LABORATORIUM ELEKTROENERGETYCZNEJ AUTOMATYKI ZABEZPIECZENIOWEJ
Temat : Zabezpieczenie transformatora za pomocą zespołu automatyki zabezpieczeniowej ZT-20.
Data wyk. ćwicz.2001.04.23
Grupa ED 8.5
Kamil Maruszak
Piotr Wiącek
I.Cel ćwiczenia.
Celem ćwiczenia jest praktyczne sprawdzenie oraz zapoznanie się ze sposobem działania zabezpieczeń typu SMAZ ZT-10 i ZT-20 w modelu.
II.Wykonanie ćwiczenia.
1.Dobór zabezpieczenia różnicowego transformatora.
Dane:
SNT = 16MV⋅A ; grupa połączeń Yd 11 ; 116/15 kV ; Szw = 1100MV⋅A
Uz% = 11%
1) Dobór przekładników prądowych.
a) strona pierwotna

→ ![]()
b) strona wtórna

→ ![]()
2) Wyznaczenie relacji pomiędzy przekładnią transformatora υT a przekładniami prądowymi n1 i n2 aby podczas normalnej pracy w obwodach różnicowych nie płynął prąd.
Wielkości ![]()
, ![]()
, ![]()
nie powodują zmian wartości prądu, przesuwają jedynie wektory prądu na płaszczyźnie, tak więc:

⇒ ![]()
(1)
Zależność ta nie jest jednak spełniona z uwagi na fakt, iż zasady stopniowania przekładni znamionowych transformatorów są inne niż przekładników prądowych.

≠ ![]()
Przyjmując przekładnię przekładników po stronie wtórnej transformatora 650/5, przekładnia przekładników po stronie pierwotnej powinna być:

n1⇒ 150/5
Nawet po uwzględnieniu zależności (1) w obwodach różnicowych zabezpieczenia będzie płynął pewien prąd. Jeżeli prąd I przekracza 5% większego z prądów to należy zastosować dodatkowe autotransformatory wyrównawcze.
Sprawdzamy, czy istnieje konieczność korygowania prądów w obwodzie różnicowym:
![]()
> ![]()
stąd
![]()
< ![]()
czyli prąd I% stanowi poniżej 5% - nie ma potrzeby stosowania dodatkowych transformatorów wyrównawczych.
3) Dobór zabezpieczenia.
a) odstrojenie od udarów prądu magnesującego
![]()
![]()
b) odstrojenie od prądów wyrównawczych przy zwarciach zewnętrznych
![]()
Warunek odstrojenia sprawdzamy dla zwarcia trójfazowego zlokalizowanego po stronie dolnego napięcia transformatora.
*prąd zwarcia

![]()


![]()

*prąd wyrównawczy

przyjmując kb=2
![]()
c) zachowanie odpowiedniej czułości przy zwarciach wewnętrznych

Dla zwarcia dwufazowego po stronie DN transformatora minimalny prąd zwarcia
( przeliczony na stronę 116kV ) wyniesie:


dla kc=2
![]()
Biorąc pod uwagę wartości wyznaczone w punktach a, b i c prąd rozruchowy zabezpieczenia różnicowego powinien być przyjęty:
![]()
2.Sprawdzenie funkcjonalności działania poszczególnych zabezpieczeń.
Rys.2.1. Schemat stanowiska laboratoryjnego ( A,B,C,D,E,F - miejsca zwarcia ).
Tablica 1
Lp. |
Miejsce zwarcia |
Reakcja zabezpieczeń |
1 |
A |
Żadne zabezpieczenie nie działa. |
2 |
B |
Pobudzenie zabezpieczenia zwarciowego ( I>> ) i przeciążeniowego ( I> ) ZT-20. Zadziałanie zabezpieczenia zwarciowego ZT-20. Otwarcie wyłączników W1 i W2. |
3 |
C |
Zadziałanie zabezpieczenia różnicowego ( I ) ZT-20. Otwarcie wyłączników W1 i W2. |
4
|
D |
Pobudzenie zabezpieczenia nadmiarowo prądowego zwarciowego ( I>> ) ZT-20. Zadziałanie zabezpieczenia różnicowego ( I ) ZT-20. Otwarcie wyłączników W1 i W2. |
5
|
E |
Pobudzenie zabezpieczenia przeciążeniowego ( I> ) ZT-20. Zadziałanie zabezpieczenia nadmiarowo prądowego zwarciowego ( I>> ) ZT-20. Otwarcie wyłączników W1 i W2. |
6 |
F
|
Pobudzenie zabezpieczenia zwarciowego ( I>> ) i przeciążeniowego ( I> ) ZT-20. Zadziałanie zabezpieczenia zwarciowego ( I>> ) ZT-10. Otwarcie wyłącznika W2. |
3.Wnioski.
Celem przeprowadzonego ćwiczenia było zapoznanie się ze sposobami zabezpieczeń transformatorów za pomocą zespołów zabezpieczeń ZT-10 i ZT-20. Zespół zabezpieczeń transformatora ZT-10 jest przeznaczony do zabezpieczeń strony średniego napięcia transformatorów rozdzielczych 110kV / SN o mocy do 63MV⋅A. Zabezpieczenie ZT-20 służy natomiast do zabezpieczeń strony WN transformatorów mocy dwu- i trójuzwojeniowych w stacjach uproszczonych.
W pierwszej części ćwiczenia dokonaliśmy obliczeń prądu rozruchowego zabezpieczenia różnicowego wg. danych zaproponowanych przez prowadzącego. Następnie przeprowadzaliśmy zwarcia w punktach oznaczonych na rysunku 2.1. i obserwowaliśmy działanie zabezpieczeń.
W przypadku zwarcia w punkcie A żadne zabezpieczenie nie zadziałało, gdyż prąd w ogóle nie popłynął przez przekładniki zabezpieczeniowe.
Zwarcie w punkcie B spowodowało pobudzenie zabezpieczenia nadmiarowo prądowego zwarciowego oraz zabezpieczenia przeciążeniowego w zespole ZT-20. Ponieważ czas ustawiony dla zabezpieczenia zwarciowego wynosił tylko 0,4s
( prąd 6A ), a dla zabezpieczenia przeciążeniowego 1,5s ( 3A ) więc zadziałało zabezpieczenie zwarciowe i zostały otwarte oba wyłączniki.
Zwarcie w punkcie C jest zwarciem w strefie chronionej przez zabezpieczenie różnicowo-prądowe wzdłużne. Zwarcie spowodowało zatem zadziałanie tego zabezpieczenia w zespole ZT-20.
Zwarcie w punkcie D powoduje pobudzenie zabezpieczenia zwarciowego ZT-20 o nastawach I=6A, t=0,6s ale działa zabezpieczenie różnicowe.
Zwarcie w punkcie E powoduje pobudzenie zabezpieczenia przeciążeniowego ZT-20
( I=3A; t=1,5s ) oraz zadziałanie zabezpieczenia zwarciowego ZT-20 ( I=6A; t=0,6s ). Otwarte zostają oba wyłączniki. Zabezpieczenie różnicowe nie ma prawa zadziałać.
Zwarcie e punkcie F pobudza zabezpieczenia zwarciowe i przeciążeniowe w zespole ZT-20 o nastawach jak w poprzednim punkcie. Zadziała natomiast zabezpieczenie zwarciowe ZT-10 ( nastawy: I=6A; t=0,4s ). Otwarciu ulegnie jedynie wyłącznik W2. To jedyny przypadek zwarcia, który powoduje otwarcie wyłącznika tylko po stronie SN.
1
5