RICHARD J. DAVIDSON

Różnice pomiędzy emocjami i nastrojem:

• długość trwania - emocje - stany krótkotrwałe, nastroje - stany długotrwałe

• specyficzny wyraz mimiczny towarzyszący emocjom

ale - Ekman (1992) dowodzi, że nie wszystkie emocje podlegają tej zależności

• emocje są poprzedzone specyficznymi zdarzeniami je wywołującymi, w przypadku nastroju trudno takie wydarzenia jasno wyróżnić

ale - Öhman, Dimberg i Esteves (1989) uwarunkowali reakcję strachu na bodźce subliminalne (patrz także Kunst-Wilson & Zajonc, 1980)

Emocje i nastroje - odmienność funkcjonalna.

Emocje - modulacja i selekcja działań

• są wywoływane w sytuacjach wymagających działań przystosowawczych

• ich wzbudzeniu towarzyszy aktywność AUN wspierająca działanie wywołane emocją

• są konsekwencją zdarzeń spostrzeganych jako pojawiające się szybko i bez ostrzeżenia

Nastrój - modulacja i selekcja czynności poznawczych

• działa jako podstawowy mechanizm zmiany przetwarzanych treści i sposobu ich przetwarzania

• brak specyficznych zmian AUN towarzyszących zmianom stanu afektywnego - można oczekiwać `trwałych' zmian w CUN

• są następstwem zdarzeń rozgrywających się wolno

Styl afektywny i temperament.

Styl afektywny oznacza całą dziedzinę różnic indywidualnych modulujących sposób reagowania jednostki na rodzące emocje zdarzenia. Jest względnie stały w czasie, na podobieństwo cech osobowości. Wiąże się z pewnymi funkcjami UN - asymetryczne pobudzenie okolicy przedczołowej i przedniej części płata skroniowego.

Temperament jako część stylu afektywnego. Odnosi się do wcześnie pojawiających się różnic indywidualnych w reagowaniu na wyzwania otoczenia. Przynajmniej częściowo wyznaczony genetycznie, choć pozostaje pod wpływem uczenia się [wczesne traumy itp.].

Rozwój temperamentu prowadzi do systematycznych odmienności w reaktywności emocjonalnej.

PAUL EKMAN

Różnice pomiędzy emocjami i nastrojem:

• przebieg czasowy - emocje trwają od kilku sekund do kilku minut, podczas gdy nastroje są dużo dłuższe - rzędu godzin lub dni

[emocjach wielogodzinne to kilka zsumowanych epizodów emocjonalnych, zaś stany trwające tygodniami zaliczamy raczej do zaburzeń afektywnych]

• nastrojom nie towarzyszy specyficzny wyraz mimiczny, co ma miejsce w przypadku emocji (patrz słynne badania Ekmana i Friesena)

• emocje mogą zostać wywołane wyróżnialnymi zdarzeniami zewnętrznymi, wspomnieniami, wyobrażeniami; nastroje wg Ekmana mają swe źródło w zmianach neurohormonalnych

NICO H. FRIJDA

Stany afektywne są zróżnicowane pod względem afektu, oceny sytuacji, gotowości do działania i reakcji fizjologicznej.

Emocje i nastroje; stany intencjonalne i nieintencjonalne

Stany intencjonalne - wynikają z pewnej relacji między podmiotem i obiektem.

• emocje są intencjonalne - są skierowane na obiekt emocji, są uwikłane w relacje z obiektami [Hume'owskie rozróżnienie obiektu i przyczyny emocji]; afekt, ocena i gotowość do działania skoncentrowane na konkretnym obiekcie

• nastroje są nieintecjonalne - mają charakter rozmyty, bardziej globalny niż emocje; afekt ocena i gotowość do działania nie wykazują zogniskowania [np. nastrój depresyjny - rozlany afekt negatywny, zgeneralizowany brak celów i uogólniony brak skłonności do podejmowania działań]. Specyficznymi następstwami nastrojów są uogólnione zmiany progów pobudzenia i treści sądów

Epizody emocjonalne

Są to stany afektywne trwające dłuższy czas, są wyraźnie skoncentrowane na określonych obiektach [więc nie są nastrojem], o wyraźnej fluktuacji natężenia. W trakcie epizodu emocjonalnego zmianie ulegać może sama emocja (przechodząc z jednej w drugą) oraz treść myśli i ocen sytuacji, jak również charakter gotowości do działania.

Sentymenty (postawy emocjonalne)

Są to dyspozycje do reagowania zbliżonymi emocjami na ten sam obiekt w różnych momentach. Duże zróżnicowanie interindywidualne. Większość sentymentów nabywana jest w wyniku wcześniejszych doświadczeń lub społecznego uczenia się (choć niektóre mogą mieć charakter wrodzony).

Dyspozycje osobowościowe

To skłonności do nasilonego oceniania zdarzeń w sposób charakterystyczny dla różnych emocji (np. gniewność - skłonność do interpretacji nieprzyjemnych zdarzeń jako rezultatu cudzych zamierzonych działań; lęk jako cecha - skłonność do interpretowania nowych lub dwuznacznych sytuacji jako zagrażających).

RICHARD LAZARUS

Emocja jako stan odnosi się do przemijającej reakcji na specyficzne rodzaje warunków.

Emocja jako cecha odnosi się do pewnej skłonności do reagowania w szczególny sposób na pewien rodzaj warunków [porównaj Frijda].

Temperament jako cecha (grupa cech) lub pojęcie dyspozycyjne, na wzór cech osobowości, uwarunkowany zarówno dziedziczeniem, jak i doświadczeniami.