Parazytologia - dziedzina biologii, która zajmuje się pasożytami
Pasożyt - organizm (zwierzęcy lub roślinny) który wykorzystuje inny organizm jako środowisko życia i zdobywania pożywienia
Półpasożyt - organizmy roślinne, które wytwarzają w procesie fotosyntezy substancje odżywcze, a od żywiciela pobierają wodę i sole mineralne
Żywiciel - organizm zwierzęcy lub roślinny, na którym (lub, w którym) bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku.
żywiciel pośredni (czasem może ich być kilku), w którym przebywają lawy pasożyta
żywiciel ostateczny, w którym pasożyt osiąga dojrzałość płciową i rozmnaża się.
Pasożytnictwo - jest to forma bytowania pasożyta w organizmie żywiciela, polegająca na wykorzystaniu organizmu żywicielskiego jako środowiska życia i zdobywania pożywienia. Formy pasożytnictwa mogą być różnorakie, w zależności od rodzaju pasożyta i jego stosunku do żywiciela
Cechy pasożytów
pasożyt jest mniejszy od swojego żywiciela i często w (na) jednym żywicielu żyje ich dużo
osłabia swojego żywiciela, czasami doprowadza do śmierci
pasożyt jest zwykle wyspecjalizowany, związany z konkretnymi gatunkami żywicieli.
Pasożyty można klasyfikować na różne sposoby
Ze względu na miejsce bytowania pasożyty dzielimy na:
ZEWNĘTRZNE |
WEWNĘTRZNE |
pasożytują na zewnątrz organizmu np. wszy, pchły, pijawki
|
pasożytują wewnątrz organizmu, stanowią bardzo liczną grupę np. tasiemce, glisty |
Ze względu na czas pasożytowania dzielimy je na:
CZASOWE |
OKRESOWE |
STAŁE |
pasożytują krótko, aby pobrać pokarm np. wszy, kleszcze, pijawki
|
pasożytują tylko w pewnym stadium rozwoju np. larwy gzów
|
pasożytują przez całe życie np. tasiemce, owsiki |
Ze względu na ilość żywicieli pasożyty dzielimy na:
JEDNODOMOWE |
WIELODOMOWE |
bytują tylko u jednego żywiciela np. owsiki, glista ludzka |
zmieniają żywicieli np. tasiemiec uzbrojony motylica wątrobowa |
Pasożyty i ich podział
Żołądek
|
|
|
Jelito cienkie
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Jelito ślepe i okrężnica
|
|
|
|
|
Wątroba
|
|
|
Płuca
|
|
|
Układ moczowo-płciowy
|
|
|
Ukrad krążenia
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Skóra
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Przystosowania do pasożytnictwa
Spłaszczone ciało i różne narządy czepne (haczyki, przyssawki) np. u tasiemców - utrudnia to wydalenie pasożyta
z organizmu żywiciela
Zanik narządów ruchu i innych narządów wewnętrznych np. przewodu
pokarmowego u tasiemca
Zwielokrotnienie narządów
rozrodczych i ogromna
produktywność
Zanik narządów zmysłów
Gruby oskórek chroniący przed działaniem enzymów żywiciela
Zdolność do oddychania beztlenowego
Zdolność do produkcji enzymów rozpuszczają-cych tkanki żywiciela i ułatwiających wnikanie do jego narządów lub czepianie się
Ciągłe przemieszczanie się utrudniające zlokalizowanie pasożyta przez układ odpornościowy gospodarza