TYPY DEFINICJI WG DOROSZEWSKIEGO

Wg Doroszewskiego definicje mają charakter słownikowy, a nie encyklopedyczny tzn. ich celem jest wyjaśnienie znaczenia ale nie obejmuje podawania informacji natury historycznej

Doroszewski dzieli definicje na 6 typów pod względem sposobów interpretowania :

  1. REALNOZNACZENIOWA

Wyjaśnia treści znaczeniowe bez odwoływania się do budowy słowotwórczej

Np. Aksamit - tkanina z jedwabiu i wełny lub bawełny lub z czystego jedwabiu, pokryta z jednej strony miękkim, krótkim włosem

  1. STRUKTURALNO- ZNACZENIOWA

Uwypukla się budowę słowotwórczą i precyzuje się charakter rzeczowy stosunku desygnatu wyrazu pochodnego do desygnatu wyrazu podstawy słowotwórczej

Np. Donosiciel- osoba która donosi

  1. STRUKTURALNA

Wskazuje relację objaśnianego hasła do jej podstawy słowotwórczej. Przeważnie stosuje się ją przy zdobnieniach i zgrubieniach

Np. Maleńki - zdrobienie, o odcieniu intensywniejszym, od mały

  1. ZAKRESOWA

Wskazuje na zakres desygnatów, do których może się odnieść dane hasło.

Gdy następuje konieczność użycia tego typu definicji oznacza to, że nie jesteśmy w stanie wydzielić konkretnych, odrębniających cech znaczeniowych

Np. Beczeć: - o owcy - wydawać głos

-w przenośni- głośno płakać

  1. SYNONIMICZNA

Jak mówi nazwa, wyjaśnia hasła poprzez podstawienie synonimów

Np. Miło - serdecznie, życzliwie, dobrze, przyjemnie, błogo, uprzejmie

  1. GRAMATYCZNA

Określa wyraz przez kategorię gramatyczną.

Definicja gramatyczna może mieć charakter składniowy, tj. gdy określa funkcję danego wyrazu w zdaniu

Np. Lepszy - stopień wyższy od dobry

Tekst źródłowy:

- Wstęp do Doroszewskiego.