CHRARAKTERYSTYKA TYPÓW DYZARTRII

DYZARTRIA WIOTKA = OPUSZKOWA

• Przyczyny: uszkodzenie neuronu ruchowego lub nerwów obwodowych biegnących do mięśni aparatu mowy

• Objawy:

• osłabienie, zwiotczenie mięśni np. żuchwy, warg, policzków, podniebienia miękkiego, gardła, języka;

• zniekształcenia przy realizacji głosek

• odczuwanie duszności w czasie mówienia,

• nosowe zabarwienie głosu,

• osłabienie odruchów, zanik, drżenie lub nieprawidłowe ruchy

• trudności w żuciu i przełykaniu

DYZARTRIA SPASTYCZNA = PIRAMIDOWA

• Przyczyny: uszkodzenie układu piramidowego, który tworzy okolica ruchowa kory mózgowej wraz z odchodzącym od niej szlakiem piramidowym prowadzącym przez pień i rdzeń kręgowy do jąder ruchowych rdzenia kręgowego

• Objawy:

• hipertonia - wzmożenie napięcie mięśni aparatu artykulacyjnego o charakterze spastycznym (scyzorykowym)

• ruchy artykulacyjne przesadne i nieskoordynowane

• niskie natężenie głosu, przerwy w emisji głosu,

• chrapliwość i napięto-zdławiony głos,

• zwolnione tempo mówienia, krótkie frazy, zniekształcona wymowa głosek

• wolniejsze ruchy warg, języka i podniebienia oraz niedowład dolnej części twarzy

DYZARTRIA ATAKTYCZNA = MÓŻDŻKOWA

• Przyczyny: uszkodzenie móżdżku i/lub dróg móżdżkowych,

• Objawy:

• zaburzenia koordynacji ruchów oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych; hipotonia

• brak zróżnicowania w akcentowaniu, nadmiernym akcentowaniem wyrazów lub sylab nieakcentowanych,

• nieregularne przerwy w artykulacji,

• przeciąganie fonemów i przerw międzywyrazowych

• zwolnione i nierytmiczne tempo mowy

• występowanie chaotycznych ruchów, brak kontroli kierunku ruchów i czasu ich trwania.

DYZARTRIA HIPOKINETYCZNA = POZAPIRAMIDOWA HIPERTONICZNA

• Przyczyny: uszkodzenie układu pozapiramidowego (na skutek choroby Parkinsona)

• Objawy:

• zredukowany ruch, co powoduje jednostajność melodyki, zmniejszone akcentowanie, jednakową głośność,

• nagłe przyspieszanie i zwalnianie tempa mowy, krótkie przyspieszone frazy

• zatrzymywanie procesu mówienia spowodowane chwilami ciszy; czasami powtarzanie głosek i sylab

• szybkie, lecz ograniczone ruchy języka i warg, w wyniku których głoski wymawiane są nieprecyzyjnie.

DYZARTRIA HIPERKINETYCZNA = POZAPIRAMIDOWA HIPERKINETYCZNA

• Przyczyny: uszkodzenie układu pozapiramidowego - następstwo zaburzeń ruchowych, jak np. pląsawica, atetoza, dystonia, kloniczne skurcze mięśni krtaniowo-gardłowo-podniebiennych, organiczne drżenie głosu; pojęcie hiperkinezji dot. ruchów mimowolnych, które przeszkadzają w ruchach celowych; kilka rodzajów dyzartrii hiperkinetycznej

• Objawy:

• ruchy narządów mowy są niezorganizowane, mało precyzyjne

• ruchy oddechowe są nieregularne

• niedokładna artykulacja, powolne tempo mówienia

• zaburzona wysokość głosu, melodia i rytm wypowiedzi

DYZARTRIA KOROWA

• Przyczyny: uszkodzenie okolicy ruchowej kory mózgowej, odpowiedzialnej za pracę języka, żuchwy, gardła, krtani

• Objawy:

• porażenie języka, gardła, żuchwy, krtani lub obniżenie ich ruchliwości

• zaburzenie bardziej złożonych struktur wypowiedzi

• trudności z wypowiadaniem słów bardziej złożonych

DYZARTRIE MIESZANE

Charakteryzują się występowaniem różnych cech, różnych rodzajów dyzartrii, co ma miejsce przy stwardnieniu bocznym zanikowym, stwardnieniu rozsianym, chorobie Wilsona; wspólne pojawienie się i nasilenie jednych cech może zamazać odbiór innych.