Aleksandra Chmielewska

SOCJOLOGIA ROZUMIEJĄCA MAXA WEBERA

1. Max Weber (1864 - 1920)

Jeden z niemieckich klasyków socjologii, profesor i wykładowca, autor licznych prac również z zakresu ekonomii, polityki, historii gospodarczej.

Źródłami jego socjologicznych teorii jest: niezgoda na absolutny historyzm, przychylność do stanowiska neokantyzmu (zwłaszcza ze stanowiska Rickerta) oraz dialog z marksizmem.

2. Główne założenia

• Świat społeczny jest chaosem (wykluczenie ogólnospołecznej zgody)

• Socjologia jako nauka społeczna musi odnosić się do wartości (nie istnieje aksjologiczna neutralność nauk).

• Socjolog w toku badań zakłada racjonalność działań jednostek.

3. Typy idealne:

są to najważniejsze narzędzia realizacji celów poznawczych nauk społecznych.

typ idealny ukazuje, jaka rzeczywistość mogłaby być, ale nie jaka jest

typ idealny tworzy się, aby badać rzeczywistość; nie znajduje się on w empirycznej rzeczywistości, nie można go „odkryć”

typ idealny nie ma charakteru ocennego, nie jest też tożsamy z pojęciem „doskonały”

4. „Atomizm” Webera.

Działania jednostek są głównym przedmiotem badań Webera. Jednostki określa mianem „atomów” świata społecznego. Nie zajmuje się zatem działaniem zbiorowości, lecz pojedynczych jednostek.

5. Socjologia rozumiejąca:

dąży do rozumienia wyjaśniającego przyczyn zachowań jednostki, do odpowiedzi na pytanie „dlaczego?”. Poznanie naukowe ma być wyjaśnieniem przyczynowym! Badacz musi założyć racjonalność działań jednostki.

6. Socjologia formalna:

zakłada ideał naukowej ścisłości, polegający na tworzeniu specjalistycznego języka, pojęć, teorii oraz stworzenie katalogu „form” społecznych, które nazywał „czystymi” typami.

7. Socjologia historyczna:

w znaczeniu bezkierunkowego schematu zmiany społecznej, zatem odejścia od konieczności dziejowej, fatalizmu i monokauzalizmu.