Kurs: Judaizm (semestr letni 2008/2009)

Ćwiczenia (poniedziałki, gr. I godz. 13.15-14.45 i II gr. 15.00-16.30)

Prowadzący: prof. dr hab. Krzysztof Pilarczyk przy współpracy z mgr. Piotrem Majdanikiem (pm) i mgr. Jackiem Proszykiem (jp)

Sylabus

Data

Temat

Obowiązkowa literatura do przeczytania na ćwiczenia

Uwagi

2 III 2009

Źródła konstytutywne do dziejów judaizmu - Pięcioksiąg

K. Pilarczyk, Literatura żydowska od epoki biblijnej do haskali, Kraków 2006, s. 65-128.

9 III 2009

Cd.

Księga Rodzaju i Księga Wyjścia

(dowolny przekład).

Referat: Geneza biblijnych tradycji o patriarchach

Podstawa: D. Dziadosz, art. o takim tytule w: „Zeszyty Naukowe Stowarzyszenia Biblistów Polskich” 5: 2008, s. 233-275;

16 III 2009

Odkrycia nad Morzem Martwym źródłem do dziejów judaizmu

K. Pilarczyk, j.w., s. 162-176.

materiał filmowy

23 III 2009

Talmud (Miszna i Gemara jerozolimska i babilońska)

K. Pilarczyk, j.w., s. 191-222; traktat Chagiga, „Studia Judaica” 4: 2001 nr 1-2, s. 115-168.

Referat (7): Portrety mędrców Talmudu: Hillel i Szammaj, Johanan ben Zakai, Gamaliel ha-Nasi, Akiba ben Josef, Meir Tannaita, Jehuda ha-Nasi

Na podstawie m.in. W. Tyloch, Opowieści mędrców Talmudu, Gdynia 1993.

30 III 2009

Powstanie judaizmu w świetle tradycji biblijnych

Księga Ezdrasza i Księga Nehemiasza

Starożytny Izrael..., red. H. Shanks, Warszawa 2007, s. 267-335.

Referat: Wprowadzenie do ksiąg Ezdrasza i Nehemiasza (2 osoby)

Podstawa: Katolicki komentarz biblijny, Warszawa 2001.

6 IV 2009

Religia Samarytan w okresie biblijnym

S. Wypych, Samarytanie w ujęciu historycznym, geograficznym i religijnym, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 2005, nr 3, s. 165-179;

Referat: Nowe źródła do historii Samarytan w okresie perskim

Podstawa: M. Marciak, Odkrycia w Wadi Dalijeh a Samaria w okresie perskim, „Studia Judaica” 11: 2008, nr 1 s. 1-29.

20 IV 2009

Judaizm w okresie hellenistycznym i rzymskim

I Księga Machabejska 1-4; II Księga Machabejska 1-10 (dowolny przekład); K. Pilarczyk: Kult Dionizosa zagrożeniem dla judaizmu w Palestynie pod rządami Seleukidów, Studia Judaica 4: 2001 nr 1-2 (7-8), s. 45-53.

pm

Referaty:

1. Józef Flawiusz - życiorys i dzieła (15 min.)

2. Filozofia Filona z Aleksandrii (15 min.)

27 IV 2009

Judaizm rabiniczny oraz jego prawny i etyczny wymiar

Pirke awot. Sentencje Ojców, Kraków 2005 (całość).

pm

4 V 2009

Synagoga - geneza instytucji i liturgia synagogalna

Modlitwy synagogalne (Modlitewnik żydowski, Kraków 2005);

Referat: Liturgia synagogalna - struktura i rozwój

Podstawa: K. Pilarczyk, Liturgia synagogalna - jej pochodzenie, struktura i rozwój, „Studia Religiologica” 2009 [w druku]

11 V 2009

Kabalistyczna mistyka i karaimski racjonalizm

Sefer jecira..., oprac. W. Brojer [i in.], Warszawa 1995; Ch. Mopsik, Kabała, Warszawa 2001;

K. Pilarczyk, Literatura żydowska..., s. 285-292; M. Tomal, Z dziejów antyrabinicznej polemiki karaimskiej w X wieku, „Studia Judaica” 3: 2000, nr 2 s. 161-168.

pm

Referat: Jefet ben 'Eli - karaimski komentator Biblii (15 min.)

18 V 2009

Chasydyzm besztiański

M. Buber, Rabiego Izraela ben Eliezera zwanego Baal Szem Tow pouczenie o Bogu, Warszawa 1993 (wybrane fragmenty)

jp

25 V 2009

Szabat - jego geneza, znaczenie w judaizmie i świętowanie

Z. Greenwald, Szaarei halacha. Bramy halachy. Religijne prawo żydowskie, Kraków 2005, s. 183-269.

Referat (2 osoby): Znaczenie szabatu dla wyznawców judaizmu.

Podstawa: A.J. Heschel, Szabat i jego znaczenie dla współczesnego człowieka, Gdańsk 1994.

1 VI 2009

Rytuał judaistyczny

(obrzędy zaślubin)

S.P. De Vries, Obrzędy i symbole Żydów, Kraków 1999 [lektura uzupełniająca];

A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, (lub inne wydania) [przeczytać na ćwiczenia rozdziały 8 i 9: Rytuał w życiu...];

W. Tyloch, Judaizm, Warszawa 1987, [s. 305-336 przeczytać na ćwiczenia];

R. Marcinkowski: Kobieta i mężczyzna w ujęciu Talmudu, „Studia Judaica” 5: 2002 nr 2(10) - 6: 2003 nr 1(11) [s.1-30 przeczytać na ćwiczenia];

J.P. Woronczak, Specyfika kulturowa cmentarzy żydowskich, Katowice 1993. [lektura uzupełniająca];

F.M. Rosiński, Stosunek Izraela do zmarłych według Starego Testamentu, w: Cmentarze żydowskie. Studia z dziejów kultury żydowskiej w Polsce, tom II, Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Wrocław 1995, s.7-25 [ten fragment będzie dołączony do teczki w bibliotece IR UJ]

jp

8 VI 2009

Wizyta w Muzeum (Stara Synagoga) i na cmentarzu Remu w Krakowie (dwie grupy łącznie)

j.w.

jp

15 VI 2009

Kolokwium (forma do ustalenia) - zaliczenie