DIAGNOSTYKA NEUROLOGICZNA PACJENTÓW PO URAZACH RDZENIA KRĘGOWEGO

Epidemiologia zachorowalność leczenie wydolność usprawnianie przykładowe testy eurologiczne

1.BADANIA MOTORYCZNOŚCI (FUNKCJA MIĘŚNI) W ZALEŻNOŚCI OD POZIOMU USZKODZENIA RDZENIA KRĘGOWEGO
2. BADANIE WYDOLNOŚCI UMOŻLIWIAJACE PLANOWANIE OBCIĄŻEŃ WYSIŁKOWYCH.
3.BADANIE SENSORYCZNOŚCI (POZIOMU
CZUCIA, OCENA UŁOŻENIA CZĘŚCI CIAŁA)
4.BADANIE REFLEKSYJNOŚCI W OBREBIE STÓP i DŁONI.

Urazy rdzenia kręgowego

LECZENIE URAZÓW RDENIA

1. NEUROPROTEKCJA- wpływają na nią czynniki naczyniowe, hipoksja, wolne rodniki, demielinalizacja, uszkodzenie aksonów, aktywacja fagocydów ( leczenie farmakologiczne np.minocyklina, metyloredizolen)

2.STYMULACJA WZROSTU AKSONALNEGO- eliminacja czynników hamujących wzrost neuronu po urazie. Mielina hamuje wzrost i regenerację neuronu. Ten wzrost ograniczaj także ihibitor receptora NEP-1-40. Transplantacja makrofagów.

3.MOSTOWANIE- wykorzystanie nerwów obwodowych do przeszczepów (np. udowych) zastosowanie komórek Schwanna; zastosowanie komórek glejowych wszczepionych po tygodniu od urazu; zastosowanie tkanek płodowych pobranych przed mielinizacją; zastosowanie komórek macierzystych ( np. szpikowych). zabiegi te służą neuroregeneracji uszkodzonego rdzenia

4. UŁATWIENIE TRANSMISJI AKSJONALNEJ- dokonać możemy przez przeszczep ww. komórek oraz farmakoterapię ( 4-aminopirydyna 4-AP). Zabiegi takie powinny poprawić funkcję neurologiczna.

5-6. ORTOTYKA BIOLEKTRYCZNA_ USPRAWNIENIE RUCHOWE.-- wykorzystujemy plastyczność układu nerwowego przez

-poprawę przewodnictwa synaptycznego;

-remodelowanie rdzenia kręgowego;

-zmiany kompensacyjne w obrębie nienaruszonych neuronów,

-tworzenie nowych połączeń synaptycznych,

-odtwarzanie utraconych wzorców ruchowych

-uruchomienie generatora centralnego wzorca ruchów, który może wytworzyć nowy odruch (np. lokomocji); istnieją ślady pamięciowe ruchu także w rdzeniu kręgowym

-terapia naprawcza, stymulacja elektryczna, ocena funkcjonalna, farmakoterapia.

WPŁYW URAZU RDZENIA NA FUNKCJE ODDECHOWE

-z przebiegiem choroby osłabieniu ulega funkcja mięśni oddechowych i obserwujemy obniżenie parametrów oddechowych

-niewydolność oddechowa (po problemach urologicznych) jest przyczyną przedwczesnych zgonów.

-diagnozować spadek tych wskaźników

-deficyt ruchowy wynikający z porażenia koreluje wysoko z parametrami spirometrycznymi
(np. obniżona FEV1)

-pozycja ciała wpływa na oddychanie ( najkorzystniej w pozycji leżącej)

-zastosowania pasa brzusznego w tetraplegii powoduje obniżenia TLC, ELC

-Restrykcje ( ograniczenia oddechowe) dominują.

-chorzy mają większe kłopoty z wydechem

>C4 - tylko oddychanie przeponą

<C4 - mięśnie wydechowe

NORMY V02 max. DLA PACJENTÓW PO URAZACH RDZENIA KRĘGOWEGO

( ml 02 / kg / min)

WYDOLNOŚĆ KOBIETY MĘŻCZYŹNI

KLASYFIKACJA NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆI PACJENTÓW NEUROLOGICZNYCH-

siła i stabilizacja mięśni, praca układów wegetatywnych

KLINICZNA

energetycznego określonych czynności, pomiarów biomechanicznych i antropometrycznych

zapobieganie odleżynom, stan napięcia mięśniowego)

ZALEŻNOŚĆ LOKOMOCJI I METABOLIZMU TLENU

dystans

VO2max

poziom

uszkodzenia

rdzenia

Th-1 r=0.80

tetraplegia r=0.54

km

ml/kg/min

<1.0

<12

1.0-1.4

13-17

1.4-1.7

18-28

1.7-2.0

29-35

>2.0

>36

WYSIŁEK W REHABILITACJI SCI

W NORMIE WYSIŁEK STYMULUJE FUNKCJE KRĄŻENIA POPRZEZ 3 GŁÓWNE MECHANIZMY.

-stymulację sympatyczną- chronotropię (wzrost HR)

-inotropię (siła skurczu)

-wzrost powrotu żylnego poprzez wspomaganie pompy mięśniowej

-wzrost stężenia katecholamin

W WYSIŁKU REHABILITACYJNYM PACJENTÓW ZE SCI WSZYSTKIE TE MECHANIZMY

SĄ UPOŚLEDZONE.

-- BRAK POMPY MIĘŚNIOWE

-- UPOŚLEDZENIE POWROTU ŻYLNEGO

-- ZALEGANIE KRWI W PORAŻONYM MIĘŚNIU

-- OGRANICZONE PRZEWODNICTWO MIĘŚNIOWE

-- PRZERWANY ŁUK ODRUCHOWY

-- OGRANICZENIE PRACY MIĘŚNI ODDECHOWYCH

-- BRAK KONTROLI KINESTETYCZNEJ

-- BRAK NORM WYDOLNOŚCIOWYCH DLA POSZCZEGÓLNYCH POZIOMÓW USZKODZENIA RDZENIA KRĘGOWEGO

Wskaźniki fizjologiczne w teście wysiłkowym osób na wózkach aktywnych i mniej aktywnych ruchowo
(15 badanych)

parametry

aktywni

nieaktywni

moc pracy W

97.1 ± 6.3

61.7 ± 5.2

czas wysiłki min

13.3 ± 0.8

9.9 ± 0.5

HR max 6 min

181.7 ± 4

183 ±3

VO2max L/min (STPD)

2.24 ± 0.41

1.56 ± 0.09

VE l/min BTPS

105.6 ± 5.6

68.8 ± 4.1

Analizując ogólne zastosowanie skal instrumentalnych możemy wyróżnić tutaj skale mające zastosowanie w określonych jednostkach chorobowych i związanych z nimi metodami rehabilitacji. Przykładem takiej skali w neurologii są
skale Jacobsona i Newmana stosowane w fizjoterapii amerykańskiej. Starają się one określić stan funkcjonalny, emocjonalny i fizyczny pacjenta w oparciu o deklaracje osób badanych po urazach głowy.

W testach tych pacjent uzyskać może odpowiednią ilość punktów odpowiadając na pytania;

Twierdząco- ( 4 pkt. )

Czasami - ( 2 pkt ),

Nie występuje- ( 0 pkt.).

Wspomniane skale przedstawia poniższe zestawienie pytań.

Skala funkcjonalna( 9 pytań )

1. Z powodu choroby masz problemy z wstawaniem z łóżka

2. Czy choroba ogranicza Twoje uczestnictwo w aktywności socjalnej (kino, życie towarzyskie itp.

3. Czy masz kłopoty z czytaniem?

4. Czy unikasz przebywania na wysokości ?

5. Czy masz trudności z pracą domowa lub ogrodową

6. Czy masz problemy z obejściem domu w nocy ?

7. Czy choroba wpływa istotnie na Twoje obowiązki domowe i zawodowe. ?

8. Czy choroba ogranicza Twoje podróże służbowe i rekreacyjne ?

9. Czy choroba ogranicza Twoje zadania samoobsługi ?

Skala emocjonalna ( 9 pytań )

1. Czy choroba powoduje frustrację ?

2. Czy obawiasz się opuścić sam swój dom ?

3. Czy tracisz pewność siebie w kontaktach z innymi ludźmi ?

4. Czy masz obawy, że ludzie sądzą, że jesteś pod wpływem leków

5. Czy masz kłopoty z koncentracją ?

6. Czy boisz się zostać w domu sam ?

7. Czy czujesz się osobą niepełnosprawną ?

8. Czy choroba wywołuje u Ciebie stres w kontaktach z rodziną i znajomymi ?

9. Czy masz depresję ?

Skala fizyczna ( 7 pytań )

1.Czy patrzenie w górę pogłębia chorobę (powoduje zawroty głowy )?

2.Czy szybki ruch głową pogłębia zawroty ?

3.Czy zmiana pozycji w łóżku pogarsza Twój stan samopoczucia ?

4.Czy schodzenie z góry pogarsza stan i nasila zawroty głowy ?

5.Czy pochylanie się do przodu pogarsza Twój stan ?

6.Czy zwiększona aktywność ruchowa pogarsza Twoje samopoczucie ?

7.Czy szybko się męczysz w różnych czynnościach życia codziennego ?

SKALE CZYNNOŚCIOWE W REHABILITACJI NEUROLOGICZNEJ

KORNOFSKY PERFORMANCE STATUS SCALE

CZYNNOŚĆ

%

objawy kliniczne

zdolny do normalnej aktywności

100

bez dolegliwości, bez objawów choroby

nie wymaga opieki

90

nieznaczne objawy chorobowe

aktywność wymaga większego wysiłku

80

objawy choroby

niezdolny do pracy, pacjent w domu zapewnia samodzielność

70

pacjent z nawracającymi objawami choroby

wymaga pomocy, niezdolny do samodzielności

60

występowanie okresowych nawrotów niepełnosprawności

wymaga nieznacznej opieki i stałej kontroli medycznej, niezdolny do samoobsługi, konieczna opieka szpitalna

40

postęp choroby- nasilenie niepełnosprawności

0-30% konieczna opieka paliatywna aż do zgonu pacjenta

SCANDINAVIAN NEUROLOGICALSTROKE SCALE

PUNKTACJA PROGNOSTYCZNA

1.ŚWIADOMOŚĆ

-PEŁNA ----- 6 pkt.

-PODSYPIAJĄCY LECZ ŚWIADOmy --- 4

-REAGUJE NA POLECENIA LECZ NIE W PEŁNI ŚWIADOMY ----2

2.SIŁA MIĘŚNI KOŃCZYNY GÓRNEJ

-UNOSI KOŃCZ. Z PRAWIDŁOWĄ SIŁĄ ---6 pkt.

-UNOSI Z OBNIŻONĄ SIŁĄ ----5

-UNOSI PRZEZ ZGIĘCIE W ST.ŁOKCIOWYM ----4

-PORUSZA NIE POKONA SIŁY CIĘŻKOŚĆI ---2

-BEZWŁAD ---0

3.CHÓD

- PRZECHODZI 5 M BEZ POMOCY ----12 pkt

-CHODZI Z POMOCĄ SPRZĘTU ORTOP. ---9

-WYMAGA ASEKURACJI W CHODZIE ---6

-SIADA BEZ URZĄDZEŃ POMOCNICZYCH ----3

-OBŁOŻNIE CHORY (WÓZEK) ---0

4.MOWA

-PRAWIDŁOWA ----10 pkt.

-DOBÓR SŁÓW OGRANICZONY ---6

-WIĘCEJ NIŻ POTWIERDZENIE( NIEADEKWATNE) ALE NIE FORMUŁUJE ZDAŃ ---3

-BRAK MOWY (JEDYNIE RUCHY GŁOWY) ---0

SKALA MATHEW

1.STAN PSYCHICZNY 2.NERWY CZASZKOWE

ŚWIADOMOŚĆ NIEDOWIDZENIE

-PEŁNA- ----8 pkt POŁOWICZE

-SENNY- -----6 BRAK ----3 pkt

-PRZYTĘPIONY----4 NIEZNACZNE ----2

-STUPOR- -----2 UMIARKOWANE---1

-ŚPIĄCZKA- -----0 ZNACZNE- ----0

3.CZUCIE 4. ODRUCHY

-PRAWIDŁOWE ----3 pkt -PRAWIDŁOWE---- 3pkt

-NIEZ. ZABURZONE ---2 -PATOLOGICZNE--2

ZNA.ZABURZONE ---1 -KLONUSY ----1

-BRAK ( BÓL) ---0 -BRAK ----0

5. SIŁA MIĘŚNI OKREŚLANA ODDZIELNIE

-PEŁNA SIŁA ----5 pkt

-RUCH WBREW OPOROWI ----4

-RUCH WBREW SILE CIĘŻKOŚCI---3

-RUCH W ODCIĄŻENIU ---2

-ŚLAD RUCHU ---1

-BRAK RUCHU ---0

6. WYDOLNOŚĆ LUB SKALA NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆI

-PEŁNA ----28 pkt

-NIEZNACZNIE OGRANICZONA ---21

UMIARKOWANIE OGRANICZONA---14

CIĘŻKO OGRANICZONA ---7 ZGON—0

2