PATOMORFOLOGIA wykład 3
NOWOTWORY JAJNIKA

- z nabłonka powierzchniowego jajnika i częściowo z podścieliska (65-70%)

- germinalne (20-30%)

- ze sznurów płciowych i podścieliska (5-10%)

- przerzutowe (~5%)

Nabłonek Mullera w życiu zarodkowym różnicuje się w kierunku:

1. nabłonka jajowodu → guzy surowicze

2. nabłonka kanału szyjki macicy → guzy śluzowe

3. nabłonka endometrium → guzy endometrioidalne

4. nabłonka przejściowego → guz Brennera

Nowotwory z nabłonka powierzchn. I podścieliska:

1. Guzy surowicze

2. Guzy śluzowe

3. Guzy endometrioidne

4. Rak jasnokomórkowy

5. Guz Brennera

CYSTADENOMA

serosum, mucinosum, endometroides łagodne

CYSTADENOFIBROMA

serosum, mucinosum, endometroides

O OGRANICZONEJ ZŁOŚLIWOŚCI

serosum, mucinosum, endometroides

CYSTADENOCARCINOMA

serosum, mucinosum, endometroides (papillare)

Guzy o granicznej złośliwości (tumors of borderline malignancy )

- warstwowy układ komórek

- liczne brodawkowate twory

- skąpa cytoplazma

- polimorfizm jądrowy

- mitozy

- ciałka psammamotyczne (1/4)

- brak destrukcyjnego naciekania podścieliska

GUZY SUROWICZE: (30-40l.)

1. łagodne 60%

2. o ograniczonej złośliwości 10%

3. złośliwe 30%

2/3 raków - guzy obustronne

cystadenocarcinoma serosum - najczęstszy złośliwy guz jajnika

ZŁOŚLIWE
76% - 5 letnie przeżycie (I st.)

25% - 5 letnie przeżycie (III st.)

O OGRANICZONEJ ZŁOŚLIWOŚCI:

?0-95% - 5 letnie przeżycie (I st.)

GUZY ŚLUZOWE:

W porównaniu z guzami surowiczymi:

- większe, więcej torbieli

- częściej łagodne (75%)

- rzadko naciek na powierzchni torebki

- rzadziej obustronne

Pseudomyxoma peritonei = liczne implanty w jamie otrzewnej + ascites mucinosum

- guz śluzowy jajnika

- guz śluzowy wyrostka robaczkowego

GUZY ENDOMETROIDNE:

- w większości złośliwe (10-20% wszystkich raków jajnika)

- powstają z nabłonka pomierzch. i ognisk endometriozy

- mikroskopowo przypominają gruczolaka endometrium

RAK JASNOKOMÓRKOWY:

- 6% wszystkich raków

- powstaje z pozostałości przewodów Mullera

- rokowanie gorsze niż w innych typach raków

- w starszym wieku

- wywołuje objawy paraneoplast. ( hiperkalcemia)

GUZ BRENNERA:

histologicznie:

-gniazda komórek nabłonek podobny do przejściowego

- włókniste podścielisko

Guz zazwyczaj łagodny.

Klasyfikacja guzów z nabłonka pomierzch. i podść. uwzględnia:

1.typ kom.: serosum, mucinosum, endometroides

2.sposób rozrostu: torbielowaty, lity, powierzchowny

3. ilość podścieliska

4. atypię i inwazyjność: łagodny, graniczny, złośliwy

1. złośliwe raki podobne do carcinoma clarocellulare renis

2. niektórzy uważają, że to wariant guzów endometroidalnych

CZYNNIKI RYZYKA RAKA JAJNIKA:

1.genetyczne: (10-15%)

-BRCA1 „zespół sutek-jajnik” 30-60% do 70rż

-BRCA2

2. mała liczba lub brak porodów
3. Dysgenezja gonad

OBJAWY KLINICZNE RAKA JAJNIKA:

Najczęściej bezobjawowy!

U >3/4 chorych w chwili rozpoznania stwierdza się już rozsiew poza jajnik!

RAK JAJNIKA PÓŹNE OBJAWY:

Wzdęcia

Bóle brzucha

Powiększenie jego obwodu

Krwawienia z dróg rodnych

Chudnięcie, osłabienie

Cachexia

cojestfrajerze

1