Trening a tworzenie nawyków i przyzwyczajeń.

Trening

Jest to powtarzanie czynności aż do wytworzenia nawyku. Wielokrotne wzmacnianie oczekiwanych reakcji w ramach określonej sytuacji wychowawczej.

Funkcją treningu jest dostarczenie wzorca czynności, które należy wykonać oraz podniesienie aktywności. Ułatwia on wykonywanie danej czynności ponieważ:

Spada napięcie emocjonalne,

Upraszczają się czynności do elementów koniecznych,

Następuje automatyzacja czynności,

Obniża się stopień kontroli świadomości,

Zmniejsza się męczliwość pracy.

Rodzaje treningu: poznawczy, umiejętności interpersonalnych, twórczości, inicjatywy.

Inne: emocjonalny (kształtujący uczuciowość, wzmacniający osobowość) i instrumentalny (sprawność działania)

Trening to nie tresura odbierająca człowiekowi indywidualność i kreatywność,

Zagrożenia związane z nieprawidłowo realizowanym treningiem: przetrenowanie, opór, zachowania obronne i destruktywne.

Funkcja nadawania znaczenia w internalizacji norm moralnych i ról społecznych.

Nadawanie znaczenia

- Poznanie ludzkie odbywa się w znacznym stopniu poprzez rozumienie sensu, znaczenia i przeznaczenia obiektów, jaką obiekt spełnia funkcję w sieci skojarzeniowej.

- Reykowski definiuje wychowanie jako nadawanie znaczenia różnym konkretnym i abstrakcyjnym obiektom, co ma doprowadzić do ukształtowania określonych postaw, zwłaszcza moralnych (autonomii funkcjonalnej)

- Nadając znaczenie danej sytuacji, zdarzeniu wyzwalamy emocje.

- Interioryzacja - odnosi się do wszelkich procesów uwewnętrzniania, które zachodzą w toku rozwoju,

- Internalizacja odnosi się do wychowania moralnego - przyswojenia postaw, norm, wartości i ról społecznych.

- Etapy internalizacji:

Informowanie o konieczności istnienia i przestrzegania normy,

Wywołanie stanu emocjonalnej aprobaty normy,

Uzyskanie stałej aprobaty normy,

Identyfikacja z normą, czyli zrośnięcie się z norma zachowania osoby.

Istotą internalizacji: kontrola zewnętrzna zostaje przekształcona w wewnętrzną (autokontrolę), samodyscyplina.

Metody zmiany postaw: (Mądrzycki)

Słownego przekonywania,

Organizacji środowiska społecznego,

Zagrożenia związane z nieprawidłowo realizowanym nadawaniem znaczenia: dezaprobata dla norm, odrzucenie pożądanych postaw.

Wnioski:

1.Wymienione klasy wpływów wychowawczych współwystępują ze sobą.

2.Skuteczniejsze jest wcześniejsze podawanie wzorów niż późniejsze nadawanie znaczenia.

3.Najczęściej korespondują ze sobą podawanie wzorów, trening i nadawanie znaczenia.

Proces wychowawczy- układ zorganizowanych sytuacji wychowawczych mających na celu dostarczenie wychowankowi doświadczeń koniecznych do uzyskania zamierzonej, względnie trwałej zmiany w jego osobowości.

(to proces nadawania i odbierania wpływów)

Na strukturę procesu wychowawczego składa się:

Cel wychowawczy, pełniący rolę koordynującą,

Sytuacje wychowawcze, zależne od substruktury celu,

Doświadczenie,

Efekt procesu wychowania - ukształtowana osobowość.

Cel wychowawczy, pełniący rolę koordynującą,

Sytuacje wychowawcze, zależne od substruktury celu,

Doświadczenie,

Efekt procesu wychowania- ukształtowana osobowość.

Objawy kryzysu współczesnej cywilizacji. Symptomatologia zakłóceń w równowadze kultury oraz sposoby przeciwdziałania im poprzez wychowanie.

Objawy kryzysu współczesnej cywilizacji :

- Nihilizm moralny i aksjologiczny ( negowanie wszelkich wartości)

- Technicyzacja życia uczuciowego - komputeryzacja różnych dziedzin życia, ( odrzucenie kreatywności , subiektywności , szczęścia , namiętności , wątpienie). Kierowanie się wyłącznie intelektem generuje znaczny deficyt życia uczuciowego zakluczenie naturalnej homeostazy wewnętrznej

- Poczucie nudy , beznadziejności i prowizoryczności życia, którego SA antyteza postawy optymizmu i radości życia - > Zycie szczęśliwe dotyczy życia czynnego , gdzie realizuje się swoje upodobania do swobody i głębi przeżyć, współczesnemu zasiedziałemu człowiekowi grozi nuda i głód działania Sposoby przeciwdziałania temu poprzez wychowanie:

- Propozycja stworzenia zasad moralności prostomyślnego szczęścia stanowiących krytykę obecnej moralności technologicznej. Należy wychowywać w duchu etyki i prostomyślności. Kreować takie postawy jak: radość życia, pogoda ducha, zadowolenie.

W cywilizacji technicznej radość życia stanowi wartość prosta, niewymagająca racjonalnej argumentacji. Jej istnienie jest wyrazem ludzkiej wrażliwości emocjonalnej

Eutyfronika - nauka mająca na celu obronę ludzkiego życia przed bezosobową cywilizacją, chroniąc spontaniczność, strzeże podatności człowieka do szczęścia.

Istota ludzka w relacji z innymi bytami. Spojrzenie przedstawicieli różnych nauk na specyfikę człowieka.

Kamiński :”Człowiek to nie element świata organicznego ,nie najwyższy produkt rozwoju biologicznego ale niepowtarzalna osobowość duchowa która zwraca się ku sobie oraz która transcendentuje świat”

Mounier :”Człowiek jest bytem dzięki któremu powstaje wartość”. Człowiek to jedyna rzeczywistość którą znamy i jedyną którą od wewnątrz tworzymy.

Dąbrowski : „osobnik jako osoba na poziomie biologicznym, jednostka osobowa we wspólnocie ,jednostka społeczna .Cechami swej umysłowości(talentem , zainteresowaniami

Kunowski : Duchowość <-> Człowiek składa się z:

-temperament

-indywidualność

-charakter

-osobowość

Czerny : Niczym się nie różnimy od innych bytów z punktu widzenia praw fizycznych; niczym się nie różnimy od innych bytów z punktu widzenia praw chemicznych ;rodzimy się i umieramy jak zwierzęta-z punktu widzenia praw biologicznych

Co odróżnia nas oświata zwierząt?

-poznanie ludzkie ( rozum)

-myślenie abstrakcyjne ( słowo logiczne)

-wyrażanie się za pomocą znaków

-myślenie jest nie tylko operacją intelektualną jest intelektualnym przeżywaniem sensu

-poznanie ludzkie jest samoświadome

-zdolność do uczuć wyższych

Konstytutywne cech osoby ludzkiej.

Kamiński : Niepowtarzalna osobowość duchowa

Teslecki : Człowiek jest niepowtarzalny

Szołtysek :

-ja człowiek

-ja istota społeczna

-ja obywatel

Znaczenie budowania autorytetu nauczyciela w procesie wychowania.

-autorytet ma funkcje regulacyjną , dzieci asymilują wzory zachowania

-posiadanie autorytetu jest warunkiem kształtowania się stosunków społecznych, więzi międzyludzkich

-brak autorytetu zagraża człowieczeństwu, ale zagrożenia jesteśmy również wtedy gdy nie jesteśmy dla nikogo autorytetem

-znaczenie wychowawcze - autorytety umożliwiają właściwy przebieg wychowania

-autorytet wzmacnia więzi społeczne i uruchamia mechanizmy wpływu społecznego

Pojęcie autorytetu.

Autorytet - społeczne uznanie, prestiż osób, grup i instytucji społecznych oparte na cenionych w danym społeczeństwie wartościach

Szewczuk: autorytet - podstawowa cecha syntetycznych przywódców, wizerunek efektywności przywództwa grupy społecznej. Na autorytet składają się co najmniej dwie cechy:

-znawstwo

-zaufanie innych członków grupy

Kuczkowski: autorytet - stan danej osoby w relacjach z innymi osobami, zmieniający się możliwością wpływu na przekonania oceny decyzje oraz zachowania partnerów interakcji

Autorytet = wartość wynikowa (szlachetne czyny, niespodzianka dla ludzi prawych)

Wychowanie autorytatywne, autokratyczne i autorytarne - ocena wymienionych typów wychowania.

-wychowanie autorytatywne - uznajemy wartości autorytetu pozytywnego

- wychowanie autorytarne i autokratyczne - opiera się na silniej władzy, przewaga kar, dyscyplina, zachowania prymitywne, poniżenia, wyszydzenia, silna dominatywność

Rodzaje autorytetów. Autorytety i pseudoautorytety w wychowaniu człowieka.

Bocheński:

- Autorytet epistemiczny - budowany na kompetencjach, wiedzy

- Autorytet dentyczny - autorytet przełożonego szefa, autorytet roli społecznej (deantologia - etyka właściwa)

Nauczyciel powinien łączyć w sobie autorytet 1 i 2. Przy czym ważniejszy jest 2 bo mamy zaufanie.

Gordon:

- Autorytet oparty na doświadczeniu - wywodzi się z wiedzy, wykształcenia i umiejętności danej osoby

- Autorytet oparty na funkcji, autorytet wyznaczony - wynika z roli pełnionej w grupie luz z wykonywanej pracy (policjant, pilot, lekarz, nauczyciel)

Warunki: zasady wzajemnej zgody

- Autorytet oparty na nieformalnych zobowiązaniach (rodzina, małżeństwo)

- Autorytet oparty na sile - przewaga jednej osoby nad druga (oparty na lęku i strachu)

Cackowski:

- Powiązanie autorytetu indywidualnego z autorytetem społecznym

--- Każdy człowiek :

-autorytet własny

-autorytet samych ludzi

-autorytet instytucjonalny ( tytuł - inż., zawód, funkcja lub urząd, członkostwo w określonej grupie społecznej)

----Autorytet ciepła emocjonalnego - autorytet ludzi, których kochamy (rodzice)

---Autorytet zimna emocjonalnego - autorytety zawodowe, kulturowe, społeczne, religijne, sportowe.

Klasyfikacja według wpływu wychowania :

- Konstruktywny ( Matka Teresa, Korczak)

- Destruktywne ( pseudoautorytety ) - gwiazdy show biznesu , aferzyści finansowi

Zasady, o których powinien pamiętać dobry pedagog wskazując wychowankom autorytety moralne.

Zasada umiarkowanego ulegania wzorom innych - autorytet nie powinien być jedyną racją w podejmowaniu decyzji (uzależnienia od sekt, gangów )

Zasada dobrego poznania- analiza rzeczywistych kompetencji , kwalifikacji , intuicja

Zasada przyzwolenia ze strony autorytetu do korzystania z niego - znamy prawo do korzystania (gdy mamy pewność, że nie ujmie to osoby na którą się powołujemy, pomnażanie a nie uszczuplanie

Zasada zwrotności, dwukierunkowości - człowiek który jest dla innych autorytetem musi posiadać swój autorytet .

Poszanowanie godności człowieka w procesie edukacji.

Godność- jest punktem wyjścia wszelkich oddziaływań wychowawczych , jest wartością wychowawczą, celem wychowawczym, jest kryterium postępowania, jest postawą wychowawczą wbudowaną w charakter ludzi, atrybut dobrego pedagoga, jest prawem człowieka, jest determinantem - wyznacza świat innych wartości np. sprawiedliwość, czy pojęcie autorytetu, jest zobowiązaniem.

Poszanowanie godności dziecka w wychowaniu jest najważniejsze. Poszanowanie godności jest wartością nadrzędną. Jest to jeden ze składników postawy wychowawczej. Zadaniem placówek wychowawczych (opiekuńczych) - poczucie własnej godności i innych, skromność.