WARUNKI ROZWOJU ROLNICTWA na Swiecie

Korzystne warunki naturalne - dobre gleby i lagodny klimat - pozwolily na rozwój rolnictwa w okreslonych miejscach na swiecie. Najpierw, wraz z poczatkami osadnictwa, zaczeto uprawiac zyzne ziemie w dolinach wielkich rzek: na Nizinie Chinskiej (doliny Jangcy i Huang He), na Nizinie Gangesu, na Nizinie Indusu, na Nizinie Mezopotamskiej (dolina Tygrysu i Eufratu), w delcie Nilu.
Pózniej ekspansja czlowieka objela strefe klimatu umiarkowanego. W Europie i Ameryce Pólnocnej wyciete zostaly olbrzymie polacie lasów (glównie lisciastych i mieszanych), a na ich miejscu powstaly najwieksze kompleksy zwartych obszarów rolniczych.
Ingerencja czlowieka w srodowisko przyrodnicze miala na celu pozyskanie terenów glównie pod grunty orne. Natomiast jako uzytki zielone (laki i pastwiska) najczesciej wykorzystywano wystepujace naturalnie stepy, sawanny, laki wysokogórskie.
Na ponizszej mapie kolorem zielonym oznaczono wieksze kompleksy terenów rolniczych na swiecie.

Spoleczno-gospodarcze warunki rozwoju rolnictwa sa najlepsze w panstwach rozwinietych. Potwierdzaja to m. in. wskazniki dotyczace zuzycia nawozów sztucznych i mechanizacji rolnictwa. Trzeba tu jednak zaznaczyc, ze w ostatnich latach zuzywa sie coraz mniej nawozów sztucznych i srodków ochrony roslin. Przyczyna tego jest wzrastajace zapotrzebowanie na tzw. zdrowa zywnosc (nie ulepszana chemicznie). W jej produkcji specjalizuja sie glównie gospodarstwa z Niemiec, Szwajcarii i Skandynawii.

Najkorzystniejsza sytuacja wystepuje w Europie Zachodniej, USA i Japonii. Stosowany jest tam intensywny typ gospodarki rolnej, na co moga sobie pozwolic jedynie kraje bogate - do osiagania dobrych wyników produkcji rolnej potrzebne sa wysokie naklady. W panstwach tych wytwarzane sa nadwyzki zywnosci, które przeznacza sie na eksport. Wyjatek stanowi Japonia, która - pomimo prowadzenia bardzo zintensyfikowanej gospodarki rolnej - jest najwiekszym na swiecie importerem zywnosci. Wynika to stad, ze na tamtejszych górzystych wyspach nie ma zbyt wielu terenów rolniczych, a potrzeby zywieniowe 120-milionowej spolecznosci japonskiej sa znaczne.
Nieco inaczej sytuacja wyglada w sasiednich Chinach, gdzie wyzywic trzeba 10-krotnie wiecej ludnosci. Stosowany tam jest tzw. ogrodowy system upraw, bedacy szczególnym rodzajem rolnictwa intensywnego. Polega on na tym, ze z jednej strony pod uprawy wykorzystuje sie niemal kazdy skrawek ziemi - poprzez np. tarasowanie stoków górskich, sztuczne nawadnianie - a z drugiej zas strony zdecydowana wiekszosc prac polowych wykonywana jest recznie. W sumie daje to pozadany efekt, bo w ostatnich latach Chiny osiagnely nawet niewielkie nadwyzki w produkcji zywnosci.
Natomiast najwieksze nadwyzki w produkcji zywnosci, poza panstwami Europy Zachodniej i USA, maja Kanada, Australia i Argentyna.

Wysoki odsetek ludnosci pracujacej w rolnictwie wskazuje na ekstensywny typ gospodarki rolnej (wyjatkiem sa tu w/w Chiny). Potwierdza to ponizsza mapa, na której wyraznie widac najwieksze zatrudnienie w rolnictwie w biednych panstwach Afryki i Azji Poludniowej (warto przy okazji zwrócic uwage, ze mapa ta jest odbiciem mapy przedstawiajacej stopien mechanizacji - im wiecej maszyn w rolnictwie tym mniej ludnosci rolniczej i na odwrót).

Duze zatrudnienie w niedoinwestowanym, malo wydajnym rolnictwie to efekt slabego rozwoju gospodarczego krajów "biednego poludnia", a takze niezbyt korzystnych warunków naturalnych. Jesli dodac do tego jeszcze wysoki przyrost naturalny <article.php?id=266>, to uzyskac mozna odpowiedz na pytanie dlaczego wyzywienie nadal jest tam podstawowym problemem. Najgorsza pod tym wzgledem sytuacja panuje w Somalii, Etiopii, Erytrei, Kenii, Tanzanii, Mozambiku, Angoli, Zambii (Afryka), Afganistanie, Korei Pólnocnej i Mongolii (Azja) oraz na Haiti (Ameryka Pólnocna).