c.d. Wykładu 7 - 26.04.05

Drogi zakażenia :

  1. kontakty :

    1. bezpośredni - ręce

    2. pośredni- odzież, przedmioty, sprzęt, pokarm

  2. powietrzna - flora G( +), gronkowce, paciorkowce

OIOM

Jest rezerwuarem i głównym źródłem zakażeń epidemiologicznych. Częstość zakażenia sięga 20-25% . Czynnikiem zwiększającym liczbę zakażeń szpitalnych są inwazyjne procedury. Program obejmujący szpitale wykazały że:

  1. 78% pacjentów miało założone cewniki naczyniowe

  2. 75% pacjentów miało założone cewniki moczowe

  3. 65% pacjentów było sztucznie wentylowanych

Leczenie empiryczne - antybiotyki o szerokim spektrum działania prowadzi do selekcji szczepów opornych. Pacjenci OIOM po przewiezieniu do innych oddziałów stają się źródłem zakażeń wieloopornych szczepów bakterii.

Zakażenia na oddziale chirurgicznym.

Charakterystyczne są zakażenia w obrębie cięcia chirurgicznego. Najważniejsze drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenie ran chirurgicznych to :

  1. S. Aureus ( zabiegi poza jama brzuszną )

  2. S. Epidermidis ( wszczepione implanty )

  3. Pałeczki G(-) tlenowe i beztlenowe , enterokoki ( w operacjach jamy brzusznej i zabiegach urologicznych ) . Beztlenowce niezarodnikujące - jeżeli podejrzewamy stan zapalny w obrębie jamy brzusznej przy leczeniu empirycznym podajemy antybiotyk obejmujący swoim spektrum bakterie beztlenowe np. klinadamycyna oraz metronidazol.

Zakażenia na oddziale onkologicznym

Chorzy z nowotworami i towarzysząca im neutropenia są szczególnie podatni na zakażenia. Ryzyko zakażenia bakteryjnego lub grzybiczego wzrasta ze spadkiem liczby granulocytów i czasem trwania neutropenii ( chemioterepia, radioterapia). Zakażenia wywołuje flora bakteryjna błon śluzowych zwłaszcza przewodu pokarmowego wnikające przez śluzówki. Kolonizujące je mikroorganizmy mogące wywołać zakażenia układowe :

  1. staphylococcus epidermidis

  2. paciorkowce zieleniujące

  3. drożdżaki

  4. pałeczki jelitowe, E. Coli

  5. beztlenowce

Zakażenia na oddziale noworodkowym :

Noworodki są podatne na zakażenia ze względu na brak własnej flory bakteryjnej i niewykształcony układ odpornościowy i barierę skórną. Noworodek hospitalizowany bezpośrednio po urodzeniu kolonizowany jest przez oporną florę szpitalną : Klebsiella, Enterobacter, Pseudomonas. Ryzyko zwiększa stosowanie inwazyjnych metod diagnostycznych, leczenie ( cewniki dożylne)

„ Roming in” - po urodzeniu matka z własnym dzieckiem jest przenoszona do oddzielnej sali, izolowana, ograniczony jest kontakt z personelem co zwiększa szansę na zakolonizowanie noworodka przez florę matki

„ system kohorty”- matki i dzieci urodzone w danym dniu kładzione są na jednej wysterylizowanej sali

Izolacja od bakterii szpitalnych . Przebywają tam ok. 1 tyg.

Zwalczanie zakażeń szpitalnych :

  1. prawidłowy plan budowy szpitala

  2. ciągów wentylacyjnych

  3. usytuowania oddziałów- nie krzyżować traktów septycznych i aseptycznych

  4. komunikacja między oddziałami

Zadania zespołu zwalczenia zakażeń szpitalnych :

  1. przestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki i higieny personelu

  2. stosowania właściwych procedur w dziedzinie dezynfekcji i sterylizacji

  3. prowadzenie rejestracji i kontroli zakażeń przez zatrudniona w tym celu pielęgniarkę lub lekarza

  4. stosowanie racjonalnej chemioterapii

  5. udział administracji szpitala w egzekwowaniu postanowień podjętych przez komitet zwalczania zakażeń szpitalnych

  6. sprawnie funkcjonujące laboratoria bakteriologiczne

Zadania pracowni bakteriologicznej :

  1. bieżąca analiza czynników etiologicznych występujących w posiewach oddziału- szpitala

  2. bieżąca analiza lekooporności ( % oporności) do wykorzystania w leczeniu empirycznym

  3. kontrola sterylizacji i dezynfekcji

  4. opracowanie epidemii szpitalnych

Zakażenia płynami dezynfekcyjnymi :

W płynach dezynfekcyjnych mogą występować bakterie :

  1. Pseudomonas aeruginosa, cepacia, convexa, fluorescens

  2. Alcaligenes faecalis

  3. Enterobacter cloacae

  4. Serratia marcescens

Postępowanie w przypadku epidemii:

  1. pobranie prób do badania bakteriologicznego

  2. izolowanie chorych zakażonych

  3. zamknięcie oddziału ( rzadko wymagane)- dokładnie mycie, sprzątanie i odkurzenie oddziału

Badania bakteriologiczne :

Co jest ważne dla lekarza przy stawianiu diagnozy ?

Typowanie :

Typujemy pojedyncze szczepy. Typujemy cechę charakterystyczną, indywidualna a nie charakteryzujemy cały gatunek lecz pojedynczy szczep.

Badanie nosicielstwa i środowiska :

  1. systematyczne badanie bakteriologiczne nosicielstwa u chorych - korzyści wątpliwe i nie uzasadniają ponoszonych kosztów, uzasadnione są w wypadki epidemii w oddziałach.

  2. systematyczne badanie nosicielstwa personelu - nie mają uzasadnienia chyba, że kontrola bakteriologiczna ma na celu wykrycie czynnika etiologicznego w ognisku zakażenia w oddziale lub służby zdrowia uświadomieniu personelu

  3. kontrola środowiska szpitalnego- okresowo należy pobrać próby do badania bakteriologicznego

  4. kontrola bakteriologiczna powietrza- jest pomocna w ogólnej ocenie stopnia zanieczyszczenia środowiska szpitalnego . Norma : 500- 1500 bakterii niechorobotówrczych !!!/ na m2 / godz.

Gatka

2