„Czytam coraz lepiej”- program rozwijania zainteresowań czytelniczych uczniów klas I-III.

Doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem.

 

 

Autor programu: mgr Anna Czubacka

 

I. Wstęp

 

Zgodnie z Rozporządzeniem MENiS z dnia 26 lutego 2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, głównym celem pracy edukacyjnej wszystkich nauczycieli jest dążenie do wszechstronnego i harmonijnego rozwoju uczniów. Dalej czytamy, iż jednym ze szczegółowych celów jest rozwijanie umiejętności czytania pisania i liczenia. Konieczna jest, więc harmonijna realizacja zadań i współpraca w zakresie nauczania, kształcenia umiejętności i wychowania. Wszechstronny rozwój uczniów może być realizowany na zajęciach kółka czytelniczego, na którym poprzez ciekawe formy i metody można będzie wyzwolić w dzieciach ciekawość, aktywność i spontaniczność oraz inspirować do działalności twórczej w zakresie kształtowania umiejętności czytania, zwłaszcza czytania ze zrozumieniem. Takie zajęcia mają głównie na celu dawać radość, satysfakcję, pozytywne doświadczenia w pracy z książką oraz wyzwalające własna inicjatywę dzieci. Jest to niezbędne, jeśli chcemy, by nasz uczeń doceniał rolę książki, umiał w sposób świadomy korzystać ze zdobyczy współczesnej cywilizacji i nie zginął w natłoku informacji.

Pisząc program uwzględniłam wyposażenie szkoły, w której będzie on realizowany. Treści w nim zawarte podporządkowane są głównie kształceniu umiejętności: poszukiwania, samodzielnego wyboru informacji, jej przetwarzania, twórczej pracy oraz samokształcenia.

Program został wdrożony w roku szkolnym 2004\2005 w formie zajęć społecznych pozalekcyjnych w wymiarze 1 godziny tygodniowo i jest oparty o podstawę programową.

 

 

II. Cele ogólne programu:

 

 Rozbudzanie i rozwijanie zainteresowań i zamiłowań czytelniczych.

 

 Przygotowanie i tworzenie warunków do samodzielnego poszukiwania potrzebnych informacji

i materiałów z różnych źródeł wiedzy.

 

 Wzbogacenie słownictwa dziecka

 

 Rozpoznanie i umiejętne kierowanie zainteresowaniami literackimi uczniów

z uwzględnieniem ich indywidualnych uzdolnień.

 

 Doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem.

 

III. Cele operacyjne:

Uczeń :

 

 wypowiada się na temat ulubionych książek , recytuje wiersze

 czyta wybrane przez siebie utwory zachowując odpowiednią dykcję, intonację i interpunkcję

 wie jaką rolę w życiu człowieka odgrywa książka

 wykazuje zainteresowanie czytelnictwem książek

 chętnie korzysta z biblioteki,

 potrafi skorzystać z encyklopedii i słowników

 szanuje i dba o książki

 potrafi zareklamować ciekawą książkę w formie;

 ustnej

 pisemnej

 plastycznej

 wyzwalać ekspresję słowną w grach dydaktycznych i ćwiczeniach dramowych

 potrafi opowiedzieć treść wybranej lektury

 potrafi zaprezentować swoje umiejętności i zainteresowania związane z tekstem literackim

 aktywnie uczestniczy w różnych formach sprawdzających wiadomości czytelnicze

 samodzielnie podejmuje się nauki czytania

 wie, że biegłość czytania służy poznawaniu nowych treści

 rozumie treść czytanego tekstu

 

 

IV. Treści programowe:

Program edukacyjny -„Czytam coraz lepiej”- obejmuje następujące treści programowe:

 

1. Czytamy oraz zachęcamy do czytania.

-rozmowy, swobodne i spontaniczne wypowiedzi dzieci, uważne słuchanie wypowiedzi innych,

2. Zapoznanie ze zbiorami biblioteki szkolnej.

-zachęcanie do korzystania z biblioteki szkolnej oraz poszukiwania informacji w różnych źródłach wiedzy.

3. Czytamy coraz lepiej i recytujemy.

-głośne czytanie i recytowanie tekstów , ciche czytanie ze zrozumieniem,

4. W świecie bohaterów książek.

-opowiadanie, przeżywanie i wczuwanie się w role bohaterów lektury

5. Tworzymy, przedstawiamy i oglądamy.

-tworzenie własnych wytworów literackich, wykorzystanie gier dydaktycznych , dramy, pantomimy do wyrażania przeżyć i treści utworu

6. Organizujemy konkursy i quizy czytelnicze.

-sprawdzanie swojej wiedzy i umiejętności

7. Zachęcamy do czytania książek poprzez zorganizowanie mini biblioteczki oraz wystawę prac twórczych.

-wykonanie prac plastycznych, wystawek, gazetek.

 

V. Procedury osiągania celów:

Wymienione cele zostaną osiągnięte przez:
1. Stosowanie odpowiednich i właściwych form pracy:
- czytanie z podziałem na role,
- rozmowa z dziećmi po wspólnej lekturze,
- wspólne zabawy słowne,
- quizy poświęcone poznanym bohaterom literackim,
- konkursy plastyczne.

- praca ze słownikami, encyklopediami, korzystanie z Internetu

- projektowanie okładki wybranej książki - wystawa prac w bibliotece

- album o wybranym autorze książek dla dzieci.

- wystawki tematyczne, konkursy

- głośne czytanie tekstów z odpowiednią intonacją.

- recytacja wierszy.

- inscenizacje.

- obejrzenie spektaklu teatralnego

- przygotowanie do rozumienia znaczenia komunikacji niewerbalnej jako wzbogacenia komunikacji werbalnej

- poszerzanie wiedzy o świecie, wynalazkach, przyrodzie poprzez szukanie materiałów na zadany temat:

- korzystanie z czasopism

- korzystanie z książek popularnonaukowych

- korzystanie z książek dla dzieci

2. Stosowanie różnorodnych metod:
- burza mózgów (zbieranie różnorodnych pomysłów),
- dramy (scenki, inscenizacje),
- praca w grupach,
- praca zespołowa,
- dyskusja.
3. Zastosowanie zasad:
- zasada systematyczności,
- zasada utrwalania zdobytych umiejętności,
- zasada indywidualizacji,
- zasada aktywnego i świadomego udziału ucznia.
4. Pozytywne motywowanie ucznia do czytania.

 

VI. Metody pracy

 

METODY podające:

- słuchanie czytanych tekstów literackich, wierszy

- swobodna rozmowa, dialog,

- opowiadanie treści utworów,

-praca z tekstem

-historyjka obrazkowa

 

 

METODY AKTYWIZUJĄCE:

- dyskusja twórcza,

- drama,

- pantomima,

- gry i zabawy integracyjne,

- gry logiczne i dramatyczne,

- drzewko decyzyjne,

- „burza mózgów”,

METODY PRAKTYCZNE (działanie):

-ćwiczenia, konkursy, quizy

VII. Formy pracy

- indywidualna

-indywidualna zróżnicowana

-zespołowa

-zespołowa zróżnicowana

-zbiorowa

-zbiorowa zróżnicowana

 

VIII. Środki dydaktyczne

 

-fragmenty tekstów literackich,

- kasety z nagraniami muzycznymi,

- rekwizyty do zabaw, inscenizacji,

- przezrocza,

- „teatrzyk klasowy”, pacynki, kukiełki,

- maski,

-zadania konkursowe

-kasety z nagraniami bajek, opowiadań

-Baśnie znanych autorów

-wiersze dla dzieci

-czasopisma dziecięce

-słowniki i encyklopedie

-programy komputerowe

-przybory plastyczne

 

IX. Badanie osiągnięć uczniów:

 

Ocenianie i kontrolowanie uczniów następuje poprzez:

 Samoocenę ucznia słowną i opisową,

 Dyplomy oraz znaczki za aktywność czytelniczą.

 Organizowanie konkursów

 Ocenianie na bieżąco pracy w zespole i grupie

 Eksponowanie prac uczniów

 Obserwacje pracy uczniów, ich aktywność i zaangażowanie

 

 

X. Ewaluacja:

 

-Obserwacja podczas zajęć

-Ankieta dla uczniów

-wytwory prac

-konkursy

-quizy

-konsultacje z bibliotekarką

-rozmowy z rodzicami

 

-ANKIETA EWALUACYJNA DLA UCZNIÓW:(po każdych zajęciach).

Co czułeś (czułaś) uczestnicząc w zajęciach?

 

Wpisz odpowiednie wyrazy w wybraną „buźkę” 

zadowolenie, radość, przyjemność, zaciekawienie, smutek, obojętność, znudzenie, złość.

 

Literatura:

 

1. „Baśnie Polskie”,wyd.Publikat, Poznań 2004

2.Baczyńska H. „Metodyka wypracowań w klasach I - IV szkoły podstawowej”

3. Bogdanowicz M.: O dysleksji czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Wydawnictwo Popularnonaukowe "Linea", Lublin 1994.

4. Borecka, Biblioterapia w szkole podstawowej, Wałbrzych 2002.

5. „Brzechwa dzieciom”, Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1990.

6. Dobrowolska - Bogusławski „Ewolucja w metodach nauki czytania” Życie Szkoły 86/9

7. Gawdzik W., Jasińska A. „Przewodnik metodyczny do nauczania języka polskiego w klasie II”

WSiP 1988

8.Grimm W. J. „Baśnie”, Wyd. Siedmioróg, Wrocław 2001

9. Internet: www.calapolskaczytadzieciom.pl

10. Jóźwicki T. „Opowiadanie jako forma wypowiedzi w klasach początkowych” WSiP Warszawa 1984

11. Kapica G. „Rozrywki umysłowe w nauczaniu początkowym” Warszawa 1990

12. Lenartowska K., Świętek W., Lektura w klasach I - III, Warszawa 1993..

13. Malendowicz J.: O trudnej sztuce czytania i pisania. NK Warszawa 1978.

14. Papuzińska J. Inicjacje literackie. Problemy pierwszych kontaktów dziecka z książką. Warszawa 1988

15. Perrault Ch. „Bajki”, Wyd. SIedmioróg, Wrocław 2001.

16. Plenkiewicz M.: Efekty dzieci 9 - 10 - letnich w czytaniu. Warszawa 1997.

17. Plenkiewicz M. „Krytyczno - twórcza rola ucznia w procesie czytania”

Życie Szkoły 96/8

18. Program nauczania dla I etapu- edukacji wczesnoszkolnej, Wydawnictwo WSiP

19. Sokołowski S. „Kształcenie techniki czytania i czytania ze zrozumieniem”Nauczanie początkowe - materiały metodyczne dla nauczycieli 1981/82 nr 3

20. Stasica J., „Rozwijanie fantazji, zainteresowań i zdolności uczniów, zajęcia relaksujące”, 

Kraków 2001.

21. Tuwim J. „Wiersze dla dzieci”, Wyd. Siedmioróg, Wrocław 1999.

22. Więckowski R.: Psychologiczne i fizjologiczne podstawy początkowej nauki czytania i pisania. Życie Szkoły 2000/1.

 

 

Tematyka programu edukacyjnego „Czytam coraz lepiej” dla klas I-III

 

L.p	Zadania	Treści edukacyjne	Procedury osiągania celów	Efekty osiągnięć ucznia	Liczba godzin	Uwagi
1.	Czytamy oraz zachęcamy do czytania.	 Poznanie krótkiej historii powstania książki,    Rodzaje książek,    Zapoznanie z budową książki,    Uczenie dzieci na pamięć wierszy i rymowanek,    Ulubiona książka,    Projekt na okładkę,    Ilustracje w książce    Wykonanie ilustracji do swojej książki, czasopisma dziecięce.	 pokaz i rozmowa na zadany temat,    oglądanie książek,    pogadanka i nazywanie części książek,    odpowiedni dobór tekstów z literatury,    pokaz własnych książek,    zajęcia plastyczne,    ilustrator - zawód,    oglądanie ilustracji w książce, oglądanie i czytanie czasopism.	- wie, w jaki sposób powstaje książka, - zna rodzaje książek, - zna budowę książki, - rozwija swoją pamięć poprzez uczenie się wierszy i rymowanek, - potrafi wybrać spośród literatury dziecięcej swoją ulubioną pozycję, - opowiada o swojej ulubionej książce, - wie, kto to jest ilustrator, - uczestniczy w zajęciach plastycznych	8
2.	Zapoznanie ze zbiorami biblioteki szkolnej.	 Zapoznanie z pracą bibliotekarza.    Sposoby korzystania z różnych źródeł informacji    Uczestnictwo w lekcjach bibliotecznych	 Wyjścia do Biblioteki szkolnej  Rozmowa z Panią Bibliotekarką  Czytanie regulaminu biblioteki  Nauka korzystania z różnych źródeł informacji  Prezentacja ciekawych czasopism dziecięcych	- korzysta ze słownika, encyklopedii - czuje potrzebę czytania czasopism - dokonuje wyboru czasopisma - szuka odpowiedniego artykułu - ma nawyk korzystania z czytelni - czuje potrzebę korzystania ze zbiorów biblioteki publicznej - właściwie zachowuje się w bibliotece, przestrzega regulaminu - samodzielnie wybiera książkę, która jest mu potrzebna	3
3.	Czytamy coraz lepiej i recytujemy.	  Płynność i techniki czytania    Czytanie ze zrozumieniem    Redukowanie wad wymowy    Doskonalenie i usprawnianie umiejętności recytowania wierszy    Emocjonalne wyrażanie treści z uwzględnieniem emisji głosu, mimiki, gestów i ruchu.	 słuchanie nagrań płyt i kaset    czytanie i słuchanie wzorowego czytania    nagrywanie czytania dzieci    rozwiązywanie testów na umiejętność czytania ze zrozumieniem    konkursy ładnego czytania wybranego fragmentu książki    konkursy recytatorskie wybranego wiersza    słuchanie nagrań wierszy i baśni w wykonaniu: J.Kwaśniewskiej, M.Żebrowskiego, K.Kolbergera.	-wie, że biegłość czytania służy poznawaniu nowych treści -czyta płynnie z odpowiednią intonacją i modulacją głosu -rozumie treść czytanego tekstu -samodzielnie podejmuje się nauki czytania -z ciekawością i uwagą słucha nagrań wzorowej recytacji   -recytuje poprawnie z właściwą dykcją -chętnie bierze udział w konkursach czytelniczych i recytatorskich	5
4.	W świecie bohaterów książek.	 Wspólny wybór lektur do przeczytania    Budowanie zdań poprawnych gramatycznie i stylistycznie    Wprowadzenie różnych form wypowiedzi ustnej i pisemnej	 rozmowy i pogadanki na temat wybranej lektury 