ERA

OKRES

WYDARZENIA

SUROWCE MINERALNE

Prekambryjska

4,5 mld. - 575 mln

Nieckowate zagłębienie wypełnione morzem, tworzy się fundament platformy wschodnio-europejskiej

Skały krystaliczne Polski północno wschodniej ( rejon Suwałk )

Paleozoiczna

575 - 248

Kambr

Morze pokrywa cały teren Polski

Łupki ilaste, kwarcyty, piaskowce kwarcytowe (G. Świętokrzyskie ), wapienie, skały wulkaniczne (Sudety)

Ordowik

Ruchy sandomierskie

w G. Świętokrzyskich

Piaskowce i szarogłazy, kwarcyty ( G. Kaczawskie ), wapienie ( G. Świętokrzyskie )

Sylur

Dalszy ciąg regresji morza, początek fałdowania kaledońskiego ( G. Kaczawskie, część Świętokrzyskich )

Piaskowce, łupki, wapienie, rudy magnezu, niklu i żelaza ( Przedgórze Sudeckie ), diabazy ( G. Świętokrzyskie )

Dewon

Ląd o klimacie pustynnym, początek transgresji morskiej

Czerwone piaskowce, wapienie ( Sudety, rejon śląsko-krakowski, świętokrzyski ) kwarcyty ( G. Świętokrzyskie )

Karbon

Fałdowania hercyńskie

( G. Świętokrzyskie, Sudety ), intruzje magmowe, niecki zabagnione na przedpolu gór

Granity ( Karkonosze, Przedgórze Sudeckie, Tatry ) węgiel kamienny ( Górny i Dolny Śląsk, Lubelszczyzna )

Perm

Pustynny ląd - silne wietrzenie, intensywna działalność wulkaniczna ( Sudety, rejon śląsko-krakowski )

Zlepieńce i piaskowce, porfiry ( Sudety ), diabazy, melafiry ( Krzeszowice ) łupki, margle, rudy miedzi ( Niż. Śląska ), sól kamienna ( Kujawy ), anhydryty, gips

Mezozoiczna

248 - 65

Trias

Pustynny ląd, transgresja morska, początek tworzenia się geosynklinalnego zbiornika alpejsko - karpackiego

Czerwone piaskowce, wapienie, dolomity ( Wyż. Śląska ) rudy cynku i ołowiu ( ok. Olkusza )

Jura

Wypłynięcie morza a następnie rozszerzanie zasięgu morza

Piaskowce i łupki (G. Świętokrz), wapienie, rudy żelaza ( rejon świętokrzyski, częstochowski, Łęczyca )

Kreda

Wynurzenie Niżu Polskiego i Wyżyny Małopolskiej, transgresja morska, początek fałdowania alpejskiego

Wapniste piaskowce ( Kotlina Kłodzka ) piaskowce i piaski ( Małopolska ), margle ( Tatry i Pieniny ) opoki, margle, kreda

Kenozoiczna

65 - dziś

Trzeciorzęd

Fałdowanie alpejskie (Karpaty ) odmłodzenie rzeźby Sudetów, dyslokacje, uskoki

Piaskowce, łupki, gaz ziemny, ropa naftowa ( Karpaty ), węgiel brunatny ( Niż Polski ), sól kamienna ( Podkarpacie ), siarka ( Kotlina Sandomierska )

Czwartorzęd

4 okresy zlodowaceń, zmiana linii brzegowej Bałtyku, wykształcenie się sieci rzecznej

Piaski, żwiry, gliny, iły, lessy ( Wyż. Lubelska, sandomierska, Kotlina Sandomierska), torf