REAKCJE II GRUPY KATIONÓW Z…

ROZTWÓR (NH4)2S W OBECNOŚCI NH4Cl I AMONIAKU
KATION	REAKCJE	OBSERWACJE
Ni^2+	Ni^2+ + S^2- → NiS↓	czarny osad, nierozp. w rozcieńczonym roztworze HCl;
		3NiS + 2NO3ˉ + 8H^+ → 2Ni^2+ + 2NO↑ + 3S↓ +4H2O	rozp. w stężonym roztworze HNO3;
	Co^2+	Co^2+ + S^2- → CoS↓	czarny osad, nierozp. w rozcieńczonym roztworze HCl;
		3CoS + 2NO3ˉ + 8H^+ → 3Co^2+ + 2NO↑ + 3S↓ + 4H2O	rozp. w stężonym roztworze HNO3;
	Zn^2+	Zn^2+ + S^2- → ZnS↓	biały osad, nierozp. w roztworze NaOH;
		ZnS + 2H^+ → Zn^2+ + H2S↑	rozp. w rozcieńczonym HCl;
	Mn^2+	Mn^2+ + S^2- → MnS↓	cielisty osad;
		MnS + O2 → MnO2↓ + S↓	utlenia się na powietrzu do brunatnego MnO2;
		MnS + 2CH3COOH → Mn^2+ + H2S↑ + 2CH3COOˉ	rozp. w roztworze CH3COOH;
	Fe^2+	Fe^2+ + S^2- → FeS↓	czarny osad;
		FeS + 2CH3COOH → Fe^2+ + H2S↑ + 2CH3COOˉ	rozp. w roztworze CH3COOH;
	Fe^3+	2Fe^3+ + 3S^2- → Fe2S3↓	czarny osad;
		Fe2S3 + 6CH3COOH → 2Fe(CH3COO)3 + 3H2S↑	rozp. w roztworze CH3COOH dając czerwonobrunatne zabarwienie roztworu;
	Al^3+	2Al^3+ + 3S^2- + 6H2O → 2Al(OH)3↓ + 3H2S↑	szaroniebieski (biały) osad;
		Al(OH)3 + OHˉ → AlO2ˉ + 2H2O	rozp. w roztworze NaOH;
	Cr^3+	2Cr^3+ + 3S^2- + 6H2O ˉ 2Cr(OH)3↓ + 3H2S↑	szarozielony osad;
		Cr(OH)3 + OHˉ → CrO2ˉ + 2H2O	rozp. w roztworze NaOH z utworzeniem zielonego jonu chromianowego (III);

ROZTWORAMI WODOROTLENKÓW LITOWCÓW - NaOH LUB KOH
KATION	REAKCJE	OBSERWACJE
Ni^2+	Ni^2+ + 2OHˉ → Ni(OH)2↓	jasnozielony osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
Co^2+	Co^2+ + OHˉ +Clˉ → Co(OH)Cl↓	niebieski osad;
		Co(OH)Cl + OHˉ → Co(OH)2↓ + Clˉ	przechodzący w różowy osad;
	Mn^2+	Mn^2+ + OHˉ → Mn(OH)2↓	biały osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
		Mn(OH)2 + H2O2 → MnO2↓ + 2H2O	brunatniejący w obecności H2O2;
	Zn^2+	Zn^2+ + 2OHˉ → Zn(OH)2↓	biały galaretowaty osad;
		Zn(OH)2 + 2OHˉ → ZnO2^2- + 2H2O	rozp. w nadmiarze odczynnika;
		Zn(OH)2 + 4NH3*H2O → [Zn(NH3)3]^2+ + 2OHˉ + 4H2O	rozp. w roztworze amoniaku;
	Fe^2+	Fe^2++ 2OHˉ → Fe(OH)2↓	biały osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
		4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3↓	na powietrzu zielenieje, a następnie brunatnieje;
Fe^3+	Fe^3++ 3OHˉ → Fe(OH)3↓	brunatnoczerwony osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
Al^3+	Al^2++ 3OHˉ → Al(OH)3↓	szaroniebieski osad, nierozp. w roztworze amoniaku;
		Al(OH)3 + OHˉ → AsO2ˉ + 2H2O	rozp. w nadmiarze odczynnika;
	Cr^3+	Cr^3+ + 3OHˉ → Cr(OH)3↓	szarozielony osad;
		Cr(OH)3 + OHˉ → CrO2ˉ + 2H2O	rozp. w nadmiarze odczynnika;

ROZTWOREM AMONIAKU - NH3*H2O
KATION	REAKCJA	OBSERWACJA
Ni^2+	Ni^2+ + NH3*H2O + Clˉ → Ni(OH)Cl↓ + NH4^+	zielony osad;
		Ni(OH)Cl + 4NH3*H2O → [Ni(NH3)4]^2+ + OHˉ + Clˉ + 4H2O	rozp. w nadmiarze odczynnika z utworzeniem niebieskofioletowego jonu kompleksowego;
	Co^2+	Co^2+ + NH3*H2O + Clˉ → Co(OH)Cl↓ + NH4^+	niebieski osad;
		Co(OH)Cl + 6NH3*H2O → [Co(NH3)6]^2+ + OHˉ + Clˉ + 6H2O [Co(NH3)6]^2+ → [Co(NH3)6]^3+	rozp. w nadmiarze odczynnika z utworzeniem różowego jonu kompleksowego (brunatniejącego w obecności powietrza);
	Zn^2+	Zn^2++ 2NH3*H2O → Zn(OH)2↓ + 2NH4^+	biały osad;
		Zn(OH)2 + 4NH3*H2O → [Zn(NH3)4]^2++ 2OHˉ + 4H2O	rozp. w nadmiarze odczynnika;
	Mn^2+	Mn^2++ 2NH3*H2O → Mn(OH)2↓ + 2NH4^+	biały osad;
		brak reakcji	rozp. częściowo w nadmiarze odczynnika (brunatnieje w obecności powietrza);
	Fe^2+	Fe^2++ 2NH3*H2O → Fe(OH)2↓ + 2NH4^+	zieleniejący osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
		4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3↓	na powietrzu brunatnieje;
Fe^3+	Fe^3++ 3NH3*H2O → Fe(OH)3↓ + 3NH4^+	czerwonobrunatny osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
Al^3+	Al^3+ + 3NH3*H2O → Al(OH)3↓ + 2NH4^+	biały osad, nierozp. w nadmiarze odczynnika;
Cr^3+	Cr^3+ + 3NH3*H2O → Cr(OH)3↓ + 3NH4^+	szaroniebieski osad;
		Cr(OH)3 + 6NH3*H2O → [Cr(NH3)6]^3+ + 3OHˉ + 6H2O	rozp. częściowo w nadmiarze odczynnika;

ROZTWOREM CHROMIANU (VI) POTASU - K2CrO4 LUB K2Cr2O7
KATION	REAKCJE	OBSERWACJE
Zn^2+	Zn^2+ + CrO4^2- → ZnCrO4↓	cytrynowo żółty osad;

ROZTWOREM SZEŚCIOCYJANOŻELAZIANU (II) POTASU - K4[Fe(CN)6]
KATION	REAKCJE	OBSERWACJE
Fe^2+	2Fe^2++ [Fe(CN)6]^4-→ Fe2[Fe(CN)6]↓	biały osad (w atmosferze beztlenowej);
Fe^3+	4Fe^3+ + 3[Fe(CN)6]^4- → Fe4[Fe(CN)6]3↓	ciemnoniebieski osad (błękit pruski);
Zn^2+	3Zn^2+ + 2[Fe(CN)6]^4-+ 2K^+ → Zn3K2[Fe(CN)6]2↓	biały osad;

ROZTWOREM TJOCYJANIANU POTASU - KSCN
KATION	REAKCJE	OBSERWACJE
Co^2+	Co^2+ + 4SCNˉ → [Co(SCN)4]^2-	niebieski jon kompleksowy, ( w warstwie niewodnej, np. alkoholu arylowego) (reakcja Vogla);
Fe^3+	Fe^3+ + 6SCNˉ → [Fe(SCN)6]^3-	krwistoczerwony jon kompleksowy (smocza krew);

NIEKTÓRE WAŻNE REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW
KATION	ODCZYNNIK	OBSERWACJE	REAKCJE
Ni^2+	dwuetylkoglioksym w obecności amoniaku (odczynnik Czugajewa)	czerwony osad;
Fe^2+	2,2 - dwupirydyl w obecności NH3*H2O	czerwony jon kompleksowy;
		AgNO3	czarny osad;	Fe^2+ + Ag^+ → Ag↓ + Fe^3+
		K3[Fe(CN)6]	ciemnoniebieski osad (błękit Turnbulla);	3Fe^2+ + 2[Fe(CN)6]^3- → Fe3[Fe(CN)6]2↓
Mn^2+	PbO2 w obecności stęż. HNO3	fioletowy roztwór (reakcja Crumma);	2Mn^2+ + 5PbO2 + 4H^+ → 2MnO4ˉ + 5Pb^2+ + 2H2O
Cr^3+	H2O2 w środowisku NaOH	żółte zabarwienie roztworu;	3Cr^3+ + 3H2O2 + 10OHˉ → 2CrO4^2- + 8H2O
Al^3+	alizaryna S	czerwony lak;