Najciźæsze zespo³y kliniczne.
Zespó³ Downa( Trisomia 21 pary hormonów )
Zespó³ Kinfelttera ( 47, XXY, g³ównie mźæczyŸni z dodatkowym chromosomem X, s¹ to roœli mźæczyŸni, nieakceptowani w m³odym wieku, czźsto wchodz¹ w konflikty)
Zespól Turnera ( Brak jednego chromosomu 45,X0 ).
Aberracja chromosomowa (mutacja chromosomowa)
zaburzenie polegaj¹ce na zmianie struktury lub liczby chromosomów.
Do aberracji chromosomowych moæe dochodzię spontanicznie lub pod wp³ywem czynników mutagennych (np. promieniowanie jonizuj¹ce, promieniowanie ultrafioletowe, wysokiej temperatury).
Anomalie liczbowe
Aneuploidie i poliploidie s¹ skutkiem nieprawid³owo przebiegaj¹cego procesu rozdzia³u chromosomów podczas podzia³u komórki.
U cz³owieka na poziomie ca³ego organizmu (tzn. prawie kaæda j¹drzasta komórka organizmu winna zawieraę ow¹ zmianź) zdecydowana wiźkszoœę mutacji liczby chromosomów autosomalnych jest letalna. Wyj¹tki to:
zespó³ Downa - trisomia 21
zespó³ Edwardsa - trisomia 18
zespó³ Pataua - trisomia 13
zespó³ Warkany'ego 2 - trisomia 8
trisomia 9
Zmiany liczby chromosomów p³ciowych s¹ lepiej tolerowane.
zespó³ Turnera X0
zespó³ Klinefeltera XXY
Zespó³ XXX
Zespó³ XYY
Mukowiscydoza :
Przyczyn¹ choroby jest mutacja genu odpowiedzialnego za syntezź b³onowego kana³u chlorkowego CFTR (cystic fibrosis transmembrane conductance regulator). ,
Gen CFTR umiejscowiony jest na d³ugim ramieniu chromosomu 7.
Znanych jest ponad 1500 mutacji odpowiedzialnych za chorobź.
S¹ to mutacje najczźœciej punktowe, typu missens albo o charakterze ma³ych insercji, mniej czźsto mutacje typu nonsens i na z³¹czach intron-ekson.
Tylko wyj¹tkowo s¹ to duæe delecje.
Najczźstsza mutacja odpowiada za blisko 70% przypadków choroby i oznaczana jest jako ÄF508; uszkodzenie genu w tym miejscu prawdopodobnie determinuje ciźæki przebieg choroby.
Mutacja ta polega na delecji trzech nukleotydów, co powoduje usuniźcie z sekwencji bia³ka aminokwasu fenyloalaniny.
Inne mutacje, np. p.R117H, p.R334W i p.R347P odpowiadaj¹ za ³agodniejszy przebieg choroby.
W Europie Wschodniej i Œrodkowej, takæe w Polsce, spotykana jest mutacja del 21 (duæa delecja 21800 par zasad), prawie w ogóle nie spotykana w innych populacjach.
Mutacja ta teæ wywo³uje ciźæk¹ postaę choroby, z ciźæk¹ niewydolnoœci¹ trzustki i wczesnym pocz¹tkiem.
Glikogenoz :
Choroby spichrzeniowe glikogenu (glikogenozy) (ang. GSD - glycogen storage diseases)
genetycznie uwarunkowane choroby metaboliczne, prowadz¹ce do nieprawid³owego magazynowania glikogenu w w¹trobie, nerkach i miźœniach.
Zabuæanie z blokowaniem substancji metabolicznych
magazynowanie metabolitów w narz¹dach.
Glikogenozy s¹ chorobami genetycznymi, dziedziczonymi g³ównie autosomalnie recesywnie (z wyj¹tkiem glikogenozy typu IX, która jest dziedziczona w sposób sprzźæony z chromosomem X).
Nieprawid³owe spichrzanie jest spowodowane brakiem jednego z enzymów, uczestnicz¹cych w metabolizmie glikogenu.
OPIS JEDNOSTEK CHOROBOWYCH
ZESPÓ£ DOWNA: Aberracja genowa
W pewien sposób dopuszcza siź przerwanie ci¹æy po wykryciu nieprawid³owoœci chromosomalnej.
Nadzór biologiczny:
60% z Trisomi¹ 21 pary chromosomów ulega poronieniu;
20% z Trisomi¹ 21 pary chromosomów rodzi siź martwe.
Cechy :
niedorozwój umys³owy
krótkog³owie, umiarkowane ma³og³owie, sp³aszczona potylica
p³aski profil twarzy
mongoloidalne ustawienie szpar powiekowych (przyœrodkowe k¹ty oka poniæej poziomu k¹tów bocznych) Nie uæywa siź obecnie stwierdzenia mongolizm.
hipoplazja lub aplazja zatok czo³owych
krótkie podniebienie twarde
zmarszczka nak¹tna (epicanthus)
niewielki hiperteloryzm oczny
jasne plamki na tźczówce (zwane plamkami Brushfielda)
drobne zmźtnienia soczewki w badaniu w lampie szczelinowej
zaburzenia refrakcji, najczźœciej krótkowzrocznoœę (70%)
oczopl¹s (35%)
zez (45%)
stoæek rogówki (6%)
zaęma wrodzona (3%)
atrezja przewodu ³zowego (20%)
ma³y nos z p³ask¹ nasad¹ i szerokim grzbietem
wystaj¹cy jźzyk (glossoptosis), co spowodowane jest mikrognacj¹ i ma³¹ objźtoœci¹ jamy ustnej
pobruædæony jźzyk, tzw. jźzyk mosznowy
nisko osadzone, ma³e ma³æowiny uszne, czźsto ma³y lub nieobecny p³atek
zaburzenia s³uchu (66%)
hipoplazja zźbów
pojedyncza bruzda d³oni, nazwana teæ bruzd¹ ma³pi¹ (45%)
zwiźkszony odstźp miźdzy paluchem a drugim palcem stopy
marmurkowata skóra (cutis marmorata)
krótka szyja, rzadziej p³etwistoœę szyi
fa³d skóry na karku w okresie niemowlźcym
miźkkie, delikatne i rzadkie w³osy skóry g³owy
hipoplazja miednicy z poszerzeniem bocznych czźœci talerzy koœci biodrowych i sp³yceniem k¹ta panewkowego
wrodzone wady serca:
wspólny kana³ przedsionkowo-komorowy
ubytek przegrody miźdzyprzedsionkowej
ubytek przegrody miźdzykomorowej
przetrwa³y przewód tźtniczy
wypadanie p³atka zastawki mitralnej
nieprawid³owy przebieg tźtnicy podobojczykowej
wady przewodu pokarmowego (12%):
atrezja dwunastnicy
choroba Hirschsprunga :
atrezja odbytu
wady koœęca
niezroœniźcie ³uków krźgów lźdŸwiowych (37%)
11 par æeber
niestabilnoœę dŸwigaczowo-obrotnikowa (12%)
nadmierna ruchomoœę potyliczno-dŸwigaczowa (8,5%)
nieprawid³owy z¹b obrotnika (6%)
hipoplastyczny tylny ³uk krźgu C1 (26%)
wady uk³adu moczowo-p³ciowego
stosunkowo ma³e pr¹cie
zmniejszona objźtoœę j¹der.
MźæczyŸni s¹ bezp³odni.
ZESPÓ£ KLINEFELTERA(47,XXY)
wystźpuje nieci rzadziej 1 na 1000 urodzeń
p³ci mźskiej
dodatkowy chromosom X pochodzi od matki;
w podziale mejotycznym nie dosz³o do rozejœcia siź chromosomów.
Hipogonadyzm:
upoœledzenie produkcji testosteronu, poprzez niedorozwój j¹der.
s¹ bezp³odni;
w 20% upoœledzenie mózgu
wysoki wzrost, zaburzenia proporcji cia³a, pasa barkowego i miednicznego, wygl¹d zbliæony do kobiet.
3. ZESPÓ£ TURNERA:
Wystźpuje 1 na 5000 urodzeń æeńskich;
brak jednego chromosomu;
kobieta ma pe³ne cechy fizyczne;
99% zarodków ulega poronieniu;
cechy:
niski wzrost
pacjentkom podaje siź somatotropinź(hormon wzrostu) przed snem domiźœniowo.
Mimo tego nie powoduje to wzrostu wyæszego niæ ten który jest zakodowany przez geny(nie rzutuje na wzrost)
z punktu klinicznego pododawanie hormonu nie jest wskazane;
Leczenie niewydolnoœci przysadkowej;
brak miesi¹czki;
p³askie czo³o;
nierozwiniźte zźby;
szeroka klatka piersiowa;
koœlawoœę kolan i ³okci.
GLIKOGENOLIZA:
zaburzenie przemiany bia³ka, t³uszczu i cukru;
enzymy weryfikujemylizosomalnie
leczenie recesywne:
choróba spichrzeniowa glikogenu.
Polega g³ównie na zapobieganiu hipoglikemii i kwasicy mleczanowej
czźste podawanie posi³ków.
Zmniejszenie podaæy bia³ka i wykluczenie z diety galaktozy i fruktozy.
MUKOWISCYDOZA:
punktowy ubytek felanoalaniny
ubytek 1 aminokwasu z ³ańcucha, powoduje wzmoæon¹ wydzielinź gruczo³ów zewnźtrznych.
Czźsto wystźpuj¹ równorzźdnie objawy z innych uk³adów:
niedroænoœę przewodu s³uchowego
u starszych dzieci moæe byę zaburzone zewn¹trz wydzielnicza funkcja trzustki
doprowadza do niep³odnoœę (uk³. Rozrodczy)
Objawy ze strony przewodu pokarmowego wystźpuj¹ u oko³o 75% chorych:
wystźpuj¹ obfite, nieuformowane, cuchn¹ce, t³uszczowe stolce od wczesnego dzieciństwa;
powiźkszenie objźtoœci brzucha, niekiedy wypadanie odbytnicy;
niedroænoœę jelit w okresie noworodkowym, spowodowana czopem gźstej smó³ki zatykaj¹cym jelito grube
moæe wyst¹pię (4-5% przypadków) wtórna marskoœę æó³ciowa w¹troby z powodu niedroænoœci kanalików æó³ciowych;
kamica æó³ciowa;
skrźt jelita w okresie p³odowym;
gźsty i lepki œluz blokuje przewody trzustkowe, przyjmowane pokarmy nie s¹ odpowiednio trawione doprowadzaj¹c do objawów zespo³u z³ego wch³aniania;
nawracaj¹ce zapalenia trzustki
U ponad 90% chorych wystźpuj¹ objawy ze strony uk³adu oddechowego, takie jak:
przewlek³y i napadowy kaszel,
nawracaj¹ce i przewlek³e zapalenia p³uc, zapalenie oskrzelików,
obturacyjne zapalenia oskrzeli,
krwioplucie,
zmiany w p³ucach widoczne w rtg: nawracaj¹ca niedodma, rozdźcie i rozstrzenie oskrzeli,
przewlek³e zapalenie zatok przynosowych.
Inchalacje Nebulizatorem:
podaje siź pulmozynź
nebulizatory sprźæonego powietrza,
nebulizator pneumatyczny
w zbiorniku znajduje siź rozciźczony roztwór z lekiem
wielkoœę cz¹stek odpowiada na oddzia³ywanie:
miejscowe >8
na duæe oskrzela 5 a 8
oskrzeliki i pźcherzyki p³ucne < 5
CUKRZYCA :
Polifagia : dyzy apetyt;
polidyspazje : narastaj¹ce pragnienie;
poliuria : wielomocz, czźstomocz, mikcje nocne i moczenie nocne;
postźpuj¹ce chudniźcie
Glikonia nadczo i w ci¹gu doby hemoglobiny HbA1
Makroangiopatia : podatnoœę na zakaæenia miejscowe i ogólne
Mikroangiopatia: niewydolnoœę k³źbuszków nerkowych
Neuropatie :zaburzenia w obźbie naczynia, zaburzenia czucia przeczulica
Retinopatia: Jest to najczźstsze powik³anie i dotyczy w³aœnie siatkówki. Uszkodzenie nastźpuje jednak poœrednio: najpierw podlegaj¹ mu naczynia w³osowate, potem receptory i w³ókna nerwowe w b³onie wewnźtrznej.
Niedoczynnosę tarczycy:
niedoczynnoœę wrodzona:
niedorozwój w 80% b³źdy tarczycy, b³źdy przysadki s¹ rzadsze;
Bilans 0:
przeprowadza oddzia³ do 5 doby;
ocena w kierunku laboratoryjnym;
fenyloketamina stosuje siź odpowiednie diety aby nie upoœledzaę rozwoju.
Niedoczynnoœę hormonu tarczycy(jesli wyniki s¹ negatywne stosuje siź kuracjź hormonalna
Choroba Haninoto:
Na chorobź Hashimoto moæe zachorowaę do 2% populacji, a liczba zachorowań wzrasta.
Choroba Hashimoto dotyczy gruczo³u tarczowego (tarczycy). Jest to narz¹d po³oæony w szyi, który kontroluje sposób, w jaki nasz organizm wykorzystuje energiź.
Noworodki z t¹ chorob¹ w 95 % nie manifestuj¹ objawów klinicznych. Waæne jest aby sprawdzię w ksi¹æeczce zdrowia na 1-2 stronie zwrócic uwagź na wyniki bilansu 0.
Objawy
Wrodzone :
przed³uæaj¹ca siź æó³taczka
zaparcia, sennoœę
obniæenie napiźcia mm.
Przepuklina wrodzona
duæy brzuszek
duæy jźzyk
Nabyte:
Obniæenie dynamiki wzrostu
sucha i blada skóra
bradykinezja
deficyty w nauce,
obrzźki
opóŸnienie pokwitania.
CHOROBY DRÓG ODDECHOWYCH
przez drogi oddechowe nabywamy odpornoœci
zielony katar u dziecka kontakt z patogenami
dzieci maj¹ zatoki sitow¹ i klinow¹, jeœli dochodzi do zapalenia moæe doœę do zapalenia opon mózgowo - rdzeniowych
zapalenie zatok przynosowych
zapalenie tkanki ³¹cznej pozaga³kowej, moæe wyst¹pię wytrzeszcz oczny,
zapalenie nerwu pozaga³kowego
Zapalenie P³uc
chlamydia moæe byę do 4 roku æycia
przewaænie u dzieci do 5 roku æycia
pneumokkoki szczególnie atakuj¹ dzieci ze wzglźdu na s³abo rozwiniźty uk³ad immunologiczny, zalecane s¹ szczepienia, u doros³ych zaraæenie pneumokokami daje objawy kataru, zapalenia zatok
u osób starszych moæe dojœę do zaraæenia siź od dzieci w rodzinie, w wyniku czego moæe dojœę do zapalenia p³uc
Podzia³
TYPOWE ZAPALENIE P£ÓC
Przy typowych objawach choroba zaczyna siź:
os³abieniem
bólami miźœni
nag³¹ wysok¹ gor¹czk¹, która spada po 7-9 dniach
dreszczami
zlewnymi potami
kaszlem, najpierw suchym, a nastźpnie wilgotnym z odkrztuszaniem œluzowej lub ropnej wydzieliny
bólem klatki piersiowej przy oddychaniu
dusznoœci¹ o róænym stopniu nasilenia
niekiedy krwiopluciem
ATYPOWE ZAPALENIE P£ÓC
Stan ogólny dobry, ciźæszy: Legionella pneumophila
Pocz¹tek jest mniej gwa³towny niæ w typowym zapaleniu p³uc.
Dominuj¹ objawy z górnych dróg oddechowych:
suchy kaszel, d³ugo utrzymuj¹cy siź, mecz¹cy
ból gard³a
temperatura do 38 stopni, utrzymuj¹ce siź d³ugo stany podgor¹czkowe
Objawy spoza uk³adu oddechowego:
bóle stawów
bóle miźœniowe
objawy ze strony przewodu pokarmowego
Dusznoœę, o róænym stopniu nasilenia
8.CHOROBY NOWOTWOROWE:
S¹ drug¹ przyczyn¹ zgonów;
Pierwsz¹ przyczyn¹ zgonów s¹ wypadki i urazy;
12 przypadków na 1000000;
Epidemiologie w Polsce u dzieci:
Bia³aczka 31%
Nowotworu CUN 20%
Ziarnica z³oœliwa 8%
Nowotwory koœci 7%
Nowotwory tkanek miźkkich 7%
Miźœniaki limfatyczne 6%
Nowotwory uk³adu wspó³czulnego 6%
Nowotwory jajników 3%
Nowotwory j¹der 3%
Nowotwory okolicy krzyæowej 4%musia³abyœ sprawdzię bo nie mogź siź rozczytaę z notatek :)
Objawy:
obniæenie aktywnoœci ruchowej;
sennoœę;
zaburzenia cyklu dobowego;
apatia;
rozdraænienie;
pogorszenie wydolnoœci fizycznej;
niedokrwistoœę(komórki rakowe pobieraj¹ Fe z krwi)
utrzymuje siź stan podgor¹czkowy;
okresowe bóle nocne, g³owy i brzucha;
przyspieszenie oddechu;
szybkie mźczenie siź;
cechy przedwczesnego dojrzewanie;
krwawienie z drug moczowych;
trudnoœci z oddawaniem moczu i stolca;
powiźkszenie objźtoœci g³owy i obrzźki(cieœń mózgowa) 18 m-c;
nag³y wytrzeszcz i zez ga³ek ocznych;
zmiana barwnika skóry;