Alergia pokarmowa

dr Agnieszka Kurosad, dr Krisztina Kungl

Alergia pokarmowa

• 1-6% wszystkich dermatoz psów i kotów w praktyce weterynaryjnej

• 10-20% wszystkich schorzeń alergicznych - na trzecim miejscu po alergii na stawonogi oraz atopii (McDonald , Scott)

• często udział reakcji immunologicznej nie potwierdzony!

Alergia pokarmowa

• Czynnik uczulający - alergen, trofoalergen

• Mięso (wołowina, drób, jagnięcina), nabiał, jaja, soja

• duże molekuły białek 40 - 70 kD

• Rozszczelnienie bariery jelitowej, zaburzenia perstaltyki jelit, zaburzenia trawienia i wchłaniania

• Spadek odporności organizmu

• Dodatki żywieniowe (konserwanty, barwniki) często „zdiagnozowane” jako czynnik uczulający, najczęściej brak dowodów potwierdzających

Opis przypadku - pies

• Pies, samiec, dog argentino, 13 mies.

• objawy świądu, pokrzywki i zmian wtórnych w okolicy pyska, pach, dobrzusznej części klatki piersiowej, brzucha, pachwin i przestrzeni międzypalcowej łap

Dieta prowokacyjna

• Wprowadzenie co 7 - 14 dni pojedynczych składników z poprzedniej diety

• Świąd, pokrzywka, zaburzenia ze strony p.pok. - 4 do 72 h po podaniu alergenu

• Wykluczenie alergenu z diety zwierzęcia

• Powrót do diety eliminacyjnej

• Ponowne wprowadzenie nowego składnika pokarmowego

Alergia pokarmowa

• Dieta eliminacyjna:

6 -8 tyg pies, 8 -12 tyg kot

• Dieta prowokacyjna

• Całkowity czas na określenie dopuszczalnych składników diety wynosi ok. 6 - 9 mies.

Opis przypadku - kot, nr 1.

Kot z podejrzeniem alergii pokarmowej (postać skórna)

• Zalecono wyłączne stosowanie diety domowej eliminacyjnej, opartej na mięsie drobiowym przez okres 12 tyg

• W trakcie prowadzonej terapii monitorowano stan ogólny kota i ustępowanie zmian skórnych

Opis przypadku - kot, nr 2.

Kot z podejrzeniem alergii pokarmowej (postać pokarmowa)

• Od ½ roku kot żywiony był komercyjną dietą weterynaryjną, stosowaną w przypadku schorzeń przewodu pokarmowego kotów - bez efektu

• Po zmianie karmy na gotową dietę hypoalergiczną, przeznaczoną dla kotów, w przeciągu miesiąca objawy ze strony przewodu pokarmowego powoli ustępowały i zaobserwowano polepszenie stanu ogólnego zwierzęcia

Indyskrecja pokarmowa

Nietolerancja pokarmowa - reakcja farmakologiczna - metale

• „kwaśny pokarm” może wypłukiwać farbę, rozpuszczać nity, połączenia galwaniczne z pojemników do przechowywania i transportowania pokarmów

• młode zwierzęta mogą spożyć ołów przez gryzienie materiałów, powlekanych lub zawierających ten metal

NRP - aminy biogenne

• Produkty bakteryjnej dekarboksylacji aminokwasów

• Histamina, putrescyna, kadaweryna - (surowe mięso drobiowego, ryb i ich pochodnych)

• Dopuszczalny poziom histaminy (dwa źródła):

• 3,8 - 88,8 ppm i 16 - 65,5 ppm

„Scombroid fish poisoning”

• Nadmiar histaminy (> 500ppm) w zepsutym mięsie ryb + sauryna (toksyna) uczestniczą w patogenezie „scombroid fish poisoning” - „reakcji alergicznej na spożycie ryb makrelowatych” (tuńczyk, makrela, sardynki itp.)

NRP - reakcje farmakologiczne -- zatrucia roślinami

• Wg raportów z Ośrodków Informacji Toksykologicznej w Londynie, Paryżu i Lyonie, zatrucia roślinami u psów i kotów stanowią 15% wszystkich zatruć u tych gatunków zwierząt

• Najczęściej u kotów

• Ekspozycja pokarmowa, ew. podrażnienie skóry lub spojówek (składniki soku roślinnego)

Gwiazda betlejemska - Poinsencja

• Gesty, drażniący sok mleczny

• Obj. zatrucia: wymioty, brak apetytu,osowiałość

• Obj. ustępują samoistnie, ew. ograniczyć podaż płynów na 2 - 3 h

Jemioła

• Półpasożyt, 8 gat. z rodzaju Phoradendron - toksyczne

• Jemioła europejska i amerykańska - zw. potencjalnie toksyczne: LEKTYNY GLIKOPROTEINOWE - chronotropowo - ujemne działanie na serce

• Obj. ze strony p.pok.; U ludzi: zapaść sercowo - naczyniowa

Ostrokrzew

• Rodzaj: Ilex - toksyczny (29 gat), np. ostrokrzew angielski - kolczysty - świąteczny

• Toksyczne: liście i owoce: saponiny!; metyloksantyny (kofeina, teobromina, teofilina); glikozydy cjanotwórcze

• Obj.: nadmierne ślinienie się; wymioty, brak apetytu; biegunka; potrząsanie głową, „cmokanie wargami” (?)

Koniczyna - szczawik zajęczy

• Szczawiany w postaci soli potasowych (3-14%); wiążą Ca, tworząc kryształy szczawiany Ca - odkładają się w kanalikach nerkowych - zwyrodnienie i martwica kom. nabłonkowych kanalików nerkowych

• Zatrucie przypomina zatrucie glikolem etylenowym

• Obj.: wymioty, biegunka, ślinienie się

Lilie wielkanocne

• KOTY!!!! - bardzo toksyczne - zjedzenie 1 liścia - śmiertelne zatrucie

• Nie ustalono dotąd ani substancji toksycznej, ani mechanizmu jej działania

• Obj. Klin.: po 2 - 6 h po zjedzeniu: wymioty, osowiałość; przez następne 24 - 72 h : rośnie poziom mocznika, kreatyniny, K, P we krwi; w moczu : wałeczki nerkowe

• Histop.: martwica kom. nabł. kanalików nerk.

Choroby skóry

Dr Agnieszka Kurosad, dr Krisztina Kungl

Składniki diety mające bezpośredni wpływ na zdrowie skóry:

• Białko; witamina A; witamina E; WNKT; Zn

• nieodpowiednie dostarczenie tych substancji; upośledzone wykorzystanie: trawienie, wchłanianie, metabolizm

Niedobór białka

• rzadko spotykane (znaczne niedożywienie)

• nieprawidłowa keratynizacja skóry i włosów

• depigmentacja włosów

• zmiany dot. łój i lipidy naskórka

włosy matowe, łamliwe, wzrost włosów zwolniony lub brak, spadek odporności miejscowej (wtórne zakażenia)

Choroby skóry związane z wit. A

• niedobór wit. A

• nadmiar wit. A (dodatkowo spondyloza szyjna kotów

• Dermatoza zależna od witaminy A

Niedobór wit. A

• karmy gotowe niezbilansowe

• karmy domowe: bez wątróbki, warzyw

Nadmiar wit. A

• monodieta wątrobowa

• przedawkowanie tranu lub preparatów wit. A

Objawy: wypadanie włosa, pogorszenie jakości okrywy włosowej, hyperkeratynizacja skóry i mieszków włosowych, podatność na wtórne zak.

Spondyloza kręgów szyjnych kotów:

Etiologia: monodieta wątrobowa (nadmiar wit. A)

Objawy: bolesność przy poruszaniu się (łapy przednie, szyjny odc. kręgosłupa); matowa, tłusta sierść, kot „zaniedbany”; sztywność stawów: pozycja „kangurza”

Postępowanie: objawowe, zmiana diety?!

Dermatoza wit. A zależna - Idiopatyczny łojotok podatny na leczenie witaminą A

Łojotok suchy, tłusty lub razem: skóra sucha, łupież a zmiany oleiste a wtórne zak.

lekki lub znaczny otitis externa. Najczęściej cocker spaniel (labrador rertiever, sznaucer miniaturowy)

• wit. A i syntetyczne analogi: działanie farmakologiczne:10-50 tyś IU/die (ok. 6-10 x norma).

• zupełne ustąpienie objawów po 2-6 mies.

• wysokie dawki wit. A do końca życia (monitoring do 10 lat nie wykazał obj. nadmiaru wit. A)

Schorzenia skóry związane z wit. E:

Demodekoza psów; Acanthosis nigricans primaria/congenitalis; Discoid lupus erythematosus; Dermatomiosytis; Pansteatitis

Demodekoza psów:

• spadek odporności jednym z czynników wywołujących - subkliniczny niedobór wit.

• wit. E przydatna tylko w profilaktyce!!

Rogowacenie ciemne pierwotne/wrodzone:

Objawy: wypadanie włosów, hyperpigmentacja, pogrubienie skóry, zliszajowacenie, złuszczenie, pękanie naskórka, wtórne zak.

• Opisane tylko u jamników (wiek młody lub bardzo długa historia choroby)

• słaba podatność na leczenie sterydami

• wit. E dawka 4-10 x norma

• podaż 200 IU/die u 8 jamników - 100% efekt po 60 dniach

• do końca życia „?”, brak objawów nadmiaru wit. E

Krążkowy toczeń rumieniowaty:

Objawy: dotyczy grzbiet nosa, lusterko nosowe, nasilenie zależy od ekspozycji na światło słoneczne

wit. E stosowano z różnym powodzeniem: obniżenie dawki sterydów

• 400-800 IU/die na czczo (2 godz. przed lub po jedzeniu)

• często lepszy efekt w połączeniu z WNKT

Dermatomiosytis:

Schorzenie autoimmunolgiczne

Objawy: zmiany skórne zapalne na głowie, przednich łapach, wyłysienie końcówki ogona, zanik mięśni, szczególnie tylne kończyny

Leczenie jak przy DLE:

Pansteatitis = chor. żółtego tłuszczu:

Etiologia: monodieta z tłustych ryb lub puszek rybnych, względny niedobór witaminy E

Patomechanizm: oksydacja NKT wewnątrz tkanek, wolne rodniki powodują silny stan zapalny

Objawy: wzrost temperatury, bardzo silna bolesność!, tkanka tłuszczowa pod skórą grudkowata Histopatologia: tłuszcz o żółtym zabarwieniu

Postępowanie: zmiana diety (odsączenie tłuszczu); terapia przeciwzapalna na początku; wit. E suplementacja dodatkowa w ilości ok. 4 x normy

Niedobór wit. E u psa:

• opisano tylko wywołany doświadczalnie

• seborrhea sicca; erythroderma, seborrhea oleosa

• upośledzenie reakcji immunologicznych (limfocyty T)

Niedobór WNKT:

• składniki fosfolipidów w błonach komórkowych

• prekursory substancji regulujących integralność nabłonków i procesy zapalne

Karmy nieodpowiednio zbilansowane, źle przechowywane!

Objawy: sucha matowa sierść, wypadanie włosów, łupież a zmiany tłuste, ropne; wysięk w przestrzeniach międzypalcowych; otitis externa

Metody suplementacji: zmiana na karmę w pełni zbilansowaną; dodatki do karmy bogate w WNKT; odatek do karmy w postaci naturalnego oleju spożywczego

Niedobór Zn:

Acrodermatitis lethalis; genetyczne obniżone wchłanianie cynku; niedobory związane z dietą

Acrodermatitis lethalis

• Genetyczna wada bulterierów (cecha recesywna)

• nieuleczalna

• objawy już w wieku 8-10 tyg., zazwyczaj w wieku 7 mies.

Genetyczne obniżone wchłanianie cynku:

• alaskan malamut, syberian husky, samojed

• objawy podobnie umiejscowione j.w.

• suplementacja Zn daje efekt w ciągu 2 tyg.;10mg/kg/die siarczan Zn;1,7 mg/kg/ metionian Zn

Niedobory Zn związane z dietą:

względny i bezwzględny