EUROPA

WARUNKI NATURALNE

powierzchnia-ok.10,5 mil km2

wyspy i polwyspy-to 1/3 terytorium

najwieksza wyspa-Wielka Brytania-230 tys.km2

BUDOWA GEOLOGICZNA I RZEZBA TERENU

-wystepuja trzy jednostki geologiczne:

-platforma wschodnioeuropejska-na wschodzie

-prekambryjskie skaly krystaliczne

-gruba pokrywa skal osadowych

-faldowania kaledonskie i hercynskie-zachod i czesc polnocnej europy

-faldowania alpejskie-poludniowa europa

-na granicy miedzy plyta eurazjatycka i afrykanska

-obszar aktywny sejsmicznie z czynnymi wulkanami

-wschod-nizina Wschodnioeuropejska i Nadkaspijska

-polnoc-stare gory z ery paleozoicznej(Skandynawskie,w Szkocji i Ural)

-poludnie-mlode gory faldowe z orogenezy alpejskiej

(Pireneje, Alpy, Apeniny, Dynarskie i Karpaty)

-najwyzszy szczyt kontynentu-Mont Blanc w Alpach-4807m n.p.m.

-najglebsza depresja-na Nizinie Nadkaspijskiej-28m p.p.m.

-na uksztaltowanie terenu w polnocnej i srodkowej Europie mial wplyw ladolud skandynawski w czasie plejstocenu-przykryl on kilkakrotnie te tereny

KLIMAT

-ma wplyw:

-polnocnoatlantycki sprawia ,ze klimat na zachodzie jest cieplejszy i lagodniejszy

-malejaca suma opadow w ciagu roku

-zwiekszenia sie rocznej amplitudy temperatury powietrza

STREFY KLIMATYCZNE-

-podzwrotnikowy srodziemnomorski-pola uprawne

-makia-krzaczaste zarosla

-umiarkowany cieply morski-lasy lisciaste zrzucajace liscie na zime

-umiarkowany cieply przejsciowy-lasy mieszane

-umiarkowany cieply kontynentalny-step

-umiarkowany chlodny-lasy iglaste tworzace tajge(swierki, sosny, jodly, modrzewie,i wystepuja torfowiska)

-okolobiegunowy subpolarny-tundra(mchy, porosty, krzewinki oraz karlowate odmiany brzozy i wierzby)

WODY

-najdluzsza rzeka-Wolga-uchodzi do Morza Kaspijskiego

-na rzekach w europie rozwinely sie srodladowe szlaki komunikacyjne

-glowne rzeki zostaly polaczone kanalami

-powstaly liczne zbiorniki zaporowe

-najwieksze jeziora- Ladoga, Onega, Wener, Wetter

-najwiecej jezior jest pochodzenia polodowcowego

-sa rowniez jeziora przybrzezne, krasowe i wulkaniczne

LUDNOSC I URBANIZACJA

-europa to najgesciej zaludniony region swiata-70 osob na km2

-duza gestoscia zaludnienia odznaczaja sie tereny nizinne o lagodnym klimacie i tam gdzie wystepuja surowce mineralne

-najslabiej rejiny gorskie i obszary o chňlodnym klimacie

-okolo 72% ludnosci zyje w miastach

-najwyzszy wskaznik urbanizacji ma Belgia-97%

-najnizszy Albania-46%

-najwiekszy zespol miejski to-Moskwa, Paryz, Londyn

-wiekszosc mieszkancow kontynentu to rasa biala

-jednak od kilku dziesiecioleci trwaja intensywne migracje ludzi czarnych i zoltych majace inne kultury i religie

-wplywa to na zroznicowanie kulturowe, narodowosciow i etniczne

-mieszkancy kontynentu posluguja sie jezykiem wywodzacy sie z jednej rodziny-indoeuropejskiej

-sa to -romanski, germanski, slowianski-sa do siebie podobne

LUDY EUROPY

-albanczycy, bretonczycy,chorwaci, szwajcazy, litwini polacy, wlosi, niemcy, francuzi, turcy, grecy. gruzini itd......

STYKTURA WYZNANIOWA

-europa jest dosc jednolita pod wzgledem religijnym

-ok.3/4 to chrzescijanie-we wloszech, francji, hiszpani, portugalii, polsce

-duzy odsetek protestantow-w szwecji, holandii, niemczech

-prawoslawie natomiast-na wschodzie europy i w bulgarii, rumuni

-muzulmani -przede wszystkim w bosni i hercegowine oraz polwysep krymski

SKUTKI ZROZNICOWANIA LUDNOSCI

-konflikty na tle narodowosciowym lub religijnym (poniewaz kraje sa wielonarodowosciowe i zroznicowane etnicznie)

-wybuchaja wojny na tle etnicznym np.-kraje bylej Jugoslawi

-niepodleglosc chca wywalczyc rowniez Baskowie zyjacy w Hiszpani

ILU JEST EUROPEJCZYKOW

-w europie jest coraz mnij ludzi

-w 1950-stanowilo 22% ludnosci swiata

-w 2007-stanowilo juz 10% ludnosci swiata

-od 2000 do 2007-na naszym kontynencie wzrost liczby ludnosci wyniusl 0,4%

-w afryce natomiast az 15%

-przyczyna tak niskiego wzrostu liczby ludnosci jest niski lub ujemny przyrost naturalny

-wiekszosc europejskich malrzenstw decyduja sie na posiadanie jednego dziecka lub wcale

-powoduje to ze wspolczynnik urodzen jest niski, a wspolczynnik zgonow jest taki sam

-rosnie liczba osob w podeszlym wieku-dzieki wysokiemu standardowi zycia i dobrej opiece medycznej

- powoduje to ze-coraz mniej osob pracuje zawodowo

-coraz wiecej natomiast kozysta ze swiadczen emerytalnych

-malejaca liczba osob tworzacy dochod narodowy

-niedobory sily roboczej ,spowoduje naplyw imigrantow

GOSPODARKA

-najbardziej rozwiniety region swiata pod wzgledem gospodarczym

-najzamozniejsze kraje to-Niemcy, Wielka Brytania, Francja

-kraje z problemami ekonomicznymi to-Bialorus, Rosja, Moldawia, Rumunia, Ukraina

-europa wytwarza 1/3 produktu swiatowego brutto

-odgrywa wazna role w handlu miedzynarodowym

-jest duze zroznicowanie poziomu rozwoju gospodarczego miedzy panstwani

-kraje zachodnioeuropejskie wytwarzaja ponad 3/4 wartosci PKB calego kontynentu

-odmienny rozwoj historyczno-gospodarczy

-w europie zachodniej juz w XIX w. rozpocza sie szybki rozwoj przemyslu, transportu i ograniczenie roli rolnictwa

ROLNICTWO

-w europie panuja dogodne warunki przyrodnicze do rozwoju rolnictwa

-uzytki rolne to 45% powierzchni europy-najwyzsza na swiecie

-na ukrainie dominuja grunty orne

-w Irlandii dominuja laki i pastwiska

-gospodarstwa wytwarzaja ogromna ilosc produktow dzieki temu europa jest samowystarczalna pod wzgladem zywnosci

-zboza zajmuja-40% gruntow ornych (pszenica, jeczmien)

-uprawia sie rowniez buraki cukrowe, ziemniaki

-w krajach srodziemnomorskich uprawia sie -winogrona, owoce cytrusowe, oliwki

-hoduje sie -bydlo, trzode chlewna, drob

-rolnictwo krajow zachodnich bardzo rozni sie od rolnictwa w krajach srodkowo-wschodnich

-struktura wielkosciowo-wlasnosciowa gospodarstw

-wydajnosci produkcji

-mozliwosci technicznych

-wyksztalcenia rolnikow

-na zachodzie sa prywatne, wyspecjalizowane gospodarstwa,jest wysoki poziom mechanizacji, nowoczesne zabiegi agrotechniczne

-w europie srodkowo-wschodniej-gospodarstwa panstwowe z niska wydajnoscia i malo dochodowe

-w niektorych panstwach problemem jest rozdrobnienie gospodarst-utrudnia to mechanizacje prac polowych i podnosi koszty

PRZEMYSL

-rozwina sie szybko dzieki eksploatacji wegla kamiennego i rud zelaza

-najwieksze okregi przemyslowe to-York-shire w Angli, zaglebie ruhry w Niemczech, zaglebie POlnocne we Francji i

Gornoslaski Okreg Przemyslowy w Polsce

-przemysl zachodni rowniez rozni od przemyslu srodkowo-wschodniego

-na zachodzie-stawianie na rozwoj przemyslu wysokiej technologi

-powstalo wiele osrodkow high-tech

-w europie srodkowo-wschodniej-restrukturyzacja rozpoczela sie dopiero w latach 90

-niektore zaklady sa jeszcze niesprywatyzowane, maja problemy ekonomiczne, wiele upada

-w europie srodkowej-restrukturyzacja przemyslu przebiega szybko z efektami-w polsce, czechach, wegrach

-w europie wschodniej-przebiega to znacznie wolniej-na bialorusi, ukrainie, moldawi, rosji

USLUGI

-w europie wystepuje bardzo wysoki poziom uslug-gesta siec drog, kolei, rurociagow

-w europie jest -najwiekszy port handlowy-Roterdam

-trzecie pod wzgledem wielkosci londynskie lotnisko Heathrow (hitrol)

-duza atrakcyjnosc turystyczna europy i i wysoka jakosc uslug turystycznych

-