FILOZOFIA DIALOGU
Pojawia się przed II wojną światową i rozwijana po niej, zwłaszcza wśród Żydów
MARTIN BUBER
Pytanie - jak ma wyglądać filozofia po Auschwitz?
Niemcy, naród wykształcony, chrześcijański o wspaniałych tradycjach, a uczynili coś tak strasznego, więc jaka jest kondycja człowieka, czy filozofia w ogóle ma sens?
Żydzi zostali najbardziej skrzywdzenie, więc mają prawo do mówienia
Martin Buber urodził się w 1876 we Wiedniu, dzieciństwo przeżył na terenie Galicji, panował wtedy chasydyzm - grupa w ramach judaizmu - chcieli odejść od tysięcy przepisów na rzecz intencji - pojawia się w XVIII/XIX w. Przekonanie, że Mesjasz to nie osoba, ale pojęcie społeczne - przechodzi w duchu wspólnoty, ludzie zbawiają się, przez bycie we wspólnocie
Buber przejmuje te wątki, pojawia się to w jego filozofii
1923 - 33 - profesor we Frankfurcie,
1938 - opuszcza Niemcy,
profesor w Jerozolimie, zmarł w 1956
Przy definiowaniu osoby ludzkiej podaje się cechy bardzo istotne, ale pomija się element relacji wobec innych, czyli element dialogu
Relacje nie są dodatkiem do osoby, ale są elementem osoby. Relacje świadczą o osobie. Moje „ja” jest zawsze ukierunkowane ku czemuś lub komuś
RELACJE:
„ja” -„ono” - relacja monologowa, występuje przy używaniu przedmiotów materialnych, przy poznaniu abstrakcyjnym np. definicja osoby
Cecha - zinstrumentalizowanie i zacieranie indywidualności, jest nieodzowna w życiu, ale nie charakteryzuje ona człowieka.
„ja” - „ty” - relacja dialogowa, „ty” nie może być traktowany w sposób instrumentalny. Zachodzi tylko pomiędzy osobami. Taka relacja może zachodzić też z przedmiotami, z którymi jesteśmy związani w sposób szczególny. Np. zdjęcie bliskiej osoby, zmarłej.
Relacja „ja”-„ty” nie jest możliwa do utrzymania na stałe, przechodzi czasem w „ja”-„ono”.
Relacja „ja”-„Ty” - z Bogiem, albo jest ta relacja, albo nie ma, ponieważ nie może ona przejść w relację „ja”-„ono”.
CECHY RELACJI ja-ty
Uznanie i umocnienie inności drugiego bytu, pozwalam, żeby „ty” było sobą, podkreślam autonomię i specyfikę „ty”
Bezpośredniość relacji - tylko w spotkaniu bezpośrednim jest możliwa
„Ty” jest upragnione ze względu na nie samo, a nie z innych przyczyn, nie może stać się środkiem dla innych celów. „Ty” ma taką wartość, że chce być w relacji z „ty” dla samego „ty”
Wyłączność - poświecenie się bez reszty - „ty” ma prawo do tego, co moje
Wzajemność, która wyraża się w dialogu. Jeśli pomiędzy osobami nie ma dialogu, to jest to równia pochyła, do utraty relacji „ja” - „ty” - nie chodzi o to, aby się zgadzać, ale żeby rozmawiać.
Odpowiedzialność - ja jestem odpowiedzialny za ty i jest to możliwe tylko w odniesieniu do Absolutu. Jeżeli Bóg kocha i szanuje tę osobę, to ja też mam tak samo.
Aktualność- osoby w relacji „ja” - „ty” są nastawione na siebie nieustannie