Ruch społeczny składa się z następujących konstytutywnych komponentów:

1. Istnieje zbiorowość ludzi działających razem.

2. Wspólnym celem działania zbiorowego jest jakaś zmiana ich społeczeństwa definiowana przez uczestników w podobny sposób.

3. Zbiorowość jest relatywnie rozproszona , z niskim poziomem organizacji formalnej.

4. Działania cechuje relatywnie wysoki poziom spontaniczności, przyjmują niezinstytucjonalizowane, niekonwencjonalne formy.

Podsumowując : przez ruchy społeczne rozumiemy luźno zorganizowane zbiorowości działające wspólnie w niezinstytucjonalizowany sposób w celu wytworzenia zmiany w ich społeczeństwie.

Te same akcenty można znaleźć w licznych definicjach występujących w literaturze. W kilku klasycznych sformułowaniach ruchy społeczne rozumie się jako:

„Przedsięwzięcia o charakterze zbiorowym, dążące do ustanowienia nowego porządku życia” (Blumer, 1951; 199);

„Przedsięwzięcia o charakterze zbiorowym, mające spowodować zmianę porządku społecznego” (Lang, Lang, 1961:507);

Współcześni autorzy poddają bardziej rozbudowane charakterystyki ruchów społecznych jako:

„Wyraz woli wśród członków społeczeństwa” lub w szczególności : „ próby wyrażania żądań i niezadowolenia i /lub działania na rzecz zmiany lub jej przeciwdziałania” (Zald, Berger, 1978:824,841);

Wreszcie w bardziej kontekstowym , opisowym stylu o ruchach społecznych mówi się, że jest to:

„Specyficzny rodzaj grup wspólnego działania; istnieją dłużej i są bardziej zintegrowane niż masy czy tłumy , a nie są jeszcze tak zorganizowane, jak kluby polityczne i inne stowarzyszenia” (Rudolph Heberle , w : Banks, 1972:8).

Ruch społeczny wytwarza lub wpływa na zmiany w społeczeństwie nie tylko wtedy, gdy sam jest całkowicie, ostatecznie ukształtowany, ale raczej przez cały czas, od samego początku, w trakcie swojej wewnętrznej morfogenezy. Podobnie zmiany w społeczeństwie zachodzą cena zewnątrz samego ruchu oddziałują zwrotnie na jego rozwój nie tylko, kiedy są zakończone, ale przez cały czas ich stopniowego nasilania się; nieustannie modyfikują karierę ruchu , jego siłę rozpędu , prędkość i kierunek.

Piotr Sztompka.; Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005, s. 256.

Tamże

Piotr Sztompka.; Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005, s. 257.

Piotr Sztompka.; Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005, s. 274.