Scenariusz zajęć świetlicowych
Temat: Karnawał - czas radości i zabawy

CELE OGÓLNE:

• poznanie tradycji organizowania bali karnawałowych dawniej i dziś,

• wdrażanie do uważnego słuchania utworu literackiego,

• integracja uczniów poprzez stwarzanie warunków do wspólnych przeżyć,

• pogłębianie przyjaźni i odpowiedzialności za współuczestników zabawy,

• rozwijanie sprawności ruchowej i manualnej,

• doskonalenie koordynacji słuchowo - wzrokowo - ruchowej,

• rozwijanie inwencji twórczej u dzieci,

• rozwijanie poczucia rytmu,

• budzenie radości ze wspólnej zabawy.

CELE OPERACYJNE:
Po zajęciach uczeń:

1. zna tradycje organizowania bali dawniej i dziś;

2. rozumie pojęcie "karnawał" i wyrazy bliskoznaczne z nim związane;

3. potrafi:

• przystroić salę na zabawę karnawałową,

• wykonać czapkę i maskę karnawałową,

• wypowiadać się pełnymi zdaniami na określony temat;

• kontrolować procesy wyobraźni i podejmować twórcze działanie;

• przedstawić środkami plastycznymi, nt. " W karnawale"

• zatańczyć taniec integracyjny, taniec Le Bastringlo.

METODY PRACY:
rozmowa kierowana, działania praktyczne, obserwacje, metoda "słoneczka"

METODY PEDAGOGIKI ZABAWY:

• ułatwiające nawiązywanie kontaktu;

• odprężające i relaksujące, wykorzystujące ruch, taniec, gest;

• animacja, opowieści ruchowe;

• informacja zwrotna.

FORMY PRACY:

• forma pracy zespołowej

• forma pracy indywidualnej

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:
Magnetofon i kasety z nagraniami, dzwonki z napisanymi literami, napisane na kartkach wyrazy: karnawał, kostium, maskarada, kotylion i ich znaczenie, markery, kredki, klej, nożyce, kolorowe kartki, ilustracje przedstawiające karnawał, balony, czapki i maski karnawałowe, serpentyny.

CZYNNOŚCI POPRZEDZAJĄCE ZAJĘCIA:

• zebranie informacji do tematu "karnawał";

• wykonywanie czapek i masek karnawałowych;

• przygotowanie kotylionów;

• wystrój sali na zabawę karnawałową.

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

 

• WSZYSCY SĄ - ZABAWA POWITALNA

Cel:
Nawiązanie kontaktu, poczucie przynależności do grupy. Każde dziecko otrzymuje wykonany wcześniej kotylion.

Tekst:
Wszyscy są, witam Was.
Zaczynamy już czas.
Jestem ja, jesteś Ty.
Raz, dwa, trzy.

Ustawienie parami (według kotylionów) po obwodzie koła, twarzami do siebie (powstaje koło wewnętrzne i zewnętrzne); klaśnięcie w swoje dłonie, klaśnięcie prawymi dłońmi w dłonie partnera, klaśnięcie w swoje dłonie, klaśnięcie lewymi dłońmi w dłonie partnera, wskazanie oburącz na siebie, wskazanie oburącz na partnera, jeden raz klaśnięcie w dłonie następnego partnera stojącego po prawej stronie (koło zewnętrzne przesuwa się o jedną osobę w prawo, całość wykonujemy z każdym partnerem stojącym w kole).

• Dzieci siadają w kole i słuchają fragmentu wiersza M. Terlikowskiej:

RÓZNE BALE W KARNAWALE
W karnawale, w karnawale
przystroimy szkolną salę:
Bo dziś mamy bal maskowy - kolorowy, bibułkowy.
Każdy tańczy tak jak umie,
każdy w innym jest kostiumie (...)

• UKŁADANIE DZWONKÓW według wielkości, od największego do najmniejszego (na każdym z nich znajduje się litera: KARNAWAŁ).

• PRACA W PARACH:
  Każda para otrzymuje na kartce napisane słowo KARNAWAŁ. Na sygnał start należy znaleźć wszystkie słowa, które są w nim zawarte np. wał, kawa, kawka, ława, ławka, kra, kara. Na hasło: stop, każda grupa odczytuje swoje słowa. Grupa, która odgadła najwięcej słów zostaje nagrodzona.

• Opowiadanie nauczyciela o dawnych zwyczajach karnawałowych:
  W dawnych czasach bogaci ludzie okres karnawału spędzali na balach, maskaradach, kuligach. Karnawał trwał od Nowego Roku, aż do początku Wielkiego Postu (tak jest i obecnie). W większych miastach, takich jak Warszawa, Kraków, w okresie karnawałowym, w każdy wieczór odbywały się wielkie bale. O najważniejszych balach można było przeczytać w gazetach. Pisano, czy bal był udany, kto z zaproszonych gości przybył, kogo nie było, jak były ubrane damy, co jedzono.
      Podczas balów organizowano loterie, a dochód ze sprzedaży losów przeznaczano na pomoc dla potrzebujących. Bardzo popularne były bale maskowe, na które trzeba było przyjść w przebraniu. Każdy bal zaczynał się polonezem. Później tańczono różne inne tańce. Tańczono w blasku świec, w pięknych salach, przystrojonych kwiatami. Czas urozmaicano sobie różnymi tanecznymi zabawami.
      Bardzo popularny był wówczas kotylion. Żeby tańczyć kotyliona, trzeba było dokładnie obejrzeć swoją odznakę - kotylion i odnaleźć osobę, która miała identyczną. W ten sposób losowano partnerów do tańca. Panowie, aby zatańczyć z wybranymi paniami musieli zapisywać się u nich w malutkich, ozdobnych książeczkach, zwanych, karnetami. Bale trwały do rana. O świcie przed pałace, restauracje, podjeżdżały dorożki, aby zabrać zmęczonych uczestników zabawy.
      Wstawano późnym popołudniem, ubierano się elegancko i jechano do teatru, potem na kolację, a z kolacji na kolejny bal. 

• Swobodne wypowiedzi na temat balów organizowanych obecnie.

• Metoda "słoneczka", uczniowie uzupełniają promienie słońca wyrazami, które kojarzą im się ze słowem KARNAWAŁ.

• Utrwalenie nowo poznanych pojęć: dobieranie do każdego pojęcia odpowiedniego określenia:

Karnawał - czas zabaw trwający od Nowego Roku do Środy Popielcowej
Kostium - strój na bal przebierańców
Maskarada - zabawa, na którą przybywa się w maskach
Kotylion - bibułkowy order, który przypinano każdemu wchodzącemu na bal

• Zabawy i konkursy przy muzyce; dzieci zakładają przygotowane wcześniej czapeczki i maski karnawałowe. Wybrana osoba czyta fragment wiersza M. Terlikowskiej:

Maskarada, maskarada
gra muzyka - rym - cym - cym!
Każdy maskę dziś nakłada,
Nie wiadomo, kto jest kim.

• TANIEC "KOTYLIONÓW", dzieci dobierają się parami i tańczą dowolnie w rytm muzyki.

• "IMPULSY W RUCHU"
  Uczestnicy zabawy poruszają się w takt swobodnej muzyki: W pewnym momencie wyłącza się muzykę i podaje polecenie. Po włączeniu muzyki znowu wszyscy zaczynają się poruszać.
  
  
  
  
  IMPULSY RUCHOWE

• wszyscy "lecą" z rozprostowanymi ramionami przez pomieszczenie , nie dotykając się nawzajem,

• wszyscy mają za zadanie uścisnąć jak najwięcej rąk,

• wszyscy kuleją, podskakują,

• podłoga jest bardzo gorąca (piasek na plaży),

• podłoga pokryta jest klejącą gliną,

• na podłodze są same kałuże itp.

• "KARNAWAŁOWA REWIA MODY" - konkurs;
  polega na tym, że grupy 3 - osobowe przebierają wybraną osobę w kolorowe gazety i szary papier bez użycia nożyc i kleju (można użyć taśmą klejącą)

• TANIEC LE BASTRINGLO
  Ustawienie: parami, w rozsypce
  Takt: 2/4
  Opis skrócony:
  Wstęp : 8 uderzeń
  Część 1: 5 razy uderzamy dłońmi o uda - 3 razy uderzamy w dłonie partnera
  (powtarzamy to wszystko 4 razy) 
  Część 2: łapiemy partnera pod ramię (haczyk) i podskokami kręcimy się w 
  kółko. Następnie szybko szukamy nowego partnera.

• TANIEC Z BALONIKIEM, PARAMI - konkurs,
  Dzieci trzymają balonik między głowami, pary próbują nawzajem wytrącić sobie balonik, zwycięża para, która utrzyma balon najdłużej.

• "IDĄCY CIEŃ" -taniec
  W rytmie skocznej muzyki jeden z partnerów zaczyna iść do przodu. "Cień" podąża za nim, naśladując jego ruchy. Jeśli nagle nastąpi przerwa w muzyce, partnerzy zmieniają się rolami.

• POMNIK - konkurs,
  Prowadzący na przemian włącza i wyłącza muzyką. Jeśli muzyka zostaje wyłączona, tańczące dzieci nieruchomieją w ostatniej pozie i stoją jak pomnik. Ten, kto się poruszy, odpada z gry.

• RYSUNEK BAŁWANA -konkurs
  Uczestnik zabawy z zawiązanymi oczami rysuje na dużej kartce papieru bałwana, a grupa podpowiada kolejne części.

• WALCZYK TAŃCZONY PARAMI NA GAZACIE - konkurs, wygrywa ta para, która zatańczy na najmniejszym kawałku gazety;

• INFORMACJA ZWROTNA;
  Uczestnicy dobierają się w 5 - osobowe grupy i wspólnie wykonują na dużym arkuszu papieru plakat nt. "W karnawale", wykorzystując zdobyte na zajęciach wiadomości i własne przeżycia.
  Do wykonania plakatu można wykorzystać przygotowane wcześniej obrazki przedstawiające zabawy karnawałowe.
  Omówienie wykonanych plakatów ich wystawa.
  Podsumowanie zajęć; zabawa "Termometr uczuć" - określenie tego co się podobało, oznaczenie na skali.
  
  
  
  LITERATURA:

• Księga pomysłów niesamowitych, Wydawnictwo R. A. F. SCRIBA, Racibórz 1990r.

• Tańce i zabawy dla grupy, Klanza, Lublin 2001r. 

• Kaseta magnetofonowa pt. "Tańce dla grupy".

• Materiały metodyczne "Grupa i zabawa" - kwartalnik, Wyd. Klanza, Lublin 2000r.

• Encyklopedia tradycji polskich - R. Hryń-Kuśmierek, Z. Śliwa.