DUSZNOŚĆ

• jest ona zaburzeniem aktu oddychania, odbieranym przez chorego jako uczucie duszenia, braku powietrza, ucisku w klatce piersiowej

• obiektywnie duszność charakteryzuje się obecnością:

1. zmianą liczby oddechów - tachypnoe (przyśpieszenie) lub bradypnoe (zwolnienie)

2. zmianą głębokości - hipowentylacja, hiperwentylacja

3. zmianą rytmu oddechowego - oddech normalny, nieprawidłowy

4. obecnością dodatkowych zjawisk akustycznych (szmerów) o charakterze stridoru, czyli świstu wdechowego lub wydechowego

5. dyskoordynacją ruchów klatki piersiowej i brzucha

6. zmianą zabarwienia skóry i błon śluzowych (sinica, bladość)

7. przyśpieszeniem czynności serca

8. innymi cechami - kaszlem, wymiotami, zmianą barwy głosu

• ze względu na fazy oddychania wyróżnia się:

1. Duszność wdechową - stwierdza się udział mięśni pomocniczych wdechowych (rozszerzanie skrzydełek nosa) oraz mięśni pasa barkowego, które podnoszą klp

• nowotwory oskrzeli

• zapalenie oskrzeli

• zapalenia krtani

2. Duszność wydechową - wykonywanie silniejszego wydechu z jednoczesnym jego przedłużeniem; wyraźna przewaga fazy wydechowej nad wdechową; głównym mięśniem pomocniczym jest przepona

• astma oskrzelowa

• rozedma płuc

3. Duszność mieszaną

• ortopnoe nazywamy duszność, której chory zmuszony jest do utrzymania pozycji wyprostnej (najczęściej siedzącej) i opierania się o przedmiot stały (krawędź łóżka); napad astmy oskrzelowej

• może być spoczynkowa lub wysiłkowa

• inne przyczyny duszności:

• pochodzenia mózgowego - stany wpływające na ośrodek oddechowy (zap. mózgu, guz mózgu, choroby naczyń mózgowych)

• pochodzenia emocjonalnego - czynnościowe zaburzenia sercowo-naczyniowe

• w zaburzeniach przemiany materii - kwasica (mocznica, zatrucie metanolem, śpiączka cukrzycowa) - z oddechem Kussmaula (głęboki, przyśpieszony, tzw. „oddech gonionego psa”)

Oddech Cheyneya Stokesa - systematyczne i stopniowe zwiększanie się ruchów i objętości wdechowych, zastępowanych po osiągnięciu maksimum systematycznym ich zmniejszaniem (sinusoida).Spowodowany zmniejszeniem wrażliwości ośrodka oddechowego na Pa CO2 krwi tętniczej