Postępowanie ratownicze w zatruciach

Zatrucia: część ogólna:

• nagły, niespodziewany obraz chorobowy osoby dotychczas zdrowej z tendencją do pogorszenia sugeruje możliwość wystąpienia zatrucia

• zaburzenia OUN (drgawki, porażenia, utrata przytomności)

• zaburzenia psychiczne (agresja, euforia, majaczenie)

• zaburzenia oddychania i krążenia (tachy-, bradypnoe, arytmia, hypo-, hypertonia)

• zaburzenia żołądkowo-jelitowe(nudności, wymioty,biegunka)

• zmiany na powierzchni skóry

• foetor ex ore

Zatrucia: diagnostyka ogólna:

• wywiad od pacjenta i od osób trzecich

• jaka trucizna? jaka dawka?

• jaka droga przyjęcia?

• zabezpieczenie trucizny, zabezpieczenie wydalin do badania

• monitorowanie (EKG, SpO2 , glukoza)

• wykluczenie dodatkowych obrażeń

Postępowanie: część ogólna

• zadbać o własne bezpieczeństwo

• ewakuować poszkodowanego ze strefy zagrożenia

• zastosować wentylację mechaniczną i resuscytację jeśli wskazana

• usunąć truciznę

• podać antidotum

• przewieść do szpitala

Zatrucia alkoholem etylowym - objawy:

• zapach alkoholu z ust

• I Stadium ekscytacji - euforia, odhamowanie, pobudzenie ruchowe, bełkotliwa mowa, rozszerzenie źrenic

• II Stadium hipnotyczne - zaburzenia świadomości, postawa agresywna, tachykardia, źrenice wąskie

• III Stadium narkotyczne - utrata świadomości, adynamia, bezwiedne oddawanie moczu i stolca, spadek R/R, hipoglikemia

• IV Stadium asfiksji - głęboko śpiączka, brak odruchów, szerokie źrenice, sinica, zatrzymanie oddechu, hipotermia

Zatrucia alkoholem etylowym - postępowanie w I i II stadium:

• sprowokować wymioty

• u dzieci założyć sondę żołądkową i wypłukać żołądek

• w razie pobudzenia podać Diazepam

• wlew dożylny PWE lub Sol. Ringerii

• podać tlen 2-4 l/min

• chronić przed wychłodzeniem

Zatrucia alkoholem etylowym - postępowaniu w I i II stadium:

Po wykonaniu czynności jak w stadium I-II dodatkowo:

• przeprowadź diurezę wymuszoną Furosemidem

• wyrównaj hipoglikemię

• przeprowadź intubację jeśli wskazana

• uzupełnij objętość płynów

• dzieci niezależnie od stadium do SOR

Zatrucia metanolem:

• zatrucia najczęściej przypadkowe

• obecny w rozpuszczalnikach i odmrażaczach

Zatrucia metanolem - objawy:

• objawy pojawiają się po 6-24 godz.

• zawroty i bóle głowy

• bóle brzucha, nudności i wymioty

• światłowstręt, zaburzenia widzenia, ślepota

• zaburzenia świadomości, drgawki

• duszność i tachypnoe

• bradykardia lub tachykardia

Zatrucia metanolem - postępowanie:

• pozycja na boku

• tlen 4-6 l/min

• dostęp dożylny i sol. Ringerii

• wywołać wymioty u przytomnego lub płukanie żołądka u nieprzytomnego do 2-4 godz. od spożycia

• podać doustnie 1ml/kg m.c. wysokoprocentowego alkoholu etylowego doustnie

Zatrucie związkami fosforoorganicznymi: objawy:

• zwężenie źrenic,

• ślinotok , wymioty (niebieska ślina i wymiociny),

• kolka jelitowa,

• zapach czosnku w wydychanym powietrzu,

• triada głównych objawów:

• śpiączka z drgawkami

• zwężenie źrenic

• obrzęk płuc

Zatrucie związkami fosforoorganicznymi - postępowanie:

• bezpieczeństwo - trucizna kontaktowa

• ułożyć na boku, odessać

• oddech wspomagany lub intubacja

• dostęp dożylny i Płynoterapia

• podać atropinę:

• dorośli 2-5-10 mg iv, - powtarzać po 5-10min.

• dzieci 0,02-0,05 mg/kg m.c. iv. - powtarzać po 5-10min.

• wykonać płukanie żołądka i podać węgiel aktywowany 0,5-1g/kg m.c.

Zatrucia amfetaminą - objawy:

• nadciśnienie, tachykardia

• szerokie źrenice

• hipertermia

• silne poty i uczucie pragnienia

• nadaktywność

• drgawki, arytmia, skurcze dodatkowe

• ostra psychoza

Zatrucia amfetaminą - postępowania:

• wywołać wymioty,

• podać diazepam lub haloperidol

• przewieźć do szpitala monitorując pracę serca

• w razie migotania komór postępowanie standardowe

Zatrucie środkami narkotycznymi - postępowanie:

• prowadzić stałe monitorowanie PCzŻ

• dostęp do żyły i płynoterapia

• w przypadku pobudzenia diazepam, dormicum lub haloperidol

• podać tlen 4-6l/min

• przy zatruciu opiatami podać: nalokson 1amp (2mg) co 5-10 min do wybudzenia

• zastosować wymuszoną diurezę: furosemid 40 mg iv

Zatrucie dwutlenkiem węgla:

• CO2 gaz bezbarwny, bezwonny

• powstaje w procesie spalania i fermentacji

• jest cięższy od powierza, wypiera tlen z pomieszczeń

• prowadzi do hipoksji i hiperkapnii, których efektem są: obrzęk mózgu i kwasica metaboliczna

Zatrucie dwutlenkiem węgla - objawy:

• bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, szum w uszach

• niepokój ruchowy, zaburzenia świadomości do utraty przytomności i drgawek

• szerokie źrenice

• duszność, oddech gonionego psa, sinica

• kołatanie serca, tachykardia, wzrost a potem spadek R/R, arytmia.

Zatrucie dwutlenku węgla - postępowanie:

• ewakuacja pacjenta z pomieszczenia

• podać tlen 4-8 l/min

• zastosować wentylację zastępczą, intubację i hiperwentylację

• zapewnić dostęp dożylny i podać sol. Ringerii

• monitorować EKG, SpO2

• w przypadku drgawek diazepam.

Zatrucie tlenkiem węgla:

• powstaje podczas niecałkowitego spalania węgla

• ma dwukrotnie silniejsze powinowactwo do hemoglobiny

• blokuje transport tlenu i powoduje hipoksję

• prowadzi do bezpośredniego uszkodzenia mięśnia sercowego i mózgu

Zatrucie tlenkiem węgla - objawy:

• niskie stężenie CO-Hb 10-20%: silne bóle głowy, niepamięć wsteczna, zaburzenia widzenia, odurzenie, wymioty

• średnie stężenie CO-Hb 30-50%: zawroty głowy, przymglenie świadomości aż do utraty, wymioty, hiperwentylacj

• wysokie stężenie CO-Hb > 50%: utrata świadomości, drgawki toniczno-kloniczne, hipowentylacja, sinica, wstrząs z tachykardią i hipotonią

Zatrucie tlenkiem węgla - postępowanie:

• podobnie jak w zatruciu CO2

• rozważyć terapię hiperbaryczną w komorze ciśnieniowej

• badanie pulsoksymetryczne może być niemiarodajne

• istnieje zagrożenie wybuchem, CO to gaz palny

Zatrucie grzybami - objawy:

• Zespół muchomora plamistego1-2 godz. - Muchomor plamisty, Muchomor czerwony.

• Zespół muskarynowy 1-2 godz. - Lejówka, Gołąbek wymiotny, Borowik szatański.

• Zespół żołądkowo-jelitowy 30min-2h - Wieruszka zatokowa, Gąska tygrysowata, Mleczaj wełnianka

• Zespół faloidynowy 5-48 godz. - Muchomor sromotnikowy, Piestrzenica kasztanowata

Zespół muchomora plamistego - objawy:

• rozszerzenie źrenic

• zawroty głowy

• oszołomienie

• halucynacje

• stan odurzenia

• drgania włókienkowe mięśni

• niekiedy śpiączka

Zespół muskarynowy - objawy:

• zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia

• ślinotok, łzawienie

• obfite poty i uczucie zimna

• nudności i wymioty

• bolesne parcia, wymioty

• duszność astmatyczna

• bradykardia

• wstrząs i obrzęk płuc

Zespół żołądkowo-jelitowy - objawy:

• nudności, wymioty

• biegunka

• bolesne parcia, kolka jelitowa

• brak objawów ośrodkowych.

Zespół faloidynowy - objawy:

• uporczywe wymioty

• wodnista biegunka

• kolka jelitowa, bolesne parcia

• kurcze łydek

• złagodzenie objawów a po 18-24 godz.

• ostre uszkodzenie wątroby z żółtaczką

• skaza krwotoczna, drgawki

• śpiączka wątrobowa

Zespół muchomora plamistego - postępowanie:

• wywołać wymioty lub płukanie żołądka

• leczenie czysto objawowe

• zastosować diazepam przy drgawkach

• wspomaganie wentylacji w śpiączce

Zespół muskarynowy - postępowanie:

• wywołać wymioty lub płukanie żołądka

• zapewnić dostęp do żyły

• uzupełnić płyny

• podać atropinę0,5-2mg. Iv

• wymusić diurezę

Zespół żołądkowo-jelitowy - postępowanie:

• wywołać wymioty lub płukanie żołądka

• zapewnić dostęp do żyły

• uzupełnić płyny

• podać atropinę0,5-2mg. iv

• wymusić diurezę

Zespół faloidynowy - postępowanie:

• prowokować wymioty, płukać żołądek

• podać węgiel aktywowany

• dostęp dożylny i płynoterapia PWE

• wymuszona diureza

• podać dexametazon 100mg iv

• pilny przewóz do szpitala specjalistycznego

1