ZAPALENIE PŁUC

(pneumonia)

• jest ostrą chorobą obejmującą głównie pęcherzyki płucne i tkankę śródmiąższową ale również oskrzeliki i drobne oskrzela

PODZIAŁ ZAPALEŃ PŁUC

1. Okolicznościowy - domowe / szpitalne

2. Kliniczny - ostre / przewlekłe

3. Stopień ciężkości - lekkie / ciężkie

4. Anatomopatologiczny - jednoogniskowe / wieloogniskowe / z zajęciem opłucnej / z przewagą zmian miąższowych / z przewagą zmian śródmiąższowych (= atypowe)

5. Etiologiczny - wirusowe / bakteryjne / grzybicze / pierwotniakowe / zachłystowe / inne (popromienne, eozynofilowe, aspiracja węglowodorów - nafta, benzyna)

WIEK PACJENTA A ETIOLOGIA

1. Noworodki - Streptococcus agalactiae, Staphylococcus epidermidis i aureus, Chlamydia trachomatis, Listeria

2. Niemowlęta i dzieci < 5 rż. - wirusy pneumotropowe, Streptococcus pneumoniae, Heamophilus influenzae, Mycoplasma, Chlamydia pneumoniae

3. Dzieci > 5 rż. - Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, j.w.

LECZENIE

1. Noworodki

• początkowo - piperacyklina lub ampicylina + aminoglikozyd (Gentamycyna, Kanamycyna, Neomycyna)

• alternatywnie - cefalosporyny III generacji (cefotaksim, cefoksytyna) + aminoglikozyd

2. Typowe zapalenie płuc

• początkowo - cefuroksim axetil

• alternatywnie - amoksycylina z inh. B-laktamaz (Augmentin)

• etiologia niejednoznaczna - cefuroksim axetil + makrolid

3. Atypowe zapalenie płuc

• początkowo - makrolid (azytromycyna, klarytromycyna)

• alternatywnie - doksycyklina (> 12 rż.), fluorochinolon (> 16 rż.)

• wspomagająco - fizykoterapia, aerozoloterapia, tlenoterapia

PORÓWNANIE TYPOWEGO I ATYPOWEGO ZAPALENIA PŁUC

	Typowe	Atypowe
Początek choroby	ostry	łagodny
Okres wylęgania	1-2 dni	7-20 dni
Gorączka	wysoka	umiarkowana
Wydzielina ropna	obecna +	brak -
Zmiany osłuchowe	mocno wyrażone	słabo wyrażone (mogą być furczenia)
Inne		↓ OB średniowysoka leukocytoza

WIRUSOWE ZAPALENIE PŁUC

• etiologia - wirus RS (niemowlęta i młodsze dzieci), wirus grypy (starsze)

• okres jesienno-zimowy

• patomorfologia - nacieki z komórek jednojądrzastych w zrębie płuc i wokół oskrzelików, pęcherzyki płucne i oskrzeliki wypełnione są wysiękiem zapalnym

• objawy:

• nieżyt nosa, gardła i spojówek

• suchy kaszel

• osłuchowo - dźwięczne rzężenia i trzeszczenia w okolicach międzyłopatkowych 1- lub 2-stronnie

• diagnostyka:

1. RTG klp - zagęszczenia

2. Badania wirusologiczne

• leczenie - rybawiryna, amantadyna i rymantadyna (na grypy)

GRONKOWCOWE ZAPALENIE PŁUC

• etiologia - Staphylococcus aureus

• niemowlęta i młodsze dzieci

• chłopcy

• patomorfologia - odoskrzelowe zapalenie płuc występuje częściej 1-stronnie lub jest bardziej nasilone po jednej stronie; liczne ropnie zawierające bakterie, leukocyty, erytrocyty i martwiczą tkankę płucną

• przebicie ropnia - ropniak i odma opłucnej

• objawy kliniczne:

• wysoka gorączka

• kaszel

• przyspieszony, stękający oddech

• poruszanie skrzydełkami nosa

• zaciąganie mostka i międzyżebrzy

• duszność

• sinica

• osłuchowo - rozlane rzężenia i furczenia

• opukowo - stłumienie odgłosu opukowego

• zniesienie drżenia piersiowego

• diagnostyka:

1. Morfologia krwi - leukocytoza z przewagą granulocytów, niedokrwistość

2. Materiał do badania bakteriologicznego (tchawica, oskrzela, płyn opłucnowy) - obecność gronkowców

3. Posiew

4. RTG klp - nacieki zapalne (ogniska w środkowych i górnych obszarach płuc; wkrótce całe płuco; wysięk w opłucnej)

ATYPOWE ZAPALENIA PŁUC

1. Mycoplasma pneumoniae

• suchy, męczący kaszel z odkrztuszaniem skąpej, śluzowej wydzieliny

• ból głowy, katar

• mierna gorączka < 38,5C

• wywołują (do 6 m-cy) nadreaktywność oskrzeli

• osłuchowo - brak

• badania serologiczne - IgM i IgG (dłużej)

2. Chlamydia pneumoniae

• spastyczne zapalenie oskrzeli i płuc

• duszność

• nawroty przypominające astmę