Smutek

-emocja słabo zbadana

-stany pokrewne smutkowi: depresja, żal

Podejście psychologiczne:

•Ujęcie darwinowskie- smutek jako emocja umożliwiającą zachowania adaptacyjne i motywująca do niego

-emocja doświadczana w obliczu przykrego wydarzenia

-reakcja na utratę celu lub nieosiągnięcie celu

-negatywny charakter

Próby wyodrębnienia smutku z innych negatywnych emocji; różnice między smutkiem a innymi negatywnymi emocjami:

-smutek- reakcja na wydarzenie, które już zaszło/strach-reakcja na przewidywane wydarzenie

-smutek- uznanie, że nie jest się odpowiedzialnym za problem/poczucie winy- uznanie swojej odpowiedzialności za problem (kryterium osądu sprawstwa)

-smutek- nikomu nie można przypisać winy/złość- winę przypisuje się drugiej osobie (ustalenie czynnika sprawczego)

-smutek-pogodzenie się ze stratą/złość- poczucie, że utracony cel można czymś zastąpić(kryterium planu działania- Stein i Levine)

-smutek- możliwość zmiany sytuacji/rezygnacja-reakcja na niepomyślny i nieunikniony rezultat działań (kryterium oczekiwania- Ellsworth i Smith)

Smutek a uwaga

-smutek upośledza uwagę poświęcaną zadaniom- pozwala to na odizolowanie się człowieka od przykrej sytuacji (Ellsworth i Smith)

-uwaga kieruje się do wewnątrz, smutek powoduje skupianie się człowieka na sobie

-emocja „skupiona na ja”(Stein i Jewett)

-koncentracja na konsekwencjach związanych z nieosiągnięciem celów

•Skutki smutku:

-obniżenie uwagi kierowanej na zewnątrz pozwala zachować energię, dzięki której człowiek może skupić się na rozwiązywaniu problemu

-inne osoby zwracają uwagę na osobę smutną jako potrzebującą pomocy

-może prowadzić do wycofania się z sytuacji społecznych

-nadmierny smutek może być obciążeniem dla innych, może budzić reakcje odrzucenia.

Podejście antropologiczne i historyczne:

-odrzucenie hipotezy jako, że smutek miałby być zawsze emocją negatywną

-kultura jako determinant atrybucji sprawstwa; badania międzykulturowe odrzucają pogląd, że tym, co w każdej kulturze odróżnia smutek od innych emocji jest wiedza na temat sprawstwa

- w kulturach kolektywistycznych smutek ma charakter bardziej asertywny, wymaga od innych udzielenia pomocy; w kulturach indywidualistycznych smutek częściej budzi odrzucenie.

-kultury kolektywistyczne często przekształcają smutek w złość; w kulturach indywidualistyczne minimalizują smutek, nakłaniając człowieka do rozwiązywania swoich problemów

Catherine Lutz- badania Ifaluków

-fago jako emocja do opisywania stanów pokrewnych smutkowi, wyrażająca odczucia w obliczu cierpienia innej osoby; fago może sprawiać ból, ale ludzie są też dumni ze zdolności do odczuwania tej emocji, bo implikuje ona ich spokój, szlachetność, wielkoduszność, dojrzałość

Kleinman i Good- badania społeczeństw azjatyckich

-zdolność do przeżywania smutku jest świadectwem głębi człowieka, wiąże się z czynieniem kroków w kierunku zbawienia

Jean Briggs- badania Eskimosów Utku

-brak słowa będącego odpowiednikiem smutku

-najbliższy odpowiednik- hujuujaq- wiąże się z przeżywaniem samotności, sugeruje to, że głównym problemem w smutku jest potrzebowanie czegoś od innych

Abu-Lughod- badania Beduinów

-smutek wywołuje poczucie zagrożenia związane z rozpadem ja

-smutek implikuje słabość, podatność na zranienie oraz wiąże się z byciem kobietą lub dzieckiem

Podejście biologiczne:

Współcześnie nie ma dowodów na istnienie odmiennych szlaków nerwowych dla emocji smutku i złości

Izard i Ackerman

-Złość-sposób wzmacniania energii i aktywacji

-Smutek-ukierunkowanie na spowolnienie reakcji;

-Nie potrafili wskazać specyficznego wzorca procesów nerwowych zaangażowanych w te działania.

-Nie potrafił wyodrębnić jakościowej różnicy między wyładowaniami neuronów w emocjach smutku i złości.

-Złość jako bardziej intensywna forma smutku

Badania neurobiologów nad skutkami uszkodzenia mózgu

-guzy płata skroniowego w dominującej półkuli mogą powodować depresję (powiązaną ze smutkiem) ale też drażliwość (związaną ze złością)

-usunięcie kory przedniej części obręczy u małp eliminuje spontaniczny płacz związany z separacją, ale ta sama część mózgu jest odpowiedzialna za emocje porażki i triumfu związane ze złością

-zarówno złość jak i smutek są powiązane z podwyższeniem poziomu kortykoliberyny- podwyższenie poziomu tego hormonu powoduje depresję połączoną z drażliwością

Teza Tomkinsa: Funkcją emocji jest pozwolenie ludziom na pewną plastyczność i adaptacyjność w dostosowaniu się do świata,

np. przeżywając dystres mamy kilka możliwości poradzenia sobie z tym stanem, a wybór działania wywiera wpływ na reakcję biologiczną. Wyjaśnia to dlaczego mammy mnóstwo słów na wyrażenie różnorodnych negatywnych emocji.

Obajwy smutku

-spowolnienie ciała

-poczucie ospałości lub słabości

-wydawanie delikatniejszych, wyższych dźwięków