Teoria literatury jako dział wiedzy o literaturze.
Literaturoznawstwo = wiedza o literaturze = nauka o literaturze - zajmuje się literaturą:
- przeszłą i teraźniejszą (Skwarczyńska)
- ujmowaną diachronicznie i synchronicznie (Sławiński).
Literaturoznawstwo bada twórcę, dzieło, uwarunkowania społeczne, odbiorcę, epokę.
Odbiorca - wprowadza rozróżnienie dotyczące czytelników (idealny, wirtualny, historyczny itd.)
Koniec XX wieku - wyodrębniło się jako samodzielna nauka za sprawą pozytywistów. Wypracowała sobie narzędzia, metody badawcze i określiła materiał badawczy (narzędzie - np. pojęcie gatunku, rymu, opozycja akcent - brak akcentu itd.).
Poddyscypliny nauki o literaturze:
Historia literatury - literatura w ujęciu historycznym.
Teoria literatury - bada literaturę od strony teoretycznej.
Metodologia badań literackich.
Ad. 1) Lokuje dzieła, gatunki, prądy, epoki w czasie.
Przykład:
Tren - miejsce w Europie, gdzie powstały utwory funeralne; moment, kiedy zaistniały, uzyskały największy rozgłos i kiedy zgasły (w Europie i Polsce).
Ad. 2)
Co to jest literatura jako rodzaj sztuki?
Czym jest literatura?
Ontologia literatury - sposób istnienie dzieła literackiego.
Jak zbudowane jest dzieło literackie (wyodrębnienie części)?
Ujęcia fenomenologiczne, strukturalne, semiotyczne, dekonstruktywistyczne.
Działy teorii literatury:
Wersologia - nauka o wersach, wersyfikacji, strofice.
Stylistyka - co to jest styl (np. artystyczny i potoczny), środki stylistyczne.
Genologia - czym jest gatunek, kiedy powstał; kompozycja (uporządkowanie naddane); np. gatunki pogranicza (co to jest gatunek czystorodzajowy; ballada (E + L) epika → opowiadacz, liryka → wersyfikacja.