16. Szpiczak plazmocytowy (inaczej Szpiczak mnogi)

Rozpoznanie -

• Klasyczna triada

- Nadmierna liczba komórek plazmatycznych w szpiku (> 10%) - Zmiany lityczne w kościach

- Wąska frakcja białka M (monoklonalnego) w surowicy lub w moczu w elektroforezie białek, zlokalizowana w regionie gamma

• Badania diagnostyczne

-Morfologia krwi

- Biopsja aspiracyjna szpiku kostnego/trepanobiopsja

- Elektroforeza białek surowicy i moczu

- Ilościowa ocena immunoglobulin

- Badania laboratoryjne: ocena funkcji nerek, badania biochemiczne, wapń, kwas moczowy, fosfataza alkaliczna, β₂-mikroglobulina, LDH

- Badania moczu: dobowe wydalanie białka z moczem, białko

Bence-Jonesa (łańcuchy lekkie)

- RTG klatki piersiowej i kości

Rokowanie/przebieg choroby -

• U 10% pacjentów przebieg jest łagodny, z powolną progresją w ciągu wielu lat

• 15% chorych umiera w ciągu 3 miesięcy od rozpoznania; następne 15% umiera w ciągu następnych 12 miesięcy

• Stopień I (średnia długość życia = 5 lat)

- Hb > 10 g/dl

- Stężenie Ca w surowicy < 12 mg/dl

- Prawidłowy obraz kości w RTG lub pojedyncza

zmiana

- Niskie stężenie białka M (w moczu lub krwi)

• Stopień II (średnia długość życia: 4,5 roku): pacjenci niezakwalifikowani do stopnia I i III

• Stopień III (średnia długość życia: 1-2 lata)

- Hb < 8,5 g/d!

- Stężenie Ca w surowicy> 12 mg/dl

- Zaawansowane zmiany lityczne w kościach

- Wysokie stężenie białka M

• W 25% niewydolność nerek spowodowana hiperkalcemią, amyloidem, naciekiem przez komórki szpiczakowe