KONFLIKT POLITYCZNY

1. konflikt jako zjawisko społeczne - polityczne

• powstaje z przeciwstawnego działania dwóch lub więcej podmiotów polityki wynikające z ich wzajemnie sprzecznych interesów

• interesy te mogą dotyczyć następujących obszarów życia społecznego:

• sprawowania władzy i wywierania wpływu w systemie politycznym

• partycypacji w tworzeniu i dystrybucji dóbr materialnych

• status poszczególnych podmiotów w strukturze społecznej

• szans kształtowania, upowszechniania i realizacji systemów wartości związanych ze sferami: cywilizacyjną, ideologiczną, polityczną, religijną, etyczną

konflikt jako zjawisko społeczne - założenia teorii konfliktu

• każde społeczeństwo w każdym momencie podlega zmianom, zmiana jest wszechobecna

• konflikt jako zjawisko społeczne - etapy powstawania

• nierówny podział rzadkich i wartościowych zasobów pomiędzy wzajemnie uzależnione od siebie segmenty systemu

Pojęcie konfliktu politycznego

Przeciwstawne działanie dwóch lub więcej podmiotów polityki i wynikające z ich wzajemnie sprzecznych interesów.

Typologie konfliktów społecznych

1. KRYTERIUM PODMIOTOWE

• Między osobami - np.premier-prezydent

• Między grupami - np.partie polityczne

• Między organizacjami - np. partie polityczne, między ministerstwami, między związkami zawodowymi

• Między grupami i organizacjami - np. pracownicy nie należący do związków zawodowych

2. KRYTERIUM PRZEDMIOTOWE

• Tzn Co? Jaki problem dzieli?

• Ekonomiczne - np. podatki

• Polityczne

• Ideologiczne - istotne wartości z pkt widzenia systemu normatywnego; stosunek państwa do Kościoła

• Kulturalne

• Religijne

• Kolejne podziały to:

• I podział

• Rzeczywiste - walczymy o wartości i cele, konflikt jest elementem obrony - są rozwiązywalne

• Nierzeczywiste - konflikt dla konfliktu - np. ideologiczne - nierozwiązywalny; dzieli społeczeństwo (np. liberałowie i nieliberałowie)

• II podział

• Jawne - ujawniający się w działaniu, uzewnętrznione, lepsze dla demokracji

• Ukryte - ukryte przed otoczeniem, podjudzanie do opozycji

3. ZA WZGLĘDU NA TREŚĆ

• I podział

• Interesów - o dobra materialne, o władzę

• Adaptacyjna - mogą dotyczyć niedostatecznego poinformowania ludzi

• Postaw - dot. postaw - powstają w wyniku rozbieżności moralnych

• II podział

• Konstruktywne - prowadzą do wzrostu zaspokojenia konkretnych potrzeb, powodują rozwarstwienie problemu

• Destruktywne

• eskalacja konfliktu, destrukcja

• obniżone morale

• podejrzliwość, niszczenie zaufania

TEORIA KONFLIKTU POLITYCZNEGO

Teoria naukowa powstaje gdy zauważamy pewne prawa, które możemy doświadczalnie sprawdzić.

TEORIA KONFLIKTU TOMASZA HOBBESA

• teoria o konfliktach międzyludzkich

• Człowiek z natury jest wrogiem drugiego człowieka

• Stan wojny

• Ludzie rezygnują z części swojej wolności i doprowadzają do zawarcia umowy społecznej

• Powstaje państwo, które podporządkowuje sobie strony konfliktu

KALOL MARKS - KONFLIKT KLASOWY

• Według Marksa istnieją klasy posiadające i nieposiadające, które powstają w wyniku podziału pracy w społeczeństwie

• Jedne klasy dążą do wyzysku innych klas co rodzi walkę klas

• W wyniku konfliktu powstają nowe instytucje, normy postępowania itp.

TEORIA RALFA DAHRENDORFA

• Społeczeństwo dzielni się na klasy powstałe w wyniku ich stosunku do władzy, udziale w sprawowaniu władzy

• Spór wynika z warunku panowania lub podporządkowania

• Osoby nie posiadające dostępu do władzy czują się upośledzone dlatego powstaje konflikt

Konflikt polityczny w formie otwartej walki prowadzi zawsze do destabilizacji życia politycznego w państwie. Konstytucyjne uprawnienia władz np. wprowadzenie stanu wyjątkowego, mają zapobiec sytuacji, w której eskalacja konfliktu politycznego zagraża suwerenności i stabilności państwa. Nie prowadzi to jednak do rozwiązania problemu, dlatego strony dążą zazwyczaj do ustalenia wspólnego stanowiska w drodze consensusu, co wymaga od nich wzajemnych ustępstw (kompromisu). Taki sposób rozwiązania konfliktu politycznego zależy jednak w znacznym stopniu od kultury politycznej, charakteru i podłoża konfliktu.

METODY ROZSTRZYGANIA KONFLIKTÓW

• Rozstrzyganie konfliktu przez zastosowanie przemocy wraz z narzuceniem własnego wariantu

• Arbitralne rozstrzyganie konfliktu wsparte groźbą użycia przemocy

• Kompromis osiągnięty w wyniku negocjacji

METODY ROZSTRZYGANIA KONFLIKTÓW - NEGOCJACJE

• Dwustronny model komunikowania, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy niektóre przynajmniej interesy zaangażowanych stron są konfliktowe

METODY ROZSTRZYGANIA KONFLIKTÓW - STYL NEGOCJACJI

• Dominacja (siła)

• Dostosowanie się ( wycofanie się)

• Unikanie (bierność)

METODY ROZSTRZYGANIA KONFLIKTÓW A SYSTEM POLITYCZNY

• System elastyczny

• Konflikt ujawnia się i instytucjonalizuje

• Tworzy się pewne ramy

• Negocjacje i kompromis

• System sztywny

• Nie ujawnia się

• Widoczny wewnątrz partii politycznych







4