Załącznik nr 3

do Uchwały nr 531XIJ2008

Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego

z dnia 26 listopada 2008 r.

SYLABUS PRZEDMIOTU NA STUDIACH WYŻSZYCH

Elementy składowe sylabusu

Nazwa przedmiotu

Kulturowa teoria literatury

Nazwa jednostki prowadzącej

Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych

Język przedmiotu

Grupa treści kształcenia,

w ramach której przedmiot jest

Grupa treści podstawowych.

Należy wskazać, czy jest to przedmiot:

obowiązkowy do zaliczenia semestru/roku studiów,

Rok studiów, semestr

Rok 1, sem.2 SUM. Specjalność.

Imię i nazwisko osoby (osób)

Prof. dr hab. Ryszard Nycz

prowadzącej przedmiot

Imię i nazwisko osoby (osób)

egzaminującej bądź udzielającej

zaliczenia w przypadku, gdy nie

Prof. dr hab. Ryszard Nycz

jest nim osoba prowadząca dany

Formuła przedmiotu

Wymagania wstępne

Liczba godzin zajęć dydaktycznych

30 godz. wykładu (+30 godz. ćwiczeń)

Liczba punktów ECTS przypisana przedmiotowi

Czy podstawa obliczenia średniej ważonej?

Założenia i cele przedmiotu

Przegląd wybranych stanowisk teoretyczno-metodologicznych należących do kulturowej orientacji w badaniach literackich. Umiejętność rekonstrukcji/formułowania założeń teoretyczno-metodologicznych, rozumienia najważniejszych tendencji teoretyczno-metodologicznych; operacyjnego wykorzystania narzędzi literaturoznawczych (w w/w zakresie)

Metody dydaktyczne

Wykład +ćwiczenia praktyczne (oraz konsultacje)

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu, w tym zasady dopuszczenia do egzaminu, zaliczenia z przedmiotu, a także formę i warunki zaliczenia poszczególnych form zajęć wchodzących w zakres danego przedmiotu

Treści merytoryczne przedmiotu oraz sposób ich realizacji

Program wykładu: 1. „Kulturowy zwrot” w badaniach literackich - literatura w perspektywie kulturowej, antropologiczno-kulturowa reinterpretacja pojęć teorii literatury; 2. Teoria literatura a postmodernistyczna filozofia kultury - literatura postmodernistyczna, Sztuka wysoka a kultura masowa; 3. Poetyka intertekstualna - dzieło w uniwersum dyskursu, tradycji i kultury; tradycja literacka a nowatorstwo; relacja intertekstualne; tekst jako zapis pamięci kulturowej; 4. Dekonstrukcjonizm w teorii literatury. Filozofia Jacquesa Derridy i teoria literatury. Krytyka autonomii dzieła, obiektywności jego znaczenia i interpretacji. „Nie istnieje nic poza tekstem” - specyfika immanentnej perspektywy rozumienia zjawisk kulturowych; 5. Poetyka kultury i nowy historyzm - literatura a społeczeństwo i formacje kulturowe; literatura a filozofia historii; miejsce poetyki w badaniach nad kulturą; 6. Teoria feministyczna, gender, queer - mężczyzna i kobieta w dyskursie genderowym; kategoria płci kulturowej; mniejszości seksualne a poetyka tekstu i strategie interpretacji; 7. Teoria postkolonialna - literatura a polityka i ideologia; literatury „imperialne” i „skolonizowane” (dominujące i podporządkowane); literatura a tożśamość etniczna, kulturowa, społeczna, jednostkowa; swojskość i obcość; literatura i kultura polska w perspektywie postkolonialnizmu; 8. Teoria neopragmatyczna - koncepcje S. Fisha , R. Rorty'ego, R. Shustermana; wspólnota interpretacyjna a obiektywność i swoboda interpretacji; 9. Kosntruktywizm w badaniach literackich - założenia i głowni przedstawiciele kierunku; program empirycznych badań literackich S. Schmidta; 10. Teorie etyczne - etyczny zwrot w badaniach literackich - genealogie współczesnej teorii etycznej; filozoficzna koncepcja M. Nussbaum; dekonstrukcyjna „etyka czytania” (J. Hillis-Miller, D. Attridge); 11. Teorie komparatystyki literacko-kulturowej. Przedmiot i metody współczesnej komparatystyki a tradycyjne zagadnienia poetyki; 12. Antropologia narracji - wielkie i małe narracje; narracja jako struktura rozumienia; narracyjne odkrywanie porządku i sensu; narracyjna koncepcja tożsamości; 13. antropologia podmiotu literackiego - podmiot w tekście; odejście - śmierć - powrót autora; antropologia bohatera literackiego; podmiot i władza; autokreacja; wzory tożsamości osobowej w literaturze; 14. Badania kulturowe - tradycja anglosaska, francuska, niemiecka, słowiańska, polska; kategorie analityczne studiów kulturowych (rasa, klasa, płeć, wiek); 15. Kulturowa teoria literatury - między antropologia literatury a studiami kulturowymi; rekapitulacja wiedzy o głownych pojęciach i problemach kulturowej teorii literatury

Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej, obowiązującej do zaliczenia danego przedmiotu

Wybrana literatura przedmiotu:

J. Assman, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, przeł. A. Kryczyńska-Pham, red. R. Traba, Warszawa 2008; Ch. Barker, Studia kulturowe. Teoria i praktyka, przeł. A. Sadza, Kraków 2005; A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków 2006; A. Burzyńska, M. P. Markowski (red.) Teorie literatury XX wieku. Antologia, Kraków 2006; J. Butler, Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, przeł. K. Krasuska, wstęp O. Tokarczuk, Warszawa 2008; K. Chmielecki, Estetyka intermedialności, Kraków 2008; E. Fischer-Lichte, Estetyka performatywności, przeł. M. Borowski i M. Sugiera, Kraków 2008; S. Fish, Interpretacja, retoryka, polityka, przeł. K. Abriszewski i in., wstęp R. Rorty, red. A. Szahaj, Kraków 2002; L. Gandhi, Teoria postkolonialna, przeł. J. Serwański, posłowie E. Domańska, Poznań 2008; J. Goody, Logika pisma a organizacja społeczeństwa, przekład, red. i wstęp G. Godlewski, Warszawa 2006; S. Greenblatt, Poetyka kulturowa. Pisma wybrane, przeł. W. Ostrowski i in., red. i wstęp K. Kujawińska-Courtney, Kraków 2006; E. Havelock, Przedmowa do Platona, przekład i wstęp. P. Majewski, Warszawa 2007; D. Howarth, Dyskurs, przeł. A. Gąsior-Niemiec, Warszawa 2008; M. P. Markowski, R. Nycz, Kulturowa teoria literatury, Kraków 2006; R. Nycz (red.), Dekonstrukcja w badaniach literackich, Gdańsk 2000; R. Nycz (red.) Postmodernizm. Antologia przekładów, Kraków 1996; A. Preis-Smith, Kultura, tekst, ideologia. Dyskursy współczesnej amerykanistyki, Kraków 2004; P. Ricoeur, Czas i opowieść, t. 1 przeł. M. Frankiewicz, t. 2 przeł. J. Jakubowski, t. 3 przeł. U. Zbrzeźniak, Krakow 2008; P. Stockwell, Poetyka kognitywna. Wprowadzenie, przeł. A. Skucińska, red. nauk. E. Tabakowska, Kraków 2006; J. Ślósarska, Studia z poetyki antropologicznej, Warszawa 2004

Uwaga: do egzaminu obowiązują lektury podane na ćwiczeniach.

* sporządzono w oparciu o broszurę "Europejski system transferu i akumulacji punktów (ECTS). Krótki przewodniR', opracowany na podstawie przewodnika "Europejski System Transferu i Akumulacji Punktów i Suplement do Dyplomu", sfinansowany w ramach funduszy Programu SOCRATES-Erasmus, Warszawa 2006.