- Kliger (na rozkład glukozy i H
S) - (kolor czerwony)
1.STREPTOCOCCUS PYOGENES
- diagnostyka opiera się na badaniu mikroskopowym oraz izolacji i identyfikacji zarazka. Badania serologiczne (wykrycie antystreptolizyny O > 200j/ml to zakażenie) stosuje się przede wszystkim w wykryciu choroby reumatycznej. Najczęściej badanymi materiałami są wymazy z gardła i nosa ( rzadziej bada się ropę, plwocinę, krew ).Badanie metodą Grama (Gram+ niebieskie) jest badaniem wstępnym ale mającym istotne znaczenie. Nie wykonuje się bezpośrednich preparatów z wydzielin jamy nosowo-gardłowej ponieważ zawsze są tam dostępne paciorkowce zieleniejące (normalna flora bakteryjna).Badane materiały wysiewa się na agar z krwią i podłoża namnażające (bulion Todda-Hewitta lub cukrowy) W przypadku zakażeń uogólnionych pobiera się krew którą w ilości 10 ml posiewa się na 100ml podłoża płynnego lub półpłynnego. Hodowlę prowadzi się w warunkach tlenowych i beztlenowych. Materiały, które zawierają oprócz paciorkowców różnorodną florę bakteryjną, należy wysiewać na agar z krwią i podłoża selektywne (podłoże Pike'a, podłoże Holmesa i Termita i inne ) Posiew na pożywki beztlenowe wykonuje się w przypadku klinicznego podejrzenia zakażenia wywołanego paciorkowcami beztlenowymi albo obecności paciorkowców w preparacie mikroskopowym przy jednoczesnym braku wzrostu lub gdy materiał wydziela przykrą woń charakterystyczną dla beztlenowców. Dalsze różnicowanie polega na określeniu ich przynależności grupowej metodą precypitacji ,immunofluorescencji lub stosując test z bacytracyną (grupa A wrażliwa). Następnym etapem (po izolacji i identyfikacji) jest wykonanie antybiogramu ( grupa A wrażliwa na antybiotyki ). Paciorkowce ropne są wrażliwe na wiele antybiotyków (z wyboru stosuje się penicylinę a w przypadku uczulenia erytromycynę, linkomycynę, klindamycyę lub cefalosporyny)
2. NEISERIA GONORHEAE
- materiałem do badań : mężczyźni - wymaz lub wyciek z cewki moczowej, kobiety: materiał z cewki, wymaz z szyjki macicy i często z odbytu. Rozpoznanie rzeżączki opiera się na badaniach mikroskopowych i hodowlanych. Mikroskopem bada się najczęściej ropę i różne wydzieliny. Preparat barwi się metodą Grama ( G- różowe dwoinki ułożone wewnątrz leukocytów wielojądrzastych. U kobiet przyczyną trudności w mikroskopowym rozpoznaniu rzeżączki jest naturalna flora bakteryjna ( także rzeżączka przewlekła). We wszystkich przypadkach,gdy wynik jest ujemny lub wątpliwy należy wykonać posiew materiału na podłoże Peizzea-Stefena (bulion trypsynowany +agar + plazma końska) lub na agar czekoladowy i na podłoże selektywne (podłoże z dodatkiem antybiotyków). Po wyosobnieniu na podłożu stałym kolonii ( owalny kształt występują pojedynczo lub w czwókach , nie mają otoczek) przeprowadza się próbę na oksydazę ( oksydazododatnie czerwone które stopniowo przechodzi w brunatnoczarny ) Gonokoki nie rosną na podłożu zwykłym i w temp. 22C. Rozkładają tylko glukozę i dają dodatni odczyn immunofluorescencji z surowicą przeciwgonokokową. W diagnostyce rutynowej można wykonać odczyn wiązania dopełniacza w celu wykrycia przeciwciał w surowicy chorych. Dwoinka rzeżączki jest wrażliwa na działanie antybiotyków ( np. erytromycynę, doksycyklinę) Od dawna stwierdza się szczepy sulfonamidooporne.
3. MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS
- rodzaj materiału przesyłanego do badań zależy od tego jaki narząd został zajęty ( np. plwocina, wymazy z gardła i nosa, ropa, mocz , płyn mózgowo-rdzeniowy, popłuczyny żołądkowe).Do badania rzadko przesyła się krew. Im krótszy czas między pobraniem do zakażenia hodowli tym większe jest prawdopodobieństwo wyhodowania prątków.
a.) badania mikroskopowe ( preparaty barwi się metodą Ziehla-Neelsena (prątki zabarwiają się na kolor czerwony). Stosuje się coraz częściej metodę fluorescencji ( barwiąc preparat roztworem fenolu i auraminy- żółte; lub oranżem akrydyny - czerwone; reszta na zielono)
b.) posiew materiału - jeśli materiał zawiera towarzyszącą prątkom inną florę bakteryjną, należy materiał homogenizować. Zakłada się hodowlę. Materiały, które normalnie są jałowe wysiewa się na zwykłe podłoża bakteriologiczne, aby upewnić się o ich jałowości i nie poddaje się ich homogenizacji. Następnie materiał (po homogenizacji i neutralizacji ) posiewa się na kilka próbek z podłożem Loewensteina .Komórki zabezpiecza się przed wyschnięciem, wkłada na kilka tygodni do termostatu. Co tydzień przegląda się hodowlę i z podejrzanych koloni wykonuje się preparat. Kolonie rosną w postaci charakterystycznych brodawkowatych, kremowych kolonii.
c.) próby biologiczne-materiał homogenizowany można zaszczepić świnkom morskim w okolicę węzła pachwinowego. Szczepi się zawsze dwie świnki, obserwując je od chwili zakażenia. Świnka po kilku tygodniach zmniejsza wagę, jest osowiała, sierść jej matowieje. Po 3 tygodniach od momentu zakażenia robi się pierwszą próbę tuberkulinową.O dodatniej próbie tuberkulinowej zawiadamia się lekarza,a świnkę obserwuje się w dalszym ciągu.Gdy świnki padną po około 6-8 tyg., wykonuje się sekcję. Jeśli przeżyją zabija się jedną po 6, a drugą po 12tyg..
W narządach stwierdza się charakterystyczne dla gruźlicy zserowaciałe gruzełki, następnie sporządza się z nichpreparaty mikroskopowe i stwierdza obecność prądków kwasoodpornych.
d) różnicowanie szczepów- próba biologiczna pozwala odróżnić Mycobacterium tuberculosis od Mycobacterium bovis .Do szczepienia wykorzystujemy królika,który jest mało wrażliwy na zakażenie Myc.tuberculosis ,natomiast po zakażeniu Myc.bovis stwierdza się u niego spadek wagi i po około 12 tygodniach stwierdza się u niego rozległe zmiany we wszystkich narządach, szczególnie w płucach, pokrytych typowymi gużliczymi gruzełkami.
Szczepy można różnicować na pożywce z czerwienią bromokrezolową Wagnera-Mitscherlicha. Pożywka ma kolor niebieski i Myc. tuberculosis zmienia po 3-8 tygodniach podłoże na kolor żółty. Myc.bovis nie powoduje zmiany zabarwienia. Reakcja polega na utlenieniu gliceyny i powstawaniu wolnego kwasu.Myc.bovis nie utlenia gliceryny, wobec tego pożywka barwy nie zmienia.
e) badania serologiczne-serologia nie odgrywa w gruźlicy większej roli. Jedyny odczyn o pewnym znaczeniu to hemaglutynacja Middlebrooka-Dubosa. Odczyn jest swoisty, ale mało czuły.
f)próby tuberkulinowe- stosuje się u ludzi, jak i u zwierząt, które są najpraktyczniejszym i najbardziej budzącym zaufanie testem immunologicznym w gruźlicy. Można ją wykonać różna techniką przez: skaryfikację, wykonanie próby skórnej, śródskórne wstrzyknięcie tuberkuliny. Próba tuberkulinowa może być ujemna u ludzi, którzy nie byli narażeni na zakażenie, lub u których się jeszcze nie wytworzyła nadwrażliwość. Próba jest ujemna u ludzi starszych wyniszczonych inną chorobą, lub u chorych u których stosuje się leki przeciwhistaminowe lub kortykosteroidy. Brak zdolności reagowania na tuberkulinę może być spowodowany brakiem limfocytów T w ustroju.
Wrażliwość na leki. Prątki są wrażliwe na streptomycynę, hydrazyd kwasu izonikotynowego (INH) i kwas p-aminosalicylowy (PAS). Mogą mieć jednak naturalną, pierwotną odporność na antybiotyki i chemioterapeutyki, mogą ją nabyć również wtórnie podczas leczenia. Dlatego stosuje się leczenie skojarzone kilkoma antybiotykami i chemioterapeutykami. Jeśli leki są żle tolerowane lub jeśli prątki utraciły na nie wrażliwość stosuje się leki zastępcze. Należą do nich antybiotyki: wiomycyna, kapromycyna, cykloseryna, kanamycyna, ryfampicyna, lub leki syntetyczne: etionamid, etambutol i pirazynamid.
4. PSEUDOMONAS AERUGINOSA
-materiał do badań : płyn mózgowo rdzeniowy, kał. Rozpoznanie zakażenie wymaga hodowli i izolacji zarazka. Badania szczegółowe :wzrost mgławicowy,charakterystyczny barwnik, zapach, nie rozkładają laktozy.
5. STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE
- materiał do badań : plwocina i próbki krwi żylnej .Wykonuje się hodowle i izolacje .Próbka plwociny powinna być barwiona metodą Grama. Identyfikacja : test wrażliwości na optochinę, test rozpuszczalności w żółci , testy serologiczne ( reakcja pęcznienia otoczek ). Lekowrażliwość : penicylina ( izoluje się szczepy oporne ), trzecia generacja cefalosporyn,wankomycyna
6. MYCOPLAZMA PNEUMONIA
- materiał do badań: plwocina, wymazy lub popłuczyny z jamy nosowo-gardłowej. Po przygotowaniu materiału i odrzuceniu naturalnej flory, można wykonać posiew na pożywkę płynną i stałą, na hodowlę komórek, lub zakażać zwierzęta laboratoryjne. Obowiązkowe testy biochemiczne : rozkład glukozy, hydroliza argininy, hydroliza mocznika, biosynteza karotenoidów . Badania serologiczne- wykonuje się OWD ( hodowla na agarze albo z zakażonych komórek), badanie poziomu zimnych aglutynin (w atypowych zapaleniach płuc we krwi chorego pojawiają się izoaglutyniny aglutynujące krwinki ), odczyn neutralizacji. Bakteria jest wrażliwa na antybiotyki o szerokim zakresie działania oraz na działanie erytromycyny.
7. STAPHYLOCOCCUS SAPROPHITICUS
- materiał do badań: mocz i ewentualnie ropa. Rozpoznanie zarazka opiera się na : badaniu mikroskopowym i izolacji zarazka z określeniem jego właściwości chorobotwórczych. W preparacie barwionym metodą Grama obserwuje się Gram dodatnie ziarniaki często ułożone w postaci gron.Najważiejszym badaniem jest izolacja. Materiały wysiewa się na agar z krwią i podłoża wybiórczo-różnicujace (np. podłoże Chapmana, Zebovitza ) czasem stosuje się płynne podłoża wybiórczo różnicujące. Na p. stałych gronkowce wytwarzają charakterystyczne kolonie. Gronkowce łatwo nabywają łatwo oporność na antybiotyki.Lekami z wyboru są penicyliny naturalne zwłaszcza półsyntetyczne oraz np. cefalosporyny, doksycyklina,erytromycyna.
E.coli: hodowla i izolacja ( materiał: mocz ). Podłoże MacConkeya które zawiera laktozę i wskaźnik pH. Analiza biochemiczna i serotypowanie.
8. Haemophilus influaenzae
MATERIAŁ:
Krew, płyn m-r, ropa, plwocina
PREPARTAT:
Barwienie metodą Grama
Szukamy G(-) krótkich pałeczek silnie wybarwionych na biegunach o charakterystycznym ułożeniu
(Z płynu m-r i ropy wykonuje się również preparaty przy uzyciu fluoryzującej surowicy odpornościowej)
HODOWLA
Posiew na pożywki specjalne( agar z krwia, agar czekoladowy) szczególnie na podłoże Lewinthala
IDENTYFIKACJA
Odczyn aglutynacji z surowicą specyficzną(odczyn aglutynacji lateksu)
Próby biochemiczne:
- redukują azotany do azotynów
- nie hemolizują krwi
- nie dają odczynu hemaglutynacji
- rozkładają glukozę, ksylozę i mocznik
- wytwarzają indol
c) Serologia:
- reakcja pęcznienia otoczek
- bezpośrednia fluorestencjia (wprowadzenie p/ciał znakowanych fluoresceina przeciwko H. influenzae)
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
- cefalosporyna III generacji, - amoksycylina+ kw. Klawulonowy
- chloramfenikol - ampicylina lub amoksycylina
- tetracykliny - sulfonamidy
9. Streptococcus pneumoniae
MATERIAŁ
Wysięki, ropa, krew płyn m-r,
PREPARAT:
Barwienie metoda Grama, i metodami służącymi do wykrywania otoczek (metody negatywno- pozytywne)
Szukamy G (+) dwoinek podobnych do płomyków świec zwróconych do siebie podstawami)
HODOWLA:
Posiew na podłoża wzbogacone (agar z krwią, bulion pneumokokowi)
IDENTYFIKACJA:
próba z optochiną ?(zahamowanie wzrostu)
próba rozpuszczalności w żółci (bardzo szybko rozpuszcza się w żółci w przeciwieństwie do innych paciorkowców
Serologia (rzadko)
- r-cja pęcznienia otoczek
LEKOWRAŻLIWOŚĆ
- penicylina - cefalosporyny III g.
- wankomycyna - sulfadiazyna
- aureomycyna
ZALECA SIĘ WYKONANIE ANTYBIOGRAMU
10. Staphylococcus aureus
MATERIAŁ:
Ropa, krew, płyny wysiękowe, plwocina, wymazy z nosa, gardła, kał, mocz, żółć, płyn m-r
PREPARAT:
Barwienie metodą grama.
Widoczne ziarniaki położone wewnątrz lub zewnątrz leukocytów
HODOWLA
Podłoże agar z krwią i bulion
podłoże Chapmana - rozkład mannitolu
podłoże McConkey'a - wzrastają na nim pałeczki
Podłoża wybiórczo różnicujące:
- z 7,5% NaCl hamują wzrost innych drobnoustrojów
- z 40% żółcią
- agar z solą i mannitolem
Wygląd kolonii:
- średnica 1-3 mm
- kolonie okrągłe, gładkie, wypukłe, błyszczące, wilgotne
- zabarwione na kolor złoty, biały, lub żółty
IDENTYFIKACJIA:
- hemoliza β na agarze z krwią
- próba na koagulazę ( koagulazo (+) ) - powoduje krzepnięcie osocza
- fermentacja mannitoluh
- Clumping Factor
- paski Api
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
Antybiogram: metoda dyfuzyjno -krażkowa
Oporne na większośc antybiotyków β- laktamowych
Stosuje się:
- cefalosporyny I generacji
11. Clostridium botulinum
(G(+), bezotoczkowa, urzęsiona), wytwarza zarodniki)
MATERIAŁ:
Krwe (przed podaniem anatoksyny), resztki jedzenia, treść żołądka, wymiociny
PREPARAT:
-
HODOWLA:
Izolacja laseczek z resztek pokarmowych itd. trudna i rzadko stosowana.
Badanie biologiczne:
Z resztek pokarmowych:
Zaraża się myszki lub świnki morskie
Jedno zwierzę zakażamy dootrzewnowo przesączem pokarmu lub wymiocin.
Drugie materiałem zmieszanym z antytoksyczną surowicą lub ogrzanym w ciągu 30 min w 100°C.
Padają zwierzęta zakażone (pierwsze) a zwierzęta z antytoksyna przezywają.
SEROLOGIA:
Metoda podwójnej precypitacji w żelu agarozowym.
LEKOWRAŻLIWOŚĆ:
- Podawanie antytoksycznej surowicy
- z wyboru penicylina
12.Salmonella enteritidis
MATERIAŁ:
Kał, wymiociny, treść dwunastnicza, krew, mocz, żółć, ropa, płyn m-r, plwocina
PREPARAT:
(-)
HODOWLA:
- podłoże namnażające z kwaśnym selenianem sodu
(w cieplarce przez 24h)
↓
- podłoża wybiórcze:
- SS
- Mc Conkey (fermentacja laktozy)
- Wilson Blaira
ROŻNICOWANIE:
Kolonie: - okrągłe
- gładkie, lśniące, przejrzyste - forma S
- szorstkie, matowa, płaskie, suche- forma R
IDENTYFIKACJA:
- krótki szereg biochemiczny:
- podłoże Kliglera
- 10% laktoza
- woda peptonowa z tryptofanem (tworzy H2S )
- podłoże Singera
SEROLOGIA:
- określenie struktury antygenowej
- aglutynacja szkiełkowa z poliwalentną surowicą odpornościową (HM)
- odczyn aglutynacji Wiedala (od 6 dnia choroby
- OWD z antygenem poliwalentnym
- odczyn precypitacji surowicy z endotoksyną
LEKOWRAZLIWOŚĆ
- leczenie wspomagające
13.Clostridium tetani
MATERIAŁ:
Z rany, krew - pobieramy przed podaniem anatoksyny
PREPARAT:
- pałeczki dobosza, wyglądają jak lizak albo rakieta do tenisa
HODOWLA:
Przed posianiem ogrzewamy w temp. 80°C przez 20 - 30 min
Podłoża:
- Tarozzi- Wrzosek
- Podłoże z tioglikanem sodu
- Agar Zeisslera
KOLONIE:
- nieduże, szarawe, o nieregularnych brzegach, po kilku dniach hemoliza α→β
IDENTYFIKACJA:
- przykry zapach z rany (zapach gnilny)
Metoda biologiczna:
Myszka Myszka
+ +
Toksyna anatoksyna królicza
Kilka ↓ ↓
godz DEAD LIVE
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
- penicylina i inne antybiotyki o szerokim spektrum
- anatoksyna tężcowa i Ig tężcowe
14.Treponema pallium (kiła I rz.)
MATERIAŁ:
Płyn surowiczy z wrzodu twardego
PREPARAT
Nie zabarwione krętki w ciemnym polu widzenia(spiralne świecące nitki o charakterystycznym ruchu)
LUB
Barwienie tuszem chińskim i oglądnie pod immersją
HODOWLA
-
IDENTYFIKACJA:
a) testy serologiczne: swoiste(immunofluorestencja) i nieswoiste(z kardiolopiną, odczyn Wassermana, odczyn flokulacji)
LEKOWRAŻLIWOŚĆ:
Penicylian, tetracykliny, chloromycetyna, erytromycyna, rowamycyna
15. Terponema pallium (kiła II rz.)
MATERIAŁ:
Płyn surowiczy z wrzodu twardego, ze zmian w błonie śluzowej jamy ustnej i narządów płciowych)
PREPARAT
Nie zabarwione krętki w ciemnym polu widzenia(spiralne świecące nitki o charakterystycznym ruchu)
LUB
Barwienie tuszem chińskim i oglądnie pod immersją
- HODOWLA
-
IDENTYFIKACJA:
testy serologiczne:
*nieswoiste
- REAGINY- OWD: odczyn Wassermana, Odczyn Kolbera (zmodyfikowany Wassermann),
- odczyn flokulacji (inaczej odczyn Kahna) i mikroflokulacji (VDRL i Kline)
* swoiste
- OWD, immunofluorestencjia, immobilizacja i odczyn Nelsona- Mayera
LEKOWRAŻLIWOŚĆ:
Penicylian, tetracykliny, chloromycetyna, erytromycyna, rowamycyna
16. Staphylococcus aureus:
MATERAIŁ:
Ropa, krew, płyny wysiękowe, plwocina, wymazy z nosa, gardła, kał, mocz, żółć, płyn m-r
PREPARAT:
Barwienie metodą grama.
Widoczne ziarniaki położone wewnątrz lub zewnątrz leukocytów
HODOWLA
Podłoże agar z krwią i bulion
podłoże Chapmana - rozkład mannitolu
podłoże McConkey'a - wzrastają na nim pałeczki
Podłoża wybiórczo różnicujące:
- z 7,5% NaCl hamują wzrost innych drobnoustrojów
- z 40% żółcią
- agar z solą i mannitolem
Wygląd kolonii:
- średnica 1-3 mm
- kolonie okrągłe, gładkie, wypukłe, błyszczące, wilgotne
- zabarwione na kolor złoty, biały, lub żółty
IDENTYFIKACJIA:
- hemoliza β na agarze z krwią
- próba na koagulazę ( koagulazo (+) ) - powoduje krzepnięcie osocza
- fermentacja mannitoluh
- Clumping Factor
- paski Api
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
Antybiogram: metoda dyfuzyjno -krażkowa
Oporne na większośc antybiotyków β- laktamowych
Stosuje się:
- cefalosporyny I generacji
17. HBV
MATERIAŁ:
Popłuczyny- zbuforowany płyn fizjologiczny PBS. Materiał przechowuje się w płynie zawierającym antybiotyki (oprócz materiałów jałowych płyn m-r i krew)
Przed posiewem:
- kału- antybiotyki żeby zniszczyć florę fizjologiczną i zamrażamy i odmrażamy kilka razy, żeby zniszczyć substancje cytotoksyczne.
HODOWLA:
Na hodowlach komórkowych w płynie Parkera (podobny w składzie do surowicy ludzkiej)
W hodowlach komórkowych szuka się zmian cytopatycznych CPE, które są charakterystyczne dla dlanych wirusów
18. Streptococcus pyogenes
ASO, odczyn antystreptolizynowy- określenie poziomu antystreptolizyny O, miano powyżej 200 świadczy o chorobie
19 Streptococcos pyogenes
MATERAIŁ:
Wymaz z gardła i nosa, ropa, krew, płyny wysiekowe, punktaty z nacieków, płyn m-r, mocz, plwocina
PREPARAT:
Nie robimy ze względu na stale obecne paciorkowce należąće do flory fizjologicznej (paciorkowce zieleniejące), ale jakby to G(+) źarniaki ułożone w łańcuszki
HODOWLA
Natychmiast po pobraniu
1.Podłoże agar z krwią baranią
2. Podłoża selektywne: PIke'a, Holmesai Termita
- hamują wzrost flory towarzyszącej:
*azydek sodu, fiolet krystaliczny, kanamycyna, nystatyna
Wygląd kolonii:
- kolonie półprzezroczyste z pasmem hemolizy β
- kolonie matowe- szczepy z antygenem M - płaskie nierówne)
- kolnie błyszczące- niezjadliwe
- kolonie sluzowe- szczepy otoczkowe
IDENTYFIKACJIA:
- test z bacytracyną- na paciorkowce wysiane na agarze kładziemy krążek bibuły z bacytracyną, 18-24h, 37°C. Zahamowanie wzrostu dookoła krążka - paciorkowce gr. A
- matoda precypitacji- polisacharyd C + surowice zawierające p/ciała dla różnych grup serologicznych (A, C, G)
- metoda IF (immunofluorestencji)
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
Antybiogram: agar z krwią 99, 9% z gr. A wrażliwych na antybiotyki β- lakatmowe
wrazliwych na większośc antybiotyków β- laktamowych
Wrażliwe na:
Penicylina
Erytromycyna
Cefalosporyny
20.Clostridium perfringens
MATERIAŁ:
Wycinek z tkanki, ropa, krew
PREPARAT:
Metoda Grama - szukamy laseczek G(+)
HODOWLA:
Ogrzewamy w łaźni wodnej w 80°C przez 20 min. I wysiewamy na:
1)Tarrozi- Wrzosek (pojawia się gaz, NH3 + CO2 )
2)Wilson Blair (zaczernienie, wytwarzanie H2S)
3)Mleko ( Ścina mleko)
RÓŻNICOWANIE:
S-gładkie, R- szorstkie, M- śluzowe
okrągłe
-
Aby dokładniej określić drobnoustroje:
- agar z krwią + glukoza (pożywka Zeisslera) Kolonie najpierw poziomkowe, potem brązowe, szare, zielone, otoczone strefą hemolizy
- agar z tioglikanem sodu
Różnicowanie biochemiczne:
- rozkład cukrów,
- wytwarzanie hemolizy
- próba na lecytynazę, pożywki z żółtkiem jaja otoczone pierścieniem strątu
Serologia - brak
21.Candida albicans
MATERIAŁ:
Plwocina, wymazy z zgardłą i pochwy, zeskrobiny ze zmian, wysięki, skrawki skóry i paznokci.
PREPARAT:
Należy wykonać podwójne preparaty z jednego materiały
Jedne barwi się metodą Grama a drugie pod szkiełkiem nakrywkowym niebarwione.
Jeśli preparat jest z tkanek umieścic go w kropli 10% KOH i lekko ogrzać.
W preparacie obecne są owalne kom. pączkujących drożdży i pseudomycelium.
HODOWLA:
Każdy materiał należy wysiac na dwie pożywki Sabouraud.
Jedną pozostawia się w temp. pokojowej(wzrost po 4- 5 dniach), drugą umieszcza się w 37°C (wzrost po 1- 2 dniach)
IDENTYFIKACJA:
Eykonuje się tzw test filamentacji (małe inoculum grzyba wysiewa się na surowicę ludzką i inkubuje przez 2 - 3 godz. Na surowicę ludzką. Wykonuje się preparat wilgotny i ogląda się w mikroskopie- formy plemnikopodobne.)
LEKOWRAZLIWOŚĆ:
- środki chemiczne (r-r boraksu z gliceryną)
- antybiotyki (nystatyna)
29. Pseudomonas aeruginosa
materiał-plwocina- odkrztusić
-ropa
-wymaz z nosa i tylnej ściany gardła- pobrać wymazówkę
-ewentualnie bronchoaspirat pobrany podczas bronchoskopii
preparat-barwienie metodą Grama- w obrazie pałeczki G- z rzęskami
-barwienie negatywno-pozytywne dla ukazania otoczek
hodowla-agar z krwią- kolonie dzięki obecności otoczek mają wygląd śluzowaty, są połyskliwe, okrągłe, o równych brzegach i średnicy 3-6 mm, charakterystyczny zapach miodu lub jaśminu
-podłoże MacConkeya- zawiera laktozę, sole żółci, fiolet krystaliczny; P. aeruginosa nie fermentuje laktozy, podłoże pozostaje żółte
-PPA- podłoże do wykrywania piocyjaniny produkowanej przez P. aeruginosa, barwnik ten zabarwia podłoże na kolor od jasnozielonego do ciemnoniebieskiego
identyfikacja w szlaku biochemicznym:
- woda peptonowa (na rozkład tryptofanu) -
- Christiansen (na ureazę) - (kolor żółty)
- Kliger (na rozkład glukozy i H
S) - (kolor czerwony)
- laktoza - (fioletowy)
- glukoza - (morski)
- fenyloalanina - (żółty)
- Simmons (z cytrynianem) - (zielony)
lekowrażliwość
P. aeruginosa jest oporny na wiele antybiotyków, wykonać antybiogram metodą dyfuzyjno-krążkową, ewentualnie metodą seryjnych rozcieńczeń
serologia
? (chyba nie)
30. Aspergillus sp.
materiał- plwocina- (odkrztusić); homogenizacja materiału mechaniczna lub enzymatyczna przez 45 min w temp. 37ºC
aspirat z płuc, chirurgiczne pobranie wycinka
preparat-barwiony metodą Grama- widać strzępki rozgałęziające się pod kątem 45º
posiew-podłoże Sabourauda (agar cukrowy), pH=5,6 z chloramfenikolem hamującym wzrost bakterii; jedną hodowlę inkubować w temp. pokojowej przez 4-5 dni, drugą w temp. 37ºC przez 1-2 dni;
kolonie są duże, matowe, szare (A. fumigatus) lub czarne (A. niger)
antybiogram- metodą dyfuzyjno- krążkową
reagują zwykle na leczenie amfoterycyną B
31. Candida albicans
materiał- wymaz ze zmian na błonie śluzowej
preparat- barwienie metodą Grama
widoczne są Gram-dodatnie komórki, obecne formy pączkujące
hodowla-podłoże Sabourauda: jedna hodowla w temp. pokojowej przez 4-5 dni, druga- w temp. 37ºC przez 1-2 dni
kolonie są duże, matowe, kremowo-szare, okrągłe; drożdżaki chorobotwórcze rosną w temp. 37ºC, w pokojowej nie rosną;
identyfikacja-test filamentacji- do surowicy ludzkiej dodać ezą część kolonii Candida, inkubować przez 2-3 godz. w temp. 37ºC, potem wykonać preparat niebarwiony; w mikroskopie widać formy plemnikopodobne (jeśli to C. albicans)
-wytwarzanie chlamydospor- hodowla na podłożu Nickersona-Mańkowskiego (agarowe podłoże z proliną, witaminą B
, Tween 80; po 24-48 godzinach inkubacji widać chlamydospory wewnątrz strzępki, na szczycie lub z boku
-auksonografia- do wykazania asymilacji cukrów i związków azotowych; do podłoża Sabourauda dodać zawiesinę Candida, wymieszać, wylać do płytki Petriego; po skrzepnięciu podłoża nałożyć krążki bibuły nasycone węglowodanami i związkami azotowymi; inkubować w temp. 37ºC; związki dyfundują do podłoża a wokół nich widać intensywniejszy wzrost Candida
-fermentacja cukrów metodą Durhama- szereg cukrów z rurką Durhama i wskaźnikiem błękitem bromokrezolowym
antybiogram- metoda dyfuzyjno-krążkowa
zakażenia drożdżakowe leczy się flukonazolem
diagnostyka serologiczna-wykazanie przeciwciał klasy IgM dla antygenów polisacharydowych metodą hemaglutynacji pośredniej
-wykazanie przeciwciał klasy IgG wobec antygenów polisacharydowych metodą immunofluorescencji pośredniej lub metodą immunoenzymatyczną
-wykrycie przeciwciał dla antygenów białkowych odczynem precypitacji
32. Escherichia coli (szczepy nefropatogenne)
materiał-mocz- pobrany metodą środkowego strumienia ewentualnie poprzez nakłucie nadłonowe (w przypadku gdy dziecko nie chce współpracować)
-krew na badanie poziomu przeciwciał
preparat-barwienie metodą Grama- w mikroskopie widoczne są Gram-ujemne pałeczki
hodowla-agar z krwią- kolonie są okrągłe, o gładkiej powierzchni, średnicy 3-6 mm, równych brzegach
-podłoże MacConkeya z laktozą, solami żółci i fioletem krystalicznym- E. coli fermentuje laktozę, kolonie stają się różowe;
-oprócz posiewu jakościowego (dla określenia bakterii) wykonuje się też posiew ilościowy dla określenia ilości bakterii w 1 ml moczu
znamienna bakteriuria dla Enterobacteriaceae- 10
komórek w 1 ml
identyfikacja w szeregu biochemicznym:
- woda peptonowa (z czerwienią metylową) + (czerwony pierścień na dnie probówki)
- Christiansen - (kolor żółty)
- Kliger +
- laktoza + (żółty)
- glukoza + (żółty z pomarańczowym osadem)
- fenyloalanina - (żółty)
- Simmons - (zielony)
można też określić typ serologiczny za pomocą wzorcowych surowic odpornoścoiwych
lekowrażliwość- metoda dyfuzyjno-krążkowa
E. coli oporna jest na antybiotyki β-laktamowe, niektóre szczepy są wrażliwe na karbapenemy
Określenie miana przeciwciał- metodą hemaglutynacji biernej
33. Proteus vulgaris
materiał-mocz pobrany metodą środkowego strumienia lub przez nakłucie nadłonowe
preparat-barwienie metodą Grama- w mikroskopie widać Gram-ujemne pałeczki, obecne rzęski
-w preparacie bezpośrednim widać bardzo ruchliwe pałeczki
hodowla-agar zwykły lub agar z krwią- kolonie są okrągłe, szarawe, mają tendencję do rozpełzania się po płytce
-podłoże MacConkeya- Proteus nie rozkłada laktozy, podłoże pozostaje żółte
-podłoże SS- kolonie są szarawe z czarnymi środkami
identyfikacja w szeregu biochemicznym:
- woda peptonowa + (chyba)
- Chriastiansen (na ureazę) + (różowy)
podłoże zawiera mocznik i wskaźnik pH (czerwień krezolowa)
mocznik
NH
+ CO
wydzielający się w reakcji amoniak podnosi pH, wskaźnik zmienia barwę na różową
- Kliger + (widać czarny strąt siarczku żelaza)
- glukoza - (morski)
- laktoza -
- fenyloalanina + (na dole probówki szaro-zielony pierścień)
- Simmons -
lekowrażliwość- metoda dyfuzyjno-krążkowa
jest oporny na szereg podstawowych antybiotyków, choć w szczegółach, trudno powiedzieć
34. Streptococcus agalactiae
materiał-płyn mózgowo-rdzeniowy pobrany przez nakłucie lędźwiowe, część płynu przeznaczona jest do badania ogólnego, część do badania bakteriologicznego; posiew można wykonać już przy łóżku pacjenta na odpowiednie podłoże transportowe; nie wolno dopuścić do schłodzenia próbki poniżej 30ºC
-oprócz tego pobiera się wymaz z gardła, nosa, plwocinę, krew
preparat-barwienie metodą Grama
widać Gram-dodatnie ziarenkowce układające się w łańcuszki
hodowla-agar z krwią
widać kolonie o średnicy 1 mm, płaskie, o równych brzegach, barwy kremowej, otoczone wąską strefą hemolizy typu β
identyfikacja-próba z bacytracyną ujemna
-test CAMP (test synergistycznej hemolizy)- zewnątrzkomórkowe białko wytwarzane przez paciorkowce grupy B powoduje wzrost aktywności β-hemolitycznej Staphylococcus aureus
-test aglutynacji lateksowej- daje szybki wynik
lekowrażliwość- metoda dyfuzyjno-krążkowa wykonana na podłożu z krwią
są wrażliwe na penicylinę???
35. Chlamydia trachomatis
materiał-wydzielina z cewki moczowej (nie stosować wymazówek z alginianem wapnia bo działają toksycznie na chlamydie)
-krew na oznaczanie przeciwciał
preparat-metodą Grama się nie barwią
-metoda Giemsy- ciałka podstawne barwi na czerwono a ciałka wtrętowe na niebiesko
-barwienie jodyną Jonesa (jod + jodek potasu rozpuszczone w alkoholu metylowym) ciałka wtrętowe barwią się na kolor brunatnoczerwony ze względu na obecność glikogenu (swoiste dla Ch. trachomatis)
hodowla- nie rosną na podłożach sztucznych tylko na hodowlach komórkowych (zarodki ptasie lub mysie fibroblasty); jest to metoda czasochłonna, kosztowna i nie zawsze dostępna, dlatego rzadko stosowana;
identyfikacja-metody serologiczne:
- immunofluorescencja bezpośrednia- przeciwciała znaczone fluorochromem reagują z ciałkami elementarnymi
- testy immunoenzymatyczne- wykrycie antygenu LPS w próbkach z cewki
- hybrydyzacja DNA i technika PCR
- odczyn wiązania dopełniacza
oznaczanie miana przeciwciał metodą hemaglutynacji biernej
49. Streptococcus agalactiae
materiał-płyn mózgowo-rdzeniowy pobrany podczas nakłucia lędźwiowego; część próbki przeznaczona jest do badania ogólnego, część do badania bakteriologicznego; posiewu można dokonać bezpośrednio przy łóżku pacjenta na podłoże Meningomedium; nie dopuścić do schłodzenia próbki poniżej 30ºC
-można też pobrać wymaz z gardła, krew
preparat-barwienie metodą Grama- widoczne są Gram-dodatnie ziarenkowce układające się w łańcuszki
hodowla-agar z krwią- widać kolonie o średnicy 1 mm, płaskie, o równych brzegach, barwy kremowej otoczone strefą hemolizy typu β
identyfikacja
- próba z bacytracyną ujemna
- test CAMP (test synergistycznej hemolizy)- wzrost aktywności β-hemolitycznej Staphylococcus aureus pod wpływem zewnątrzkomórkowego białka wytwarzanego przez paciorkowce z grupy B
- test aglutynacji lateksowej- daje szybki wynik
lekowrażliwość- określana metodą dyfuzyjno-krążkową na podłożu z krwią
wrażliwe na penicylinę??
50. bakteriemia, najprawdopodobniej po zakażeniu E. coli
materiał-krew- najlepiej pobrać 3 próbki o objętości 10-30 ml w ciągu 24 h do dwóch butelek zawierających podłoża płynne- jedną inkubować w warunkach beztlenowych, drugą w warunkach tlenowych (można jeszcze dodać do podłoża CO
dla bakterii mikroaerofilnych)
- dla Enterobacteriaceae najlepiej próbkę krwi wymieszać w probówce zawierającej saponinę, która powoduje lizę białych i czerwonych krwinek; zhemolizowaną krew odwirować a osad posiać na pożywki
- podłoża hodowlane: najczęściej stosuje się podłoże tryptozowe, tryptozowo-sojowe, bulion mózgowo-sercowy; w większości z nich znajduje się polinetosulfonian sodu który hamuje krzepnięcie krwi
- z hodowli, w której stwierdza się wzrost, wykonać preparat barwiony metodą Grama
- dalsze postępowanie jak przy identyfikacji podejrzewanej bakterii (dla E. coli, patrz pytanie 32, wszystko poza materiałem powinno się zgadzać)
51. Aspergillus sp.
materiał-plwocina- odkrztusić; materiał poddać homogenizacji mechanicznej lub enzymatycznej przez 45 min w temp. 37ºC
-ewentualnie aspirat z płuc, chirurgiczne pobranie wycinka
preparat-barwiony metodą Grama- widać strzępki rozgałeziające się pod kątem 45º
posiew-na podłoże Sabourauda (agar cukrowy), ph=5,6 z chloramfenikolem hamującym wzrost bakterii; jedną hodowlę inkubować w temp. pokojowej przez 4-5 dni, drugą w temp.37ºC przez 1-2 dni;
kolonie są duże, matowe, szare (A. fumigatus) lub czarne (A. niger)
antybiogram- metoda dyfuzyjno-krążkowa
reagują na leczenie amfoterycyną B
52. Bakteriemia
Prawie wszystkie uwagi dotyczące materiału z pytania 50. są aktualne, poza powodowaniem hemolizy krwi (ta metoda tylko dla Enterobacteriaceae, ewentualnie jeszcze dla Staphylococcus).
53. Vibrio cholerae
materiał-kał pobrany w ciągu pierwszych dwóch dni choroby
preparat-świeży- w mikroskopie widoczne bardzo ruchliwe bakterie
-barwiony metodą Grama- widać Gram-ujemne przecinkowce
hodowla-podłoże agarowe z 5% krwi baraniej i 1% NaCl- rosną szaro-białe kolonie z hemolizą α lub β
-woda peptonowa, zasadowa (pH=8,4-8,6) z NaCl
-podłoże TCBS (thiosulfate-citrate-bile-sucrose) z tiosiarczanem, cytrynianem, żółcią, sacharozą, pH=8,6 (Vibrio lubi podłoża zasadowe)- pomaga zróżnicować z jakim gatunkiem mamy do czynienia
identyfikacja-próba nitrozoindolowa- dodać kwas siarkowy do hodowli w wodzie peptonowej
powstaje czerwone zabarwienie
-aglutynacja szkiełkowa z surowicą anty-01 pozwala na szybką identyfikację
lekowrażliwość- metoda dyfuzyjno-krążkowa
V. cholerae dobrze reaguje na chloramfenikol i tetracykliny, chociaż terapia antybiotykami zarezerwowana jest dla ciężkich przypadków
określenie miana przeciwciał- odczyn aglutynacji
choroba ma ostry przebieg, przeciwciała pojawiają się zwykle w okresie rekonwalescencji; miano jest niskie, przeciwciała utrzymują się w organizmie kilka miesięcy
54. biegunka podróżnych- Escherichia coli
materiał-kał pobrany na początku choroby
dalsze postępowanie w pyt. 32
lekowrażliwość- metoda dyfuzyjno-krążkowa
zasadniczo antybiotyki powinny być stosowane tylko w ciężkich przypadkach, właściwe postępowanie terapeutyczne to nawadnianie, wyrównanie niedoboru zasad i elektrolitów etc.
55. Cryptococcus neoformans
Badanie płynu m-r: odczyn aglutynacji lateksu
Badanie histologiczne: barwienie hematoksyliną i eozyną, lub metoda Gomoriego (GMS)
Mucykarmin - barwi otoczkę polisacharydową na kolor jasnoczerwony
Immunofluorescencja bezpośrednia
Badanie serologiczne: immunofluorescencja pośrednia
Materiał: płyn m-r, mocz, lub materiał z biopsji tkankowej
Hodowla: kolonie są kremowe lub białe, mają śluzowy wygląd
Leczenie: skojarzenie amfoterycyny B z 5-fluorocytozyną (5-FC)
Zapobieganie nawrotom - flutikonazol
56. Bacillus anthracis
Materiał: ropa, plwocina, kał, krew
Preparat: barwienie metodą Grama lub błękitem Lofflera - stwierdza się duże G+ laseczki zwykle ułożone w krótkie łańcuchy znajdujące się we wspólnej otoczce.
Hodowla: Jednocześnie z preparatu wykonuje się posiew na agar zwykły, agar z krwią. Na agarze wypadają charakterystyczne szare kolonie z białym nalotem i licznymi wypustkami (caput Medusae)
W preparacie z hodowli stwierdza się ułożone w długie łańcuchy laseczki, w których już po 48h pojawiają się centralnie ułożone zarodniki
Próba biologiczna: zakażenie białej myszki, lub świnki morskiej bezpośrednim preparatem od chorego a po 24-72 h zwierzaki padają i z krwi zwierzęcia można wychodować zarazki.
W tkankach zwierzęcych można wykryć antygeny Bacillus anthracis za pomocą odczynu termoprecypitacji Ascoliego
Leczenie: penicylina, czasem stosuje się preparaty arsenowe
W ciężkich przypadkach podaje się surowicę przeciwwąglikową
57. Legionella pneumophila
Badanie mikroskopowe: szybka diagnostyka polega na wysrebrzaniu, lub immunofluorescencji bezpośredniej bioptatu tkanki, lub plwociny za pomocą przeciwciał przeciwko Legionella znakowanych fluoresceiną
Hodowla: najlepszym podłożem jest agar zawierający wyciąg z drożdży z węglem aktywowanym zbuforowanym do pH 6 i uzupełniony cysteiną.Do wzrostu potrzebuje zwiększonego [CO2] i zwiększonej wilgotności
Serologia: trzeba czekać 2-3 tygodnie na wyniki więc lipa a jakby nie patrzeć leczenie trzeba zacząć wcześniej.
Miano przeciwciał wynoszące 256, lub więcej w ostrej fazie choroby wskazuje na zakażenie
Leczenie: antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna, arytromycyna)
Także doksycyklina
58. Chlamydia psittaci
Materiał: krew, popłuczyny z gardła, plwocina, ewentualnie wymiociny
W rozmazach po zabarwieniu metodą Giemzy, lub Macchiavella widać liczne ciałka elementarne wewnątrz cytoplazmy. Dokładne określenie gatunku polega na przeprowadzeniu badań biologicznych i wykonaniu odczynu immunofluorescencyjnego, względnie odczyn zobojętniania surowicą swoistą
Duże znaczenie w rozpoznaniu papuzicy ma OWD. Wykonuje się go z dwoma antygenami - właściwym i kontrolnym. Znaczenie diagnostyczne mają miana od 1:16 wzwyż
OWD - odczyn wiązania dopełniacza
Można jeszcze wykonać odczyn zahamowania hemaglutynacji i mikroaglutynacji
Leczenie: tetracykliny
59. Wirus HAV
Stwierdzenie p/ciał anty-HAV klasy IgM świadczy o obecnym, lub niedawno przebytym zakażeniu, a wykrycie p/ciał anty-HAV klasy IgG(bez IgM) oznacza dawno przebytą ekspozycję na wirus
Leczenie: jest objawowe. Preparaty ludzkiej gamma-globuliny zawierające p/ciała anty-HAV ppodane zaraz po kontakcie z wirusem mogą zapobiec chorobie, lub złagodzić objawy
60. Borrelia burgdorferi
Barwienie: rozmaz krwi obwodowej, lub osad płynu m-r barwiony:
oranżem akrydynowym
swoistymi p/ciałami fluoryzującymi
metodą Giemsy
Można je też uwidocznić (bakterie) w tkankach barwionych metodą wysrebrzania
Hodowla: na podłożach płynnych z próbek pobieranych z brzegu zmiany, krwi, lub płynu m-r
Testy serologiczne:
Metoda western blot - czyli tutaj wykrywanie p/ciał przeciwko białku 39kDa (typowe dla Borrelia b.)
Łańcuchowa reakcja polimeryzacji PCR
Leczenie: wczesne stadium choroby doksycyklina, amoksycyklina, erytromycyna
Późne stadium: ceftiakson
