ŻYWIENIE OSÓB STARSZYCH

1. Charakterystyka organizmu osób starszych.

Starzenie się jest naturalnym procesem biologicznym. Organizm starzeje się od 40 roku życia, natomiast objawy uwydatniają się po 60 roku życia. Zmiany w starzejącym się organizmie możemy podzielić na:

- zwiotczenie skóry i mięśni

- zmarszczki

- siwienie

- wypadanie włosów

- wypadanie zębów

- obniżenie sprawności ruchowej

- osłabienie wzroku

- zaburzenia układu pokarmowego przejawiające się upośledzeniem czynności

wydzielania soku żołądkowego, zmniejszeniem się wydzielania soków

trawiennych, znacznym zahamowaniem ruchów robaczkowych (perystaltyki) jelit

- zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

- zwiększenie utraty wapnia i fosforu co doprowadza do odwapnienia

i kruchości kości

- zaburzenia układu krążenia - miażdżyca naczyń

- obniżenie sprawności umysłowej

Po przekroczeniu 64 roku życia zapotrzebowanie kaloryczne zmniejsza się. Wartość kaloryczna dziennych posiłków powinna się mieścić w granicach 1800-2200kcal.

2. Zasady żywienia ludzi starszych - wskazania ogólne.

W miarę upływu lat funkcje trawienne są coraz mniej sprawne, dlatego jednym z warunków prawidłowego żywienia ludzi starszych jest bezwarunkowo utrzymanie diety na takim poziomie, aby zawarte w niej produkty nie przekraczały rzeczywistego zapotrzebowania.

Pożywienie osób starszych powinno być przede wszystkim:

Powinno ono zawierać dostateczną ilość białka, witamin i soli mineralnych zwłaszcza wapnia, potasu i żelaza. Ludzie starsi powinni jadać częściej, ale mniejsze objętościowo posiłki 4-5 razy dziennie. Przy sporządzaniu potraw należy uwzględnić stan uzębienia i układu trawiennego. Ludzie w wieku starczym nie mogą się przejadać. Zalecane są wysoko wartościowe oleje roślinne, zawierające niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Zmniejszają one zawartość cholesterolu w surowicy krwi, przez co zapobiegają przedwczesnemu starzeniu się naczyń.

Należy spożywać dużo białka, zwłaszcza zwierzęcego. Jego dostateczne ilość zapobiega zanikowi mięśni i innych tkanek, co przeciwdziała równocześnie przedwczesnemu starzeniu się.

W jadłospisie osób starszych powinny często występować takie produkty jak:

Bardzo ważny jest również sposób przygotowanie potraw. Przede wszystkim podaje się potrawy gotowane bądź duszone z małą ilością tłuszczu.

3. Przeciwwskazania diety.

Osoby starsze nie mogą spożywać potraw ciężko strawnych, tłustych i wzdymających. Należy ograniczyć tłuszcze zwłaszcza zwierzęce. Aby zapobiec przedwczesnemu starzeniu się naczyń ogranicza się spożycie żółtek i mięsa wieprzowego. Ponadto ogranicza sie cukier w jego widzialnej postaci, słodycze i słodzone napoje.

Osoby starsze powinny wykluczyć picie alkoholu, mocnej kawy i herbaty oraz palenia tytoniu.

4. Normy dziennej racji pokarmowej dla ludzi starszych.

Grupy produktów

Zalecane normy (g)

Produkty zbożowe

330

Mleko i jego przetwory

850

jaja

50

Mięso, wędliny, ryby

130

Masło i śmietana

30

Inne tłuszcze

15

ziemniaki

400

Warzywa i owoce z wit. C

120

Warzywa i owoce z karotenem

100

Inne warzywa i owoce

140

Suche warzywa strączkowe

3

Cukier i słodycze

65

5. Normy dziennego spożycia składników pokarmowych dla osób starszych.

Grupa ludności

Energia (kcal)

Białko ogółem (g)

Białko zwierzęce (g)

Tłuszcze (g)

Węglowodany (g)

Kobiety 65-75 lat

2200

70

35

70

320

Kobiety powyżej 75 lat

2000

50

30

60

300

Mężczyźni 65-75 lat

2300

70

35

75

335

Mężczyźni powyżej 75 lat

2000

65

30

60

300

Składniki mineralne

Grupa ludności

Wapń (g)

Żelazo (g)

Fosfor (g)

Magnez(g)

Kobiety 65-75 lat

0,7

12

0,6

350

Kobiety powyżej 75 lat

0,7

12

0,6

350

Mężczyźni 65-75 lat

0,7

12

0,6

350

Mężczyźni powyżej 75 lat

0,7

12

0,6

350

Witaminy

Grupa ludności

A (Mg)

B1 (mg)

B2 (mg)

C (mg)

D (Mg)

Kobiety 65-75 lat

800

1,2

1,3

60

5

Kobiety powyżej 75 lat

800

1,1

1,3

60

5

Mężczyźni 65-75 lat

1000

1,2

1,4

60

5

Mężczyźni powyżej 75 lat

1000

1,1

1,3

60

5

Jadłospis 2000kcal

Pierwsze śniadanie:

Drugie śniadanie:

Obiad:

Podwieczorek:

Kolacja: