1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI

Nazwa produktu: Kwas solny 36% [kwas chlorowodorowy]

Wzór chemiczny: HCl + H2O

Producent:

Dostawca:

Użytkownik:

Telefon awaryjny: (042) 631 47 24 (informacja toksykologiczna w Polsce)

2. SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH

Składnik stwarzający zagrożenie:

Nazwa chemiczna

%

wag.

Nr

CAS

Nr EINECS

Symbol ostrzegawczy

Symbole zagrożenia (R)

kwas solny

36

7647-01-0

231-595-7

C

34-37

3. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ

Substancja niebezpieczna w myśl dyrektywy 1999/45/EEG.

Zagrożenie pożarowe: Kwas solny 36% jest substancja niepalną, żrącą. Wskutek działania wysokiej temperatury wydzielają się żrące i toksyczne pary, gazy i dymy.

Zagrożenie toksykologiczne: Kwas solny 36% w kontakcie z żywą tkanką działa żrąco, powodując uszkodzenie skóry i błon śluzowych oczu, dróg oddechowych, układu pokarmowego. Doustna dawka śmiertelna wynosi 12-15g kwasu solnego stężonego.

Zagrożenie ekotoksykologiczne: Kwas solny 36% stężony działa żrąco na wszelkie formy życia. W wodzie szybko ulega rozcieńczeniu, stąd zagrożenie dla życia wodnego jest stosunkowo niewielkie.

4. PIERWSZA POMOC

Uwaga: W pierwszej kolejności należy wyprowadzić poszkodowaną osobę ze skażonego kwasem solnym 36% środowiska na świeże powietrze. Ułożyć na lewym boku z głową skierowaną w dół.

Zatrucie inhalacyjne:

1.

Zapewnić dopływ świeżego powietrza.

2.

Ułożyć poszkodowaną osobę w pozycji półleżącej.

3

Zapewnić niezwłocznie pomoc medyczną. Skontaktować się z centrum toksykologicznym.

Zatrucie doustne:

1.

Doraźna pomoc przy ostrych zatruciach kwasem solnym 36% polega na stosowaniu łagodnych środków neutralizujących takich jak: zawiesina magnezji palonej, zawiesina wodna węgla aktywnego, mocna herbata niesłodzona, filiżanka czarnej kawy, białka jaja rozmieszane z wodą, woda wapienna. Kwas należy rozcieńczyć 100-krotnie.

2.

Zapewnić niezwłocznie pomoc medyczną.

Skażenie oczu:

1.

Przemyć skażone oczy większą ilością letniej wody przez 15 minut, przy wywiniętych powiekach.

2.

Zapewnić fachową pomoc medyczną.

Skażenie skóry:

1.

Zdjąć skażone ubranie. Oczyścić mechanicznie skażoną skórę (ratujący musi być stosownie zabezpieczony ochronami osobistymi), przemyć dużą ilością wody, a następnie wodą z łagodnym mydłem.

2.

Skonsultować się z lekarzem dermatologiem.

5. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU

Informacja ogólna:

Kwas solny 36% jest substancją niepalną. Zagrożone pożarem obiekty pokryć pianą, a w ostateczności intensywnie polewać wodą. Osoby uczestniczące w akcji pożarowej muszą być wyposażone w niezależne aparaty oddechowe. W ogniu wydzielają się żrące i toksyczne gazy, pary i dymy.

Środki gaśnicze do gaszenia pożarów obiektów sąsiadujących:

  • gaśnice CO2, gaśnice proszkowe z proszkiem gaszącym ABC lub BC,

  • gaśnice pianowe lub gaśnice płynowe z dodatkowym wodnym roztworem środka, rozproszona woda.

Zalecenia szczegółowe:

Stosować ochrony osobiste, gdyż w przypadku kontaktu kwasu solnego 36% z ogniem wydzielają się żrące i toksyczne gazy, pary i dymy.

6. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA

Zalecenia ogólne:

W przypadku wydostania się kwasu solnego 36% do środowiska, przebywające na zagrożonym awarią obszarze osoby postronne należy ewakuować. Awarie muszą być jak najszybciej lokalizowane i likwidowane. Do likwidowania większych zrzutów do środowiska mogą przystąpić wyłącznie przeszkolone w ratownictwie chemicznym osoby.

Kwas solny 36% w kontakcie z większością metali może spowodować wydzielanie się niebezpiecznego ze względów wybuchowych wodoru.

Środki ochrony osobistej:

Unikać kontaktu z uwalniającą się cieczą. Stosować ubrania ochronne kwasoodporne, rękawice ochronne, okulary ochronne w szczelnej obudowie, a w przypadku wyraźnie wyczuwalnego zapachu kwasu - ochrony dróg oddechowych. Należy pamiętać o ograniczonym czasie działania ochronnego filtrów cząsteczkowych (P2) i gazowych (filtr oznaczony kolorem żółtym i literą E).

Zalecenia szczegółowe:

W przypadku niemożności zlikwidowania następstw awarii własnymi siłami i środkami, przeprowadzenie akcji należy powierzyć zewnętrznym, wyspecjalizowanym służbom ratowniczym. Chronić kanalizację. W przypadku wydostania się kwasu solnego 36% do wód powierzchniowych lub podziemnych, ostrzec jej użytkowników. Zbieranie rozlanego kwasu solnego 36% dokonywane jest mechanicznie oraz za pomocą obojętnych chemicznie substancji absorbujących (sorbentów).

7. POSTĘPOWANIE Z SUBSTANCJĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE

Zapobieganie zatruciom:

Podczas stosowania kwasu solnego 36% nie jeść, nie pić, nie zażywać lekarstw, unikać wdychania par i aerozoli, przestrzegać zasad higieny osobistej, stosować odzież i sprzęt ochrony osobistej, pracować w wentylowanym pomieszczeniu. Przechowywać w zamknięciu, w pomieszczeniu przeznaczonym dla kwasów. W pomieszczeniach pracy oraz magazynowych nie powinny przebywać osoby postronne, w szczególności dzieci, kobiety ciężarne, osoby chore i w podeszłym wieku. Dzieci należy chronić przed dostępem do kwasu solnego 36%

Magazynowanie:

W oryginalnych, właściwie oznakowanych opakowaniach, szczelnie zamkniętych, w magazynie cieczy żrących wyposażonym w instalację wentylacyjną, w miejscu chłodnym i suchym, na twardym, kwasoodpornym podłożu. Opakowania chronić przed nagrzaniem. Na terenie magazynu przestrzegać zakazu spożywania posiłków.

Opakowania wyposażyć w napis „Uwaga produkt żrący”. Opakowania chronić przed nagrzaniem. Na terenie magazynu przestrzegać zakazu palenia, spożywania posiłków, używania otwartego ognia i narzędzi iskrzących. Cysterny lub autocysterny muszą być zaopatrzone w wykładzinę wewnętrzną kwasoodporną.

Metody postępowania z odpadami:

Za odpad można uznać kwas solny 36%, który w żadnej postaci nie nadaje się do zagospodarowania. Odpadowy kwas solny 36% odstawiany jest do wskazanego przez odpowiednie organy miejsca, celem utylizacji na drodze neutralizacji.

8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Rozwiązania techniczne: Ogólne - niezbędne do prawidłowego przewozu, magazynowania i stosowania kwasu solnego 36%. Sprawna wentylacja.

Najwyższe dopuszczalne stężenie w środowisku pracy (dla chlorowodoru):

NDS - 5 mg/m3,

NDSP - 7 mg/m3.

Środki ochrony zbiorowej: Wentylacja w magazynach i na stanowiskach pracy. Zdroiki w pobliżu stanowisk pracy.

Ochrony osobiste:

Drogi oddechowe:

Maski ochronne z pochłaniaczami cząstek P2 i par kwaśnych (kolor żółty i litera E).

Ręce:

Rękawice ochronne z tkanin powlekanych, odporne na działanie kwasów.

Oczy:

Okulary ochronne w szczelnej obudowie.

Skóra i ciało:

Ubrania ochronne powlekane, odporne na działanie kwasów.

Inne informacje:

Przestrzegać ogólnych zasad higieny. Nie jeść, nie pić podczas pracy. Po zakończeniu pracy umyć ręce. Zanieczyszczone ubranie wymienić. Unikać bezpośredniego kontaktu powierzchni ciała i dróg oddechowych z kwasem solnym 36%. Natychmiast usuwać rozlewiska.

METODY OCENY NARAŻENIA W ŚRODOWISKU PRACY

PN-86/Z-04050.01 - Ochrona czystości powietrza. Przyrządy i zestawy do pobierania próbek. Postanowienia ogólne.

PN-89/Z-04008.07 - Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Postanowienia ogólne. Zasady pobierania próbek w środowisku pracy i interpretacja wyników.

Ocena narażenia: Zgodnie z normami polskimi dotyczącymi kwasu solnego.

Metody oceny narażenia w środowisku pracy

PN-86/Z-04050.01 - Ochrona czystości powietrza. Przyrządy i zestawy do pobierania próbek. Postanowienia ogólne.

PN-89/Z-04008.07 - Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Postanowienia ogólne. Zasady pobierania próbek w środowisku pracy i interpretacja wyników.

PN-87/Z-04183.01

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości chlorowodoru. Postanowienia ogólne i zakres normy.

PN-92/Z-04225.01

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości chlorowodoru. Postanowienia ogólne.

PN-87/Z-04183.02

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości chlorowodoru. Oznaczanie chlorowodoru w powietrzu atmosferycznym (imisja) metodą kolorymetryczną rodankiem rtęciowym.

PN-93/Z-04225.03

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości chlorowodoru. Badania chlorowodoru na stanowiskach pracy metodą turbidymetryczną z pobieraniem próbek do płuczek.

9. WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE

9.1

Postać fizyczna, barwa, zapach: Kwas solny 36% jest wodnym roztworem chlorowodoru. W warunkach normalnych jest bezbarwną lub lekko żółtą, kwaśną cieczą. Otrzymywany jest przez absorpcję chlorowodoru w wodzie. Tworzące się hydraty składają się z cząsteczki chlorowodoru oraz jednej, dwóch, trzech lub czterech cząsteczek wody.

9.2

Temperatura topnienia: ok. -28oC

9.3

Temperatura wrzenia: 50oC

9.4

Gęstość (20oC): 1,19 g/cm3

9.5

Rozpuszczalność w wodzie: Całkowita

9.6

Wartość pH (20oC): < 1

9.7

Prężność par (20oC): 20 mbar

10. STABILNOŚĆ I REAKTYWNOŚĆ

Reaktywność i stabilność:

Kwas solny 36% jest bardzo czynny chemicznie. Koroduje metale. Reaguje z większością metali z wydzieleniem wodoru, co może stwarzać zagrożenie wybuchem. Z tlenkami i wodorotlenkami metali tworzy chlorki. W reakcjach z wieloma związkami wydzielają się silnie toksyczne gazy, jak siarkowodór, cyjanowodór, arsenowodór, chlor i inne. Ponadto kwas solny 36% reaguje także ze związkami utleniającymi, utleniając się do wolnego chloru.

Właściwości korozyjne:

Silne.

11. INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE

Drogi narażenia:

Oczy

tak

Skóra

tak

Spożycie

tak

Wdychanie par i pyłów

tak

Dane toksykologiczne:

LC50 (inhal. człowiek) - 1300 ppm/0,5 godz.,

LC50 (doustnie, królik) - 900 mg/kg,

LC50 (inhal. szczur) - 3124 ppm/1 godz.

Wdychanie par i aerozoli: Kwas solny 36% najczęściej wchłania się przez wdychanie par, co prowadzi w efekcie do podrażnienia górnych dróg oddechowych. Objawami są: chrypka, uczucie duszności, katar, kaszel, kłucie w klatce piersiowej, krztuszenie, bóle i zawroty głowy. Może rozwinąć się zapalenie płuc. Wysokie stężenie par może wywołać ostre skrócenie oddechu z pieniącą się śliną (obrzęk płuc). Możliwa jest utrata przytomności.

Kontakt ze skórą: Kwas solny 36% jest kwasem żrącym. Oblanie kwasem powierzchni skóry wywołuje ból oraz oparzenie penetrujące w głąb skóry. Rany goją się trudno z wytworzeniem blizny o brązowym zabarwieniu.

Kontakt z oczami: Działanie par i cieczy na oczy powoduje stany zapalne spojówek i uszkodzenie rogówki. Objawami są bóle okolic oka, łzawienie i światłowstręt. Może powstać chemiczne poparzenie. Ciągły kontakt z parami kwasu solnego prowadzi do zapalenia spojówek. W cięższych przypadkach podrażnienie może doprowadzić do utraty wzroku.

Spożycie: W wymiocinach może pojawić się krew. Spożycie powoduje ostry ból w ustach, gardle, przełyku i żołądku. Jama ustna, podniebienie miękkie i migdały są często pokryte białymi strupami i owrzodzeniami. Występują natychmiastowe wymioty, często krwawe, mogą być one połączone z biegunką i krwawym stolcem. Chorzy duszą się. Objawy przypominają zapaść.

Powikłania: Obrzęk krtani, uszkodzenie przełyku i żołądka, zapalenie płuc, krwotoki, zapalenie otrzewnej.

12. INFORMACJE EKOLOGICZNE

Działanie kwasu solnego na organizmy wskaźnikowe:

Ryby: Choroby i szybką śmierć u karpi powoduje odczyn pH 4,8. Pstrąg jest wrażliwszy na kwasy, natomiast szczupaki i liny są znacznie mniej wrażliwe. Śnięcie linów przy pH 4,6 występuje dopiero po dwóch dniach działania. Jeśli jest duża zawartość żelaza w wodzie, to już przy małej kwasowości wody (pH około 5,5) wytrąca się ono na skrzelach ryb, powodując ich śmierć.

Rośliny: Wszystkie silniej zdysocjowane kwasy przy stężeniu większym niż 1 mol na 6400 dm3 hamują wzrost korzeni kiełkujących roślin. Odpowiednie stężenie dla kwasu solnego to 1:175 000 lub ok. 6 mg/dm3. Słabe stężenia powodują zmniejszenie poboru wody. Mała kwasowość wzmaga transpirację, silna ją hamuje.

Wskaźniki oceny dla ostrej toksyczności:

wobec ssaków: 3,8,

wobec ryb: 2,7,

wobec bakterii: 3,2.

Stopień zagrożenia wód: mały.

13. POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI

Metody unieszkodliwiania:

Zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Sposób likwidacji B4:- na drodze chemicznej - proces zobojętniania.

Zawartość opakowania wg:

rodzaju 06 01 02 - Kwas chlorowodorowy.

Składowanie:

(B4) - procesy zobojętniania kwasów i zasad.

Opakowania wg:

rodzaju 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych,

rodzaju 15 01 07 - opakowania ze szkła.

14. INFORMACJE O TRANSPORCIE

14.1

Numer ONZ:

1789

14.2

Klasa RID/ADR/IMO:

8

14.3

Grupa pakowania:

II

14.4

Numer rozpoznawczy zagrożenia:

80

14.5

Numer indeksowy (EC):

017-002-01-X

14.6

Symbole niebezpieczeństwa (R):

34-37

14.7

Symbole bezpieczeństwa (S):

1/2-26-36/37/39-45

14.8

Nalepka ostrzegawcza wg ADR/RID Nr 8:

0x01 graphic

15. INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEPISÓW PRAWNYCH

Kartę wykonano zgodnie z:

Na etykietach należy umieścić następujące informacje:

Symbole ostrzegawcze na opakowaniach jednostkowych:

0x08 graphic

Napis ostrzegawczy na opakowaniach jednostkowych:

„Substancja żrąca.”

Symbole zagrożenia

R 34

Powoduje oparzenia.

R 37

Działa drażniąco na drogi oddechowe.

Symbole bezpieczeństwa

S 1/2

Przechowywać w zamknięciu i chronić przed dziećmi.

S 26

Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza.

S 36/37/39

Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy.

S 45

W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza - jeżeli to możliwe, pokaż etykietę.

16. INNE INFORMACJE

  1. Chemiczne określenie produktu:

Kwas solny 36%

16.2 Znaczenie symboli:

Symbol ostrzegawczy na opakowaniach jednostkowych

C

Substancja żrąca.

Numer rozpoznawczy zagrożenia

80

Materiał żrący.

Znaczenie oznaczeń transportowych

Klasa RID/ADR: 8-II

Materiał żrący - niebezpieczny.

Numer ONZ: 1789

Kwas solny.

Uwaga: Użytkownik ponosi odpowiedzialność za podjęcie wszelkich kroków mających na celu spełnienie wymogów prawa krajowego. Informacje zawarte w powyższej karcie stanowią opis wymogów bezpieczeństwa użytkowania substancji. Użytkownik ponosi całkowitą odpowiedzialność za określenie przydatności produktu do konkretnych celów. Zawarte w niniejszej karcie dane nie stanowią oceny bezpieczeństwa miejsca pracy użytkownika. Karta charakterystyki nie może być traktowana jako gwarancja właściwości substancji.

* * * * *

Zgodnie z rozporządzeniem MZ z dnia 3 lipca 2002 r., PN-ISO 11014-1 i Dyrektywą 91/155/EEC

KARTA CHARAKTERYSTYKI NIEBEZPIECZNEJ SUBSTANCJI

Wydanie: I

Data wydania: 15.12.02

Strona/stron 8/8

Nazwa:

KWAS SOLNY 36%

Kwas solny 36%