Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im

1.Badanie makroskopowe- prowadzi się nieuzbrojonym okiem lub przenośną lupą jak również mikroskopem stereoskopowym przy powiększeniu do 50 x i najogólniej ocenie jakości półwyrobów oraz gotowych wyrobów. Badania te wnoszą szereg cennych informacji o budowie materiału/elementu. Stosowane są najczęściej do ujawnienia:

Zgłady mogą być pobierane z najróżniejszych elementów elementów części maszyn, zarówno z odlewów, stali poddanej obróbce plastycznej, złącz spawanych jak i również złącz zgrzewanych, a w zależności od rodzaju badania stosowane są różne odczynniki trawiące. Następnie zgłady poddaje się szlifowaniu, a przy stosowaniu niektórych odczynników zalecane jest nawet polerowanie np. odczynnik Oberhoffera. Polerowanie jest jednak rzadko stosowane w trakcie badań makroskopowych, albowiem powierzchnia odpowiednio wyszlifowana na papierze ściernym, będzie wyglądała na błyszczącą. Dalsze jej szlifowanie nie jest konieczne. Jednak w trakcie badanie tej samej próbki pod mikroskopem widoczne będą liczne rysy, które powodować będą odbicie światła i nieprawidłową interpretacje wyników. Próbki następnie obserwuje się bez trawienia lub poddaje trawieniu odpowiednim odczynnikiem, odczynnikiem zależności jakie onformacje dotyczące struktury badanego elementu chcemy uzyskać.

a) odczynnik Heyna- ujawnia strukturę włóknistą, która powstała po przeróbce plastycznej, z przebiegu włókien można wnioskować o sposobie wykonania elementu,

b) odczynnik Oberhoffera- ujawnia strukturę pierwotną stali, czyli strukturę która powstaje w trakcie krzepnięcia. Niejednorodność ta zostaje zniekształcona podczas obróbki plastycznej w kierunku płynięcia metalu.

c) odczynnik Barmana- ujawnia on przede wszystkim rozmieszczenie siarki oraz po części fosforu. Ujawnia sięto na przyłożonym do powierzchni papierze fotograficznym,

d) odczynnik Fry- ujawnia odkształcenie plastyczne. Odczynnik ten atakuje strefy w których została przekroczona granica plastyczności, ujawniająć je w postaci ciemnych linii, są to tzw. Linie płynności.

Makrozgład polerowaliśmy papierem ściernym, później pod sprężone powietrze. Gładką powierzchnię makrozgładu zanurzyliśmy w odczynniku na czas 5. Działanie elektrolityczne odczynnika zawierającego miedź powoduje osadzenie się miedzi na miejscach zawierających fosfor. Makrozgład wyjęliśmy z odczynnika, spłukaliśmy wodą i przetarliśmy watą, a później pod sprężone powietrze. W rezultacie miejsca bogate w fosfor mają kolor brunatny pochodzący od osadzonej w tych obszarach miedzi, która nie daje się zmyć. Ujawnia strukturę włóknistą lub pierwotną fosforu w badanej próbce