Wykład 4

Kontrola ruchów

Koordynacja ruchów to: (różne definicje)

• Proces organizacji informacji; pojęcie utożsamiane z kontrolą ruchów

• Uzgodnienie wszystkich komponentów ruchu we współdziałaniu człowieka i środowiska; ruch jest zawsze „ruchem w sytuacji”

• Współdziałanie mechanizmów fizjologicznych, głównie nerwowo-mięśniowych zapewniających optymalne wykonanie ruchu zgodnie z założeniami.

Koordynacyjna zdolność motoryczna Konstrukt logiczny odzwierciedlający względnie utrwalone i uogólnione formy przebiegu psychofizycznych procesów regulacji ruchowej.

Sterowanie ruchami - proces organizacji ruchu oparty na zasadzie otwartego łańcucha sterowania (ang. Open loop) pozwalającego na realizację ruchu bez informacji zwrotnej.

Regulacja ruchów - proces organizacji ruchu oparty na systemie zamkniętych pierścieni i regulacyjnych z generalną zasadą funkcjonowania sprzężeń zwrotnych. Decydujące dla kontroli ruchów są informacje zwrotne z proprioreceptorów.

Równowaga ciała to:

• Teoretyczny konstrukt charakteryzujący zdolność do kompensacji sił destabilizujących działających na ciało i utrzymywania rzutu jego środka ciężkości wewnątrz powierzchni podparcia, którą w przypadku pozycji stojącej stanowi obszar kontaktu stóp z podłożem.

• Możliwość utrzymywania zrównoważonej pozycji ciała (statyczna) oraz zachowania lub odzyskania (dynamiczna) w trakcie czynności ruchowej albo bezpośrednio po jej wykonaniu. (Raczek)

Dynamiczna przy zmianie punktu podparcia

2 aspekty czynności ruchowej: (hipoteza Hessa, 1943)

• Telekinetyczny (nakierowany na cel działania)

• Ereizmatyczny (związany z równowagą ciała)

Mózg zużywa 20% całkowitego zapotrzebowania organizmu na tlen. Krążenie mózgowe obejmuje 15% wyrzutu sercowego. Wielkość poszczególnych części ciała nie jest proporcjonalna do ich reprezentacji w mózgu.

Co ma wpływ na naszą równowagę?

• Wzrok - gdy mamy otwarte oczy, mamy lepszą równowagę.

• Receptory skórne punktu podparcia (np. stóp)

• Proprioreceptory

• Narząd przedsionkowy

Narządem przetwarzającym informacje o równowadze jest móżdżek.

Mechanizmy kontroli równowagi ciała

• Antycypacyjne dostosowanie posturalne - przygotowanie do czegoś, napięcie mięśniowe; (np. wysuwając rękę w przód mm przy piszczeli przez moment zmienia napięcie mięśniowe)

• Korekcyjne dostosowanie posturalne - reakcje odruchowe (T względem NN, RR względem T itp.); z zaskoczenia