Wzór
Nazwa
Mechanizm działania
Efekt farmakologiczny
Zastosowanie
Met. oznaczania
Łacińska
Polska
Systematyczna
synonim
Leki stosowane w suplementacji mineralno - witaminowej:
CaCl2 ∙ 6 H2O
Calcii chloridum, hexahydricum
Chlorek wapnia, sześciowodny
-
-
- Ca2+ jest podstawowym składnikiem mineralnym
- wpływa na utrzymanie równowagi elektrolitowej organizmu oraz prawidłowe funkcjonowanie wielu mechanizmów (przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, czynność mięśni, prawidłowy stan układu kostnego, krzepniecie krwi, aktywność enzymów, przepuszczalność błon komórkowych i ścian naczyń [zmniejsza przepuszczalność naczyń włosowatych]).
- uzupełnianie niedoborów wapnia
- w tężyczce
- dożylnie między innymi w zaburzenia przewodnictwa
Kompleksometrycznie wobec błękitu metylotymolowego wg FP VI lub kompleksometrycznie wobec mureksydu
Calcii gluconas
Glukonian wapnia
-
-
j.w.
j.w.
Kompleksometrycznie wobec mureksydu
Calcii lactas, pentahydricus
Mleczan wapnia, pieciowodny
-
-
j.w.
j.w.
Kompleksometrycznie wobec błękitu metylotymolowego wg FP VI lub kompleksometrycznie wobec mureksydu
Ferrosi gluconas
Glukonian żelaza(II)
-
Ascofer
- żelazo stanowi podstawę hemoglobiny i mioglobiny
- Fe(II) wchłania się łatwiej z przewodu pokarmowego niż Fe(III); z udziałem ceruloplazminy ulega utlenieniu do III stopnia utl. i albo jest odkładane w postaci kompleksu z białkiem (ferrytyną), bądź też wiązane z białkiem transportującym - transferyną. W celu uwolnienia Fe z kompleksów białkowych i jego wykorzystania w organizmie, musi ulec redukcji z powrotem do II stopnia
utl., za co odpowiada kwas askorbowy (witamina C)
- w niedokrwistości niedobarwliwej (spowodowanej niedoborem żelaza)
- w niedokrwistości pokrwotocznej
Cerometrycznie lub Jodometrycznie po uprzedniej reakcji z KMnO4
KCl
Kalii chlorisum
Chlorek potasu
-
Kalium (syrop), Kaldyum (kapsułki)
- K+ jest jonem wewnątrzkomórkowym, wpływającym na prawidłowe utrzymanie gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu.
- Jest niezbędny do syntezy białek, bierze także udział w metabolizmie węglowodanów.
- Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego.
- stany niedoboru (np. w przebiegu cukrzycy, podczas leczenia lekami, które mogą doprowadzić do hipokaliemii - np.
diuretykami, hormonami steroidowymi).
Argentometrycznie i wagowo
MgCl2 ∙ 6 H2O
Magnesii chloridum, hexahydricum
Chlorek magnezu, sześciowodny
-
Slow-mag
- Mg2+ jest aktywatorem wielu enzymów
- Jest regulatorem cyklu komórkowego (np. warunkuje prawidłowe stężenie potasu w komórce)
- Odgrywa ważną role w procesie skurczu mięśni (w tym mięśnia sercowego)
- wpływa na pobudliwość nerwowo-mięśniowa (antagonista wapnia)
- Wpływa także korzystnie na proces krzepnięcia krwi - jest stabilizatorem płytek krwi i fibrynogenu.
- Stymuluje mechanizmy obronne organizmu
- wywiera działanie uspokajające
- przy niedoborze Mg2+
- w zaburzeniach rytmu serca, nadciśnieniu tętniczym, dusznicy bolesnej
- Profilaktycznie w stanach zmęczenia, rozdrażnienia, w ciąży,
u ludzi w podeszłym wieku.
kompleksometrycznie
NaF
Natrii fluoridum
Fluorek sodu
-
Fluossen, Zymafluor,
- przeciwpróchnicze: F- wiąże się z hydroksyapatytami szkliwa zębów - tworząc fluoroapatyty, dzięki czemu zwiększa się odporność zębów na ścieranie, działanie kwasów oraz powstawanie próchnicy
- wspomaga remineralizację zębów i hamuje wytwarzanie przez bakterie kwasów niszczących szkliwo
- pobudza proces tworzenia kości dzięki zwiększaniu ilości osteoblastów, co prowadzi do zwiększenia masy kostnej
- zapobieganie próchnicy zębów
- osteoporoza (starcza, posteroidowa, idiopatyczna, pomenopauzalna)
- otoskleroza
Acydymetrycznie w środowisku bezwodnym, potencjometrycznie lub kompleksometrycznie po uprzedniej reakcji z CaCl2
p. γ-laktonu kwasu 2-keto-L-glukonowego
Acidum ascorbicum
Kwas askorbowy
5-[1,2-Dihydroksyetylo] -3,4-dihydroksy-5H-furan-2-on
Witamina C
- grupy enolowe w położeniu 3 i 4 nadają mu kwaśny charakter
- ulega łatwo utlenianiu (reakcja odwracalna) przechodząc w
kwas dehydroaskorbowy
- uczestniczy w procesach red-oks, takich jak hydroksylacja proliny, redukcja kwasu foliowego do tetrahydrofoliowego, hydroksylacja dopaminy do noradrenaliny itd.
- niezbędna do syntezy serotoniny oraz składników kolagenu
- w awitaminozie C
- w chorobach alergicznych, w niedokrwistości, próchnicy zębów
- profilaktycznie w przeziębieniach
- niedobór prowadzi do szkorbutu
Jodometrycznie
Retinoli acetas
Octan retynolu
3,7-dimetylo-9-(2,6,6-trimetylo cykloheks-1-enylo)nona -2,4,6,8-tetraen-1-olu, octan
Witamina A
- Witamina A biorąc udział w procesie widzenia przechodzi w formę aldehydową (trans-retinal), a ta pod wpływem izomerazy przechodzi w 11-cis-retinal, która wiążąc się z opsyną (białkiem) tworzy rodopsynę (barwnik niezbędny w procesie widzenia)
- forma cis pod wpływem światła przechodzi w trans powodując powstanie bodźca nerwowego umożliwiającego widzenie
- warunkuje proces widzenia
- wpływa na rozwój komórek rozrodczych
- jest czynnikiem wzrostowym
- zaburzenia widzenia u osób starszych - problemy ze wzrokiem
- hipowitaminoza i awitaminoza A
Spektrofotometr. po uprzedniej hydrolizie alkalicznej
Retinoli palmitas
Palmitynian retynolu
3,7-dimetylo-9-(2,6,6-trimetylocykloheks-1-enylo)nona-2,4,6,8-tetraen-1-olu, palmitynian
Witamina A
j.w.
j.w.
j.w.
Spektrofotometr. po uprzedniej hydrolizie alkalicznej lub HPLC
Thiaminum (Thiamini hydrochloridum/ nitras)
Tiamina (chlorowodorek/ azotan tiaminy)
3-[(4-amino-2-metylopirymidyn-5-ylo)metylo]-5-(2-hydroksyetylo)-4-metylotiazoliowy chlorek,
chlorowodorek / Azotan
Witamina B1, Aneurinum
- jej fizjologicznie czynna postacią jest ester - pirofosforan tiaminy - koenzym w procesie dekarboksylacji
α-ketokwasów (pirogronowego i ketoglutarowego)
- bierze udział w metabolizmie węglowodanów, kwasów tłuszczowych i steroidów
- wpływa korzystnie na układ nerwowy, mięśniowy, prace serca i trawienie (zwłaszcza węglowodanów);
- niedobór prowadzi do zwiekszenie stężenia kwasu pirogronowego i upośledzenia utleniania glukozy, a w następstwie do zaburzeń czynności układu nerwowego, serca (niewydolność komorowa) i mięśni szkieletowych (drętwienia, bóle)
- niedobór - awitaminoza B1
- choroba beri-beri
Acydymetrycznie w środowisku bezwodnym lub Fluorometrycznie