Diagnostyka mikrobiologiczna

• Pośrednia

- szukamy odpowiedzi immunologicznej

• Bezpośrednia

- szukamy drobnoustroju lub jego fragmentu

Diagnostyka pośrednia

• Badanie odporności humoralnej

- obecność przeciwciał

- miano przeciwciał

- dynamika narastania miana

- miano przeciwciał w klasie IgM i IgG

• Badanie odpowiedzi komórkowej

- odczyny skórno-alergiczne

Odczyny serologiczne

• Aglutynacji

- aglutynacji bakteryjnej

- aglutynacji lateksowej

- hemaglutynacji biernej

• Precypitacji

• Neutralizacji

• Wiązania dopełniacza (OWD)

• Immunoflorescencji

• immunoenzymatyczne

Badanie mikrobiologiczne

• Badanie bezpośrednie materiał od chorego

- metody hodowlane

- metody mikrohodowlane

* mikroskopowe

* serologiczne poszukiwanie antygenu

* molekularne poszukiwanie DNA lub RNA

Schemat badania bakteriologicznego

• Badanie bakteriologiczne materiał od chorego

- preparat bezpośredni mikroskopowy met. Grama

- posiewy na podłożu

* izolacja

= antybiogram

= identyfikacja

# biochemiczna

# serologiczna

# chorobotwórczość

Identyfikacja bakterii

• Testy biochemiczne

- fermentacja cukrów

- rozkład aminokwasów

* indol H2S inne

- redukcja azotanów

- inne np.

* katalaza, oksydaza

Dochodzenie epidemiologiczne

• Ustalenie czy szczepy tego samego gatunku bakterii od różnych chorych lub nosicieli są tym samym szczepem czy z różnymi

Rodzaj materiału

• Powinien pochodzić z ogniska zakaźnego, musimy spodziewać się, że będą w nim obecne bakterie które są przyczyną zakażenia, ale nie inne

• Nie stosuje się środków dezynfekujących tak żeby miały kontakt z materiałem

Materiał powinien być pobrany:

• Z odpowiedniego miejsca

• Przed podaniem antybiotyku

• Jałowo

• Przy pomocy jałowego sprzętu

• Do jałowego naczynia

• W odpowiedniej ilości (nie za dużo i nie za mało-ilość zależy od rodzaju badania)

Materiały do badań mikrobiologicznych

• Ropa

• Krew

• Mocz

• Płyn mózgowo-rdzeniowy

• Płyn z opłucnej

• Płyn z otrzewnej

• Kał

• Punktaty

• Plwocina

• Materiały biopsyjne, wycinki tkanek

• Wiele innych

Materiały do badań mikrobiologicznych

• Z rany

• Z ucha

• Z oka (spojówki)

• gardła

• Z nosa

• Z owrzodzenia

• Ze zmian skórnych

• Pochwy

• Odbytu

Transport wymazów

• Podłoża transportowe (waciki)

• Wymazy powinny być na 2 wacikach (transportowy i zwykły)

Mocz

• Metoda środkowego strumienia

• Nakłucie nadłonowe

• Cewnik, tylko wtedy jeżeli i tak chory jest cewnikowany

• Mocz musi być jak najszybciej dostarczony do laboratorium. Do 2 godz. Może być w lodówce

Metody barwienia bakterii

• Pozytywne

- proste

- złożone

* metoda Grama

* metoda Ziehl-Nielsena

• Negatywne

- proste

• Pozytywno-negatywne

Podział podłoża do hodowli bakterii

• Naturalne

• Syntetyczne

• półsyntetyczne

Podział podłoża do hodowli bakterii

• Płynne

• Półpłynne

• Stałe

Podział podłoża do hodowli bakterii

• Namnażające

• Wybiórcze

• Różnicujące

• Wybiórczo-różnicujące

• Specjalne

Metody molekularne

• Historyczne

- (%GC)

• Obecnie

- hybrydyzacja

- charakterystyka genów

Metoda PCR

• Reakcja łańcuchowa polimerazy, prowadzi do amplifikacji określonego fragmentu DNA

• Istnieje wiele modyfikacji tej metody

Definicje

• Kolonizacja

• Zakażenie

• Nosicielstwo

• Nosiciel

• Chory

Rodzaje zakażeń

• Objawowe

• Ostre

• Podostre

• Przewlekłe

• Utajone

• Bezobjawowe

Definicje

• Epidemia

• Pandemia

• Endemia (teren endemiczny)

• Zachorowanie społeczne

Definicje

• Źródło zakażenia

• Drogi przenoszenia się zarazków

• Wrota zakażenia

• Łańcuch epidemiologiczny

Źródło zakażenia

Drobnoustrój namnaża się i wydostaje, może zakażać inny wrażliwy obiekt

• Chory człowiek

• Chore zwierze

• Nosiciel (człowiek lub zwierze)

• Zwłoki

• Środowisko (np. gleba, woda-rzadko)

Drogi przenoszenia

• Powietrzno-kropelkowa

• Wodno-pokarmowa

• Kontakt bezpośredni

• Kontakt pośredni

• Przenosiciele

- czynni

- bierni

Wrota zakażenia

• Błony śluzowe: nosa, gardła, jamy ustnej, układu płciowego, moczowego, odbyt, spojówki, przewodu pokarmowego

• Układ oddechowy (płuca, oskrzela)

• Nieuszkodzona skóra: prawie nigdy

• Rany pourazowe (oparzenia, skaleczenia, poważne urazy)

• Rany chirurgiczne

Rezerwuar zarazka

Jest to zbiór potencjalnych źródeł zakażenia, np. człowiek lub jakaś grupa zwierząt, np. gryzonie, lub np. gleba

1