfitymi opadami śniegu. Na południu, klimat ma charakter bardziej śródziemnomorski, a zimy są łagodniejsze. Centrum Bośni i Hercegowiny to tereny górzyste.

Strefa czasowa:
GMT+1; czas letni: GMT+2 od końca marca do końca października.

Obszar:
51 129 km².

Ludność:
4 354 911 mieszkańców.

Stolica:
Sarajewo.

Języki urzędowe:

bośniacki, serbski, chorwacki.

Waluta:
marka zamienna (BAM) = 100 fenigów. W obiegu znajdują się banknoty o wartości 1, 5, 10, 20, 50, 100 i 200 BAM i monety 1 i 2 BAM; 10, 20 i 50 fenigów. BAM jest walutą używaną tylko na terenie Bośni i Hercegowiny (stały kurs wymiany: 1 Euro = 1,9558 BAM). Akceptowane są karty płatnicze Visa i Mastercard; ilość bankomatów w miastach jest zadowalająca.

Dni świąteczne 2015:
25.11 - Święto Narodowe 

Dokument podróży uprawniające do bezwizowego wjazdu i pobytu do 90 dni:
- paszport ważny minimum 3 miesiące ponad planowany okres pobytu,
- dowód osobisty (posiadacze dowodu osobistego mogą spotkać się z utrudnieniami np. przy korzystaniu z bezpłatnej opieki medycznej w nagłych przypadkach, usług niektórych banków i poczty).

Ze względu na kradzieże dokumentów osobistych, samochodowych, kart płatniczych oraz pieniędzy zale się noszenie ich oddzielnie. Warto mieć przy sobie xero najważniejszych dokumentów.

Obowiązek legitymowania się (na granicy) posiadaniem zabezpieczenia finansowego
w wysokości 50 EUR/dzień od osoby.

Obowiązek meldunkowy.
Turyści przyjeżdżający indywidualnie do Bośni i Hercegowiny na okres do 90 dni mają obowiązek zameldować się w ciągu 24h w komisariacie policji w miejscu pobytu.

Ubezpieczenia:

• obowiązkowe międzynarodowe ubezpieczenie komunikacyjne "Zielona Karta",

• zalecane posiadanie ubezpieczenia kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków (NW). 

Drogowe przejścia graniczne, czynne 24h: 

z Chorwacją: Zupanja - Orasje Bosanski Brod - Slavonski Brod Bosanska Gradiska - Bosanska Gradiska Brcko - Gunja Velika Kladusa - Maljevac Kamensko - Kamensko Doljani - Metkovic Neum I - Klek Neum II - Zaton Doli	z Serbią: Jamena - Donje Crnjelovo Badovinci - Popovo Polje Bajina Basta - Skelani Kotroman - Vardiste Trbusnica - Sepak Ljubovija - Bratunac Mali Zvornik - Zvornik Sremska Raca - Bosanska Raca Uvac - Rudo
z Czarnogórą: Vilusi, Vracenovici, Scepan Polje, Sitnica, Metaljka, Krstac, Klobuk

2. PRZEPISY RUCHU DROGOWEGO

Wyposażenie pojazdu:

• pasy  bezpieczeństwa,              

• trójkąt ostrzegawczy,         

• apteczka + rękawice gumowe,                

• gaśnica,     

• linka holownicza,      

• komplet zapasowych żarówek,                   

• kask dla motocyklistów,

• zalecane jest wyposażenie pojazdu w zabezpieczenie antywłamaniowe. 

Światła mijania:

Używanie świateł mijania obowiązkowe przez cały rok przez 24h

Kamizelka odblaskowa:

Obowiązek posiadania i używania kamizelki odblaskowej przy opuszczaniu pojazdu poza terenem zabudowanym zwłaszcza na autostradach i drogach ekspresowych.

Prawo jazdy: do prowadzenia samochodu uprawnione są tylko osoby, które ukończyły 18 lat.

Przewóz dzieci:

Na przednim siedzeniu nie wolno przewozić dzieci w wieku poniżej 12 lat. Na tylnym siedzeniu dla dzieci do 5 lat muszą być umieszczone w foteliku, a dzieci w wieku
5-12 lat na specjalnej macie niestandardowej wysokości i muszą używać pasów bezpieczeństwa w załączniku trzypunktowym lub specjalne haki na pojeździe.

Dozwolone prędkości, km/h:

- teren zabudowany - 50 km/h

- teren niezabudowany:

	Autostrady	Drogi
Motocykl; sam. osobowy	100	80
Samochód os. z przyczepą; autokar	80	80

Minimalna prędkość na autostradzie: 40 km/h

Przewóz rowerów i wystających ładunków:

Samochody oraz samochody kempingowe, przewożące rowery z tyłu pojazdu, na specjalnych bagaznikach powinny przejść proces homologacji.

Nie są wymagane specjalne oznaczenia jeśli chodzi o przewóz wystających ładunków.

3. KARY ZA WYKROCZENIA DROGOWE

Dopuszczalny poziom alkoholu we krwi: 0,03% (kierowcy zawodowi i kierowcy w wieku poniżej 21 lat oraz kierowcy legitymujący sie prawem jazdy krócej niż 3 lata - 0,00%)
Prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu karane jest grzywną w wysokości:
- 0,031 - 0,01% - od 50 do 250 BAM,
- od 0,01 do  0,02%  - od 100 do 300 BAM,
- powyżej 0,02% - od 400 do 1000 BAM  i ewentualne zatrzymanie prawa jazdy na okres od 1 do 6 miesięcy.

Przykładowe mandaty, pobierane na miejscu, za wykroczenia drogowe:

- nieużywanie pasów bezpieczeństwa - 30 BAM,
- nieużywanie świateł mijania zgodnie z przepisami - 30 BAM a w razie wypadku mandat zwiększany jest do 200 BAM ,

- przewożenie dzieci niezgodnie z przepisami - 30 BAM,
- korzystanie z telefonu komórkowego podczas jazdy bez urządzenia głośnomówiącego - 40 BAM,

- przekroczenie prędkości:
> o 10-20 km/h - od 30 do 40 BAM,
> o 21-30 km/h - od 40 do 50 BAM,
> o 31-50 km/h - od 50 do 300 BAM,
> powyżej 50 km/h - od 100 do 1000 BAM.

4. OPŁATY DROGOWE

Sieć drogowa Bośni i Hercegowiny liczy 8564 km, w tym 995 km dróg międzynarodowych.

Opłata za przejazd pobierana jest tylko na odcinku autostrady A1: Sarajewo (Josanica) - Zenica (Gornji Lucani) i wynosi:

kat.I - pojazdy 2-osiowe o wysokości zmierzonej przy przedniej osi do 1,3 m (motocykl, samochód osobowy do 5 miejsc i lekki pojazd użytkowy) - 5,40 BAM

kat.II -pojazdy 2-u lub więcej osiowe o wysokości przy przedniej osi do 1,3 m (samochód dostawczy, samochód osobowy z przyczepą, samochód kempingowy, o dmc do 3500 kg i rejestracji miejsc od 6 do 9 - 10,80 BAM

kat.III - pojazdy 2-3-osiowe powyżej 3,5 tony o wysokości powyżej 1,30 m (mierzonej przedniej osi) i dmc powyżej 3500 kg i zarejestrowanych na więcej niz 9 osób - 16,20 BAM

kat.IV - pojazdy 4-i więcej osiowe powyżej 3,5 tony o wysokości powyżej 1,30 m (mierzonej przy przedniej osi) z przyczepami lub bez - 21,60 BAM
Regulowanie opłaty drogowej odbywa się za pomocą kart magnetycznych wykupowanych na stacji poboru opłat. System ten pozwala na uiszczanie opłat tylko za przebyty odcinek drogi.

5. PALIWO

W Bośni i Hercegowinie można zakupić bez problemów benzynę bezołowiową i diesel a także LPG. Należność za paliwo można realizować gotówką w Euro lub kartami kredytowymi. Stacje sprzedające LPG znajdują się w miastach:

Miasto	Adres	Stacja
72000 Zenica		Almy
72000 Zenica		Brkic petrol
72000 Zenica	Crkvice Bb	Petrol BS
Banja Luka	E661	Banja Luka
Banja Luka	Knjaza Milosa 14	Krajinapetrol
78000 Banja Luka	Bilecka bb	Petrol BS
78000 Banja Luka	I.G.Kovacica 203a	Petrol BS
Bihac	Dr.Irfana Ljubljankica	Energopetrol
77000 Bihac	Zaobilaznica bb	Petrol BS
Lukavac	Magistralni Put M4	EP
Lukavac		Junuzovic Benzinska
Neum		Euro
Bistarac	Magistralni Put M4	Gilje Gas
71123 Sarajewo	Rravnogorska BB	Gilje Gas
70000 Sarajewo	Safeta Zajke	Petrol BS
74000 Tuzla	Podsic bb	Gilje Gas
75000 Tuzla	Rudarska 72	Petrol BS
75000 Tuzla	3.Tuzlanske brigade 172	Petrol BS
74500 Zvornik	Karakaj bb	Gilje Gas
76300 Bijeljina	Ljeljenca bb	Gilje Gas
Jelah		Liqvex
79260 Sanski Most	Prijedorska	LPG
71300 Visoko	Ozrakovici	Petrol BS
Prijedor		Prijedor
Nova Bila		TD
Dolac na Lasvi		TD
74480 Modrica	Arsenija Carnojevica 16	Vamiks Pobjeda

Najpopularniejszym typem końcówki do tankowania LPG jest typ "włoski"
Aktualne ceny paliwa.

6. TELEFONY ALARMOWE

Usługi pomocy drogowej świadczy  Bosnian Herzegovinian Automobile Club  (BIHAMK), telefon 1282 czynny 24h.

Aby otrzymać pomoc bezpłatnie zapoznaj się z : www.sospzmot.com.pl   
- policja - 122,
- straż pożarna - 123,
- pogotowie ratunkowe: Sarajewo - 124.

7. POLSKIE PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE

Ambasada RP w Republice Bośni i Hercegowiny 

Visnjik 20, 71000 Sarajewo

tel.: [phone]

tel. dyżurny: [phone];

fax: [phone]

e-mail: [e-mail]

www.sarajewo.msz.gov.pl

                        lub patrz: www.msz.gov.pl

PRZYDATNE ADRESY

Narodowy Urząd Turystyki
www.bhtourism.ba

PZM Info 2015

4 ©Copyright PZM-Travel. Lato 2015

---