Spin jądra

W widmie sodu stwierdzono rozszczepienie linii widmowych D1 i D2 o długościach fal 0x01 graphic
m i 0x01 graphic
m oraz występowania linii, których długości fal różnią się odpowiednio o 0x01 graphic
m i 0x01 graphic
m. Efekt ten nazwano nadsubtelną strukturą widma.

0x01 graphic

Subtelna struktura

linii widmowej D sodu

0x01 graphic

Nadsubtelna struktura

linii widmowej D sodu

W. Pauli sformułował hipotezę:

Nadsubtelna struktura widm liniowych jest spowodowana istnieniem spinu jądra atomowego.

Założenia eksperymentalnie uzasadnione:

  1. Nukleony poruszają się w jądrze. Z ruchem nukleonów związany jest orbitalny moment pędu 0x01 graphic
    .

  2. Nukleony mają własny moment pędu - spin 0x01 graphic
    .

  3. Całkowity moment pędu nukleonu wynosi: 0x01 graphic

  4. Moment pędu jądra jest wektorową sumą momentów pędu wszystkich nukleonów wchodzących w skład jądra.

0x01 graphic

  1. Spinem jądra Jz nazywamy maksymalną wartość rzutu wektora 0x01 graphic
    na kierunek zewnętrznego pola magnetycznego.

Spin jądra może przyjmować wartości będące wielokrotnością 0x01 graphic
.

0x01 graphic

gdzie:

Mz - parzysta lub nieparzysta wielokrotność liczby 0x01 graphic
.

0x01 graphic

Jądra o parzystej liczbie nukleonów mają w stanie podstawowym spin 0x01 graphic

Jądra o nieparzystej liczbie nukleonów mają w stanie podstawowym spin 0x01 graphic

  1. Jądra o parzystej liczbie protonów i parzystej liczbie neutronów mają w stanie podstawowym spin równy zero. Oznacza to, że nukleony łączą się w pary tak, by wypadkowy spin był równy zero.

  2. Jądro o spinie różnym od zera wytwarza pole magnetyczne. Możemy więc jądru przypisać moment magnetyczny.

Jednostką jądrowego momentu magnetycznego jest tzw. magneton jądrowy 0x01 graphic
, który określamy wzorem:

0x01 graphic

gdzie:

mp - masa protonu

e - wartość elementarnego ładunku

Spin jądra • Fizyka 2002 - 2003

1