Średnie dzieciństwo, wiek przedszkolny

• Trwa od 4 do 6 r. ż

• Dziecko jest na tyle rozwinięte, że może się poruszać w najbliższym otoczeniu, docierać do przedmiotów, które go interesują i są traktowane przez nie realnie - mają cechy stałości i obiektywności, opanowało niejęzykowe i językowe sposoby komunikacji, wzbogaciło swój słownik do tego stopnia, że potrafi porozumiewać się z dorosłymi w sprawach codziennych, buduje zdania poprawne gramatycznie,

Rozwój somatyczny i aktywność ruchowa

• Dziecko w tym okresie ma wszystkie zęby mleczne, swobodnie chodzi i biega, jest samodzielne w zakresie samoobsługi

• Zmiany dotyczące wzrostu i wagi ciała nie są już tak intensywne jak w poprzednim okresie - zmiany w zakresie proporcji ciała, wydłużenie ciała pod wpływem szybciej rosnących kończyn, nieznacznie powiększa się mózgowa część czaszki, rozrasta się część twarzowa

• Na zmiany w rozwoju fizycznym dzieci mają wpływ : płeć (dziewczynki szybciej niż chłopcy), warunki środowiskowe (np. kultura, warunki materialne rodziny), rasa

• W układzie nerwowym następują cztery rodzaje zmian ∗ postępująca mielinizacja włókien nerwowych, szczególnie w płatach czołowych, ∗ wzrost liczby synaps, tworzenie się nowych połączeń między neuronami i wzrost produkcji chemicznych neuroprzekaźników, które przewodzą impulsy z jednego neuronu do drugiego , ∗ zmiany w zakresie formy aktywności mózgu, do piątego roku życia większą rolę odgrywały fale bardziej charakterystyczne dla snu dorosłych niż fale charakterystyczne dla zaangażowanej uwagi, teraz to się wyrównuje, ∗ wzrasta synchronizacja aktywności w różnych polach mózgu oraz koordynacja między płatami czołowymi a innymi częściami mózgu

• „Głód ruchu” duża potrzeba ruchu, dziecko jest bardzo ruchliwe, nie potrafi skupić się na jednej czynności, nie potrafi przez dłuższy czas towarzyszyć dorosłemu, zauważamy wzrost sprawności motorycznych, opanowane już ruchy i czynności doskonalą się, opanowuje nowe umiejętności - proste ruchy łączy w kombinację ruchowe (bieg i skok, bieg i kopnięcie piłki, chwyt i rzut piłki), zwraca uwagę na rezultaty własnych działań i przeżywa radość z osiągnięć ruchowych, rozwija się harmonia płynność i rytmiczność ruchów i siła

Chłopcy osiągają lepsze wyniki w czynnościach, które wymagają większej siły, ale my wcale nie jesteśmy gorsze, bo lepiej sobie radzimy w sprawnościach motorycznych, które wymagają równowagi i rytmiczności oraz precyzji.

• Rozwój małej motoryki można śledzić w dwóch zakresach :

∗ samoobsługi (ubieranie się, potrzeby fizjologiczne, jedzenie)

∗ rysowanie i pisanie (rysują rozpoznawalne kształty, komponują rysunek przedstawiający wiele przedmiotów)

Procesy poznawcze

Sprawności percepcyjne

• Dojrzewanie mózgu sprzyja lepszej integracji sensorycznej ( dzieci mogą śledzić wzrokiem poruszająca się piłkę i chwycić ją, rozpoznają kilka kształtów geometrycznych i kilka liter)

• Rozpoznają litery jako zbiór punktów, odróżniają pismo od tego co nie jest pismem (3 - 4 r. ż), ale nie potrafią jeszcze różnicować poszczególnych liter, ujmują pismo całościowo, w następnym etapie różnicują litery, ale te które są podobne do siebie np. E - F, W - M i te które są swoimi lustrzanymi odbiciami np. p - g, b -d sprawiają im duże problemy, dopiero kiedy dzieci aktywnie uczą się czytać te problemy znikają

• Pewne trudności sprawia im kopiowanie figur geometrycznych i liter

• Nie ujmują jeszcze dokładnie wielkości i proporcji przedmiotów

• Wzrasta zdolność do rozróżniania barw i odcieni barwnych, dzieci opanowują nazwy kolorów i poprawnie je stosują

• Wzrasta wrażliwość słuchowa w zakresie słuchu muzycznego jak i fonematycznego (słuch fonematyczny - umiejętność identyfikowania i rozróżniania dźwięków mowy i słów dzięki dostrzeganiu różnic między głoskami; stanowi podstawę opanowania umiejętności pisania i czytania ), rozpoznają melodie,

• W 6 - 7 r. ż dzieci rozpoczynają proces nauki czytania i pisania, do opanowania tej sztuki potrzebne są pewne umiejętności percepcyjne, które poprzez zabawę mogą być rozwijane już od 1 r. ż (wizualne różnicowanie obiektów - według kształtów, wielkości, koloru przygotowanie do różnicowania liter; rymowanki i aliteracje - rozwój świadomości dźwięków mowy)

Zdobywanie orientacji w czasie